سازمان جهاني بهداشت با هشدار در خصوص همه‌گير شدن بيماري چاقي در كشورها از مبتلا بودن بيشتر از 42 ميليون كودك سنگين وزن زير 5 سال خبر داد و اعلام كرد: چاقي دوران بچگي يكي از دغدغه‌هاي جدي سلامت در قرن 21 محسوب مي‌شود.
به گزارش خبرنگار شهر، چاقي در گذشته تنها محدود به كشورهايي مي‌شد كه مردم آن درآمد بالايي داشتند اما بر اساس هشدار سازمان جهاني بهداشت اين بيماري هم‌اكنون در كشورهايي كه مردم آن درآمد متوسط يا پايين هم دارند يك تهديد براي سلامت جامعه محسوب مي‌شود، طوريكه هر ساله 6/2 ميليون نفر به دليل اضافه وزن و يا چاقي جان خود را از دست مي‌دهند.
* «كوتله» شاخصي براي سنجش سلامت
چاقي بايد مشابه انواع بيماري هاي مزمن در نظر گرفته شود. درمان چاقي نيز نياز به تغيير درازمدت در نحوه زندگي دارد؛ تا اينکه بخواهيم فقط به دنبال راههاي کوتاه مدت و به سادگي دريافت قرص براي درمان دوهفته‌اي سرماخوردگي يا کاهش وزن سريع با رژيم هاي به ظاهر معجزه آساي لاغري باشيم.
بر اساس تعريف سازمان جهاني بهداشت، «سنگين وزن بودن» در اثر انباشته شدن هيدروكربنها در حد غيرمتعارف تعريف مي‌شود و چاقي بيانگر تفريط در اين امر به حساب مي‌آيد طوريكه جمع شدن هيدرات‌كربنها در بدن منجر به تهديد سلامت شخص مي‌شود.
از اين رو سازمان جهاني بهداشت براي تشخيص سلامت وزن فرد شاخصي معرفي كرده است اين شاخص Body mass index يا يا BMI ناميده مي‌شود.
در واقع اين سنجش ميزان چاقي را اندازه گيري نمي‌کند بلکه ابزاري مناسب است تا سلامت وزن فرد با توجه به قدش تخمين زده شود. اين شاخص در بين سال‌هاي 1830 تا 1850 ميلادي توسط «آدولف کوتله» دانشمند بلژيکي ابدا شد.
بر اساس گزارش شهر، نحوه محاسبه آن بسيار ساده است و در بسياري جاها براي مشخص کردن اضافه وزن و کسر وزن استفاده مي‌شود. فرمول محاسبه آن در سيستم «متريک» برابر است با تقسيم وزن بر حسب كيلو‌گرم برتوان دوم قد بر حسب متر.
به عبارت ساده‌تر براي محاسبه BMI مي‌توانيد وزن‌‌تان را بر حسب کيلوگرم بر قدتان بر حسب متر تقسيم کنيد و عدد حاصل را دوباره بر عدد قدتان بر حسب متر تقسيم کنيد .
بر اين اساس ، تفسير عدد BMI به اين صورت است:
اگر عدد به دست آمده بين 5و16 تا 18.5 است، بيانگر آن است که وزن شما کمتر از حد طبيعي است.
عدد بين 18.5 تا 25 به معناي وزن سالم است.
عدد بين 25 تا 30 به معناي داشتن اضافه‌وزن است.
عدد بين 30 تا 40 بيانگر چاقي است.
عدد 40 و بالاتر چاقي مرضي را نشان مي‌دهد.
در افرادي كه توده عضلاني آنها در محدوده طبيعي قرار دارد، اين شاخص BMI) )با چربي بدن متناسب است.
بر اساس گزارش سازمان جهاني بهداشت يك ميليون جوان در سراسر دنيا سنگين وزن هستند و بيشتر از 300 ميليون نفر چاق هستند و دست كم 6/2 ميليون نفر هر ساله به دليل اضافه وزن و چاقي جان خود را از دست مي‌دهند.
اين آمار در حالي ارايه مي‌شود كه چاقي و اضافه وزن در گذشته مربوط به كشورهايي با درآمد بالا در سطح مردم بود؛ اما امروزه اين دو پديده در ميان مردم كشورهايي با درآمدهاي متوسط و پايين هم ديده مي‌شود.
