«آسيب‌شناسي خانواده»!
امنيت،محبت و احترام در روابط ، نياز ضروري زوجين براي ايجاد امنيت رواني
خانواده‌اي درهم و نابسامان را كه در آن اختلاف و كشمكش وجود دارد، در ذهن خود مجسم كنيد و لحظه‌اي بينديشيد! اگر از مراسم عقد‌كنان و ازدواج خود فيلم و يا عكس تهيه كرده‌ايد، به آنها نظري بيفكنيد و چند لحظه از آن هنگام تا زمان حال را مرور كنيد!
به باور كارشناسان مسايل خانوادگي، يكي از بزرگترين مشكلات اجتماعي در جامعه كنوني، ستيزه‌ها و مشاجرات خانوادگي است كه اركان خانواده را متزلزل مي‌كند و سلامت رواني اعضاي آن را به خطر مي‌اندازد.
از آنجا كه زندگي مشترك هر زوج جوان، يكتا و منحصر به نوع خودش هست، آسيب‌هاي خانوادگي نيز پديده‌اي بسيار پيچيده و چندوجهي است.
در اين رابطه دانشيار روانشناسي دانشگاه تهران با اشاره به عواملي كه سلامت خانواده را تهديد مي‌كنند، اظهار كرد: نداشتن شناخت و آگاهي به اصول زندگي مشترك يكي از مهمترين اين عوامل است؛ "توانايي" در "دانايي" است و براي ازدواج و داشتن زندگي مشترك موفق، كسب برخي مهارت‌ها ضرورت دارد.
دكتر احمد به پژوه در گفت‌و‌گو با خبرنگار "شهر" افزود: در برخي خانواده‌ها، به علت نداشتن شناخت زن و شوهر نسبت به يكديگر، ناآگاهي نسبت به اهداف و انگيزه‌هاي ازدواج، بي‌انصافي‌ها، پيش‌داوري‌ها، فريبكاري‌ها، نبود احساس مسووليت و بي‌توجهي به اصول اخلاقي، بنياد خانواده متزلزل مي‌شود.
وي اذعان كرد: مهمترين عاملي كه موجب آسيب‌پذيري خانواده مي‌شود، نداشتن شناخت و انحراف از اهداف ازدواج است، از اين رو به اعتقاد متخصصان، براي ايفاي نقش يك همسر موفق و توانا بايد مهارت‌ها و آگاهي‌هاي لازم را كسب كرد.
اين روانشناس توصيه كرد: زوج‌ها با شركت در جلسات آموزشي و مطالعه كتاب‌هاي تعليم و تربيت، روانشناسي و جامعه‌شناسي خانواده، آيين همسر‌داري و مهارت‌هاي مربوطه را بياموزند و به اين ترتيب تعادل و سلامت خانواده را حفظ كنند.
وي همچنين سست شدن باورهاي مذهبي و اصول اخلاقي و فقدان معنويت را يكي ديگر از مهمترين عواملي ذكر كرد كه سلامت و استحكام خانواده را تهديد مي‌كند.
دكتر به‌پژوه در اين باره تصريح كرد: زن و شوهري كه دچار بحران ارزش‌ها و از خودبيگانگي شده‌اند، استحكام ازدواجشان در هاله‌اي از ابهام قرار مي‌گيرد.
به گفته وي، زماني كه ارزش‌ها، نگرش‌ها و باورهاي حاكم بر روابط زن و شوهر براساس لذت‌طلبي، تجمل‌گرايي، ماده‌گرايي و سودطلبي استوار است، بي‌شك روابط انساني از معنويت تهي مي‌شود و در نتيجه اين نوع رابطه بسيار سست و شكننده خواهد بود و با هر بهانه‌اي امكان فروپاشي آن وجود دارد.
اين دانشيار روانشناسي دانشگاه تهران، "صداقت" را جوهره روابط سالم ميان زن و شوهر برشمرد و به خبرنگار "شهر" گفت: «صداقت»، اعتماد را بنياد مي‌نهد؛ زن يا شوهري كه با همسر خود صادق نيست و با دادن وعده و وعيدها صرفا مي‌خواهد زندگي كند، با رفتار خود كانون گرم و صميمي خانواده را دچار تزلزل مي‌كند.
وي افزود: بر اين اساس زن و شوهري كه از واقعيت‌ها دور هستند و در عالم اوهام و تخيلات زندگي مي‌كنند، نمي‌توانند زندگي زناشويي موفقي داشته باشند.
دكتر به‌پژوه در معرفي زوج‌هاي موفق تأكيد كرد: زوج‌هاي موفق كساني هستند كه درصدد ارضاي نيازهاي همسر خود هستند، بنابراين هر زن يا شوهري وظيفه دارد نيازهاي جسمي و روحي همسرش را بشناسد و در مقام ارضاي آنها برآيد، چرا كه ارضاي نيازها از طريق درست و مطلوب به رشد همه‌جانبه و ايجاد امنيت رواني زوجين منجر مي‌شود و در نتيجه سلامت خانواده تأمين مي‌شود.
وي با بيان اين كه «همه انسان‌ها نياز به "امنيت، محبت و توجه و احترام" دارند»، تصريح كرد: هرگاه اين نيازها از سوي همسر تأمين نشود، فرد، احساس ناامني رواني مي‌كند و به اين ترتيب بهداشت رواني خانواده مختل مي‌شود.
به گفته روانشناسان، توجه به نيازهاي همسر، فقط به نيازهاي جنسي ختم نمي‌شود؛ احترام و پذيرش، نگاه مهربان به يكديگر، در كنار هم حضور داشتن، در فعاليت‌هاي مشترك شركت كردن و ... از نشانه‌هاي توجه به نيازهاي همسر است.