تهران کجاست؟
نمادي براي پايتخت تهران
ذهن انسان با برخورد به هر واژه تصوير، معنا و خاطره‌اي برايش تداعي مي‌شود. وقتي مي‌شنويد خانه؟ مدرسه؟ شهر؟ کشور؟ هر کدام براي شما يادآور مفهوم، خاطره و حسي است. و مردم يک فرهنگ مفهوم ها و احساس‌هاي مشترکي از يک واژه را دريافت مي‌کنند.
فردي که زندگي سالمي دارد واژه‌ي خانه، برايش حسي از آرامش و امنيت و راحتي است. يا با شنيدن مدرسه خاطرات شيرين درس و کتاب برايش زنده مي‌شود.
حال يک پرسش براي من مطرح است. تهران-پايتخت ايران زمين- براي ما ايراني‌ها ياد آور چه چيزي است؟ از شما مي‌پرسم. بگوييد. تهران... . خب. چه چيزي در خاطر شما نقش بست؟
ترافيک سنگين ديروز را به ياد آورديد يا بلندي برج ميلاد را؟
هواي آلوده هفته‌ي پيش يا کوه‌هاي برفي تهران را؟
صداي گل فروش‌ها و دست فروش‌ها را به ياد آورديد يا برق بوتيک‌ها و مجتمع‌هاي تجاري‌اش را؟
تصوير پروژه‌هاي نا تمام شهري را به ياد آورديد يا خيابان وليعصر را با درختان زيبايش؟
ياد قيمت مسکن در تهران افتاديد يا پياده روي در شب و شنيدن صداي جاري آب در جوب‌هاي تهران را به خاطر آورديد؟
نمي‌دانم جوابتان چيست. اما برايم پرسشي مطرح مي‌شود. چرا ما، همه‌ي ما ساکنين شهر تهران يا ايرانيان، يک خاطره و تصوير مشترک از تهران در ذهنمان نقش نمي‌بندد؟
به عنوان مثال: چرا به ياد برج ميلاد نمي‌افتيم؟ چرا رنگ و تصويري مشخص از تهران برايمان تداعي نمي‌شود؟
سال 1370 ايده‌ي ساخت برج ميلاد به عنوان نمادي براي شهر تهران مطرح شده است و اکنون که اين برج از گوشه و کنار، بالا و پايين شهرمان پيداست. آيا به عنوان نمادي براي شهر تهران در آمده است؟
آيا اين مشکل برج ميلاد است؟
يا مشکل از ذهن و خاطره‌ي ما است؟
يا برنامه ريزان شهري؟
بياييد از زاويه‌اي ديگر به اين مسئله نگاه کنيم.
اگر شما در مسير روزانه‌تان از خانه به محل کار کمي به پيرامون خود توجه کنيد، مي‌توانيد حداقل در سه شکل، رنگ و طراحي متفاوت - تلفن‌هاي عمومي، ايستگاه‌هاي اتوبوس، تاکسي‌ها و اتوبوس‌ها- همچنين شکل‌هاي مختلفي از دکه‌هاي روزنامه فروشي، انواع و اشکال مختلف مبلمان شهري، را تنها وتنها در طول يک روز ببينيد. و اين جاي تعجب ندارد که اين گوناگوني رنگ‌ها و نقش‌ها نمي‌تواند خاطره‌اي را براي ما ايجاد کند. در انتها من و شماي شهروند هيچ طرح و رنگ و نماد مشخصي را نديده‌ايم. حتا اگر طراحي‌هاي ارزنده‌اي هم در ميان بوده باشند، ما آن‌ها را نديده‌ايم.
ايجاد يک هماهنگي ميان رنگ‌ها و نقش‌ها در المان‌هاي شهري مي‌تواند يک خاطره‌ي شيرين و زيبا براي ما بسازد. شايد آن وقت شنيدن نام تهران حسي مشترک به شهروندانش القا کند. حس و مفهومي شيرين که بسيار قوي تر از خاطره‌ي ترافيک ديروز يا آلودگي هفته‌ي پيش باشد.
کاميار ميرشاهي