*چاقي دوران بچگي بيماري قرن 21
در ادامه گزارش سازمان جهاني بهداشت با عنوان 10 حقيقت چاقي آمده است، چاقي دوران بچگي يكي از مشكلات جدي سلامت مختص كشورها در قرن 21 محسوب مي‌شود. كودكان سنگين وزن احتمالا به جوانان چاق تبديل مي‌شوند. در حاليكه كودكاني كه سنگين وزن نيستند كمتر دچار بيماري ديابت و عروق قلبي مي‌شوند.
همچنين چاق‌ها و سنگين وزن‌ها بيشتر در خطر مرگ نسبت به بقيه قرار دارند.
65 درصد از جمعيت جهان در كشورهايي زندگي مي‌كنند كه سنگين وزن بودن و چاقي جان بيشتر مردم را نسبت به كم وزن‌ها مي‌گيرد. اين نتيجه در كشورهاي با درآمد بالا، متوسط و پايين ديده مي‌شود.
بر اساس اين آمار 24 درصد ديابت‌ها و 23 درصد از بيماري قلبي كم‌خوني، و 7 تا 41 درصد از سرطان‌ها به چاقي و اضافه بودن نسبت دارند.
سازمان جهاني بهداشت در ادامه 10 حقيقت بيماري چاقي و سنگين‌وزن بودن، چاقي يك فرد را به دلايل عدم تعادل در ميزان مصرف كالري معرفي مي‌كند. اين گزارش مي‌افزايد برقراري عدم توازن در مصرف كالري و فعاليت‌هاي ورزشي منجر به تهديد سلامت و افزايش وزن مي‌شود. اين در حالي است كه مناسب سازي محيط زيست و جامعه به عنوان پايه و اساس براي فعاليت‌هاي جسماني شهروندان و جلوگيري از چاقي مطرح است.
به دنبال توصيه سازمان جهاني بهداشت انجام فعاليت‌هاي جسماني منظم در جلوگيري از چاقي نقش بسزايي دارد. براين اساس دست‌كم 30 دقيقه فعاليت فيزيكي و ورزشي در بيشتر روز‌ها خطر بيماري‌هاي قلبي وعروقي، ديابت، سرطان روده و سينه را كم مي‌كند.
از سوي ديگر تغذيه سالم نيز در جلوگيري از چاقي موثر شناخته شده است. محدود كردن مصرف نمك و شكر و افزايش مصرف ميوه‌جات در اين باره حايز اهميت است و رعايت نكردن آن يكي از عوامل چاقي به شمار مي‌رود.
هشدار سازمان جهاني بهداشت در حالي مطرح مي‌شود كه اين سازمان به دنبال راهكاري براي جلوگيري از گسترش بيماري‌هاي غير مسري مانند چاقي است.
* 70درصد جمعيت بالاي20 سال تهران چاق هستند
تعداد افراد چاق تنها محدود به آنسوي مرز‌ها نيست، نتايج مطالعات در ايران نشان مي‌دهد ساليانه يك درصد به ميزان جمعيت چاق در كشور اضافه مي‌شود. اين درحالي است كه به گفته دكتر محمد هاشمي دبير انجمن پيشگيري و درمان چاقي ايران، هم‌اكنون 70 درصد جمعيت بالاي 20 سال شهر تهران به اضافه وزن و چاقي دچارند و تنها 10 درصد تهراني‌ها فعاليت ورزشي منظم دارند و 20 درصد ديگر به صورت تفريحي فعاليت مي‌كنند.
به گفته دكتر هاشمي اگر روزانه 100 تا 200 كيلوكالري انرژي اضافه‌تر از نياز بدن دريافت شود پس از چند سال اضافه وزن و چاقي در انتظار ما خواهد بود.
وي با بيان اينكه مرز تعيين چاقي شكمي در جوامع غربي براي مردان 102 و براي زنان 88 سانتيمتراست مي‌گويد: با اين حال، نتايج مطالعات كشوري مرز چاقي شكمي در بالغان ايراني شامل مرد و زن را 95 سانتي متر تعريف كرده است.
