اولين نشست علمي کارگاه فهم معماري ايران برگزار شد؛
بازخواني داستان حلقه‌هاي آبي شوشتر
کارگاه فهم معماري ايران با نشست علمي داستان حلقه‌هاي آبي شوشتر، با حضور اساتيدي چون حميدرضا سپهري، محمدسعيد ايزدي، فرهاد تهراني، شاهين طلوع آشتياني، علي آئينهساز، رضا سوهاني، فرهاد رهبر، رجبي، عادل فرهنگي و «حميد سهيلي» مظفر آغاز به کار کرد.
به گزارش شهر به نقل از روابط عمومي کارگاه فهم معماري ايران، عصر روز سه‌شنبه سي و يکم فروردين ماه، نشستي با عنوان «داستان حلقه‌هاي آبي شوشتر» برگزار شد.
در اين نشست ابتدا مهندس عادل فرهنگي با بيان خاطرهاي از قدم زدن در شوشتر همراه دکتر مهريار، ياد اين استاد مرحوم را گراميداشت. مهندس فرهنگي سپس به بيان پيشينه تاريخي و زمين‌شناسي شهر شوشتر پرداخت و دو نظريه‌ي پيدايش پل‌بند گرگر، اعم از دست‌کند بودن يا نبودن آن، را مطرح کرد و وجود تعداد زياد آسياها در شوشتر را مربوط به پيوند مردم شهر با کوچنده‌ها دانست. پس از آن، مهندس فرهاد نظري، دبير نشست، گفت:بسياري از مورخان، شوشتر را دره‌التاج سرزمين کهن و پهناور ايران معرفي کرده‌اند. شوشتر حرف‌‌هاي زيادي براي گفتن دارد؛ حرف‌هايي درباره‌ي تاريخ فرهنگ، تاريخ صنعت و به همين دليل براي ما که رو به صنعتي شدن مي‌رويم، فوق‌العاده حائز اهميت است. دکتر پرويز رجبي ابتدا با بيان خاطرهاي از کويرگردي‌هايش از وجود مناره‌هاي فلزي ساخت بابل اظهار تاسف کرد و تاکيد نمود که شرکت کنندگان از ديدن مسجد جامع شوشتر که شايد بتوان به عنوان دروازه معماري ايران به روي غرب و يکي از منشاءهاي سبک گوتيک دانست، حيرت زده خواهند شد.
او گفت:من هميشه از خودم مي‌پرسم. تمام موزه‌هاي بزرگ جهان آثار قيمتي و خوش رنگ ما را در خودشان جاي داده‌اند. اما حالا چه شده که اين ملت به جاي ساختن مناره مسجد چهارباغ اصفهان، مناره حلبي مي‌سازد؟! چه شده که اين ملت اين همه بي‌سليقه شده؟!» وي همچنين درباره‌ي نقش آب و قنات‌ها در ايران و به طور ويژه درشوشتر صحبت کرد. دکتر مهدي رهبر درباره‌ي سابقه‌ي زيست در حوزه شوشتر، گفت:من در سال 1365 به وسيله مرکز باستان‌شناسي اطلاع به دست آوردم که داخل زميني در جنوب شوشتر حفره‌اي پيدا شده که در آن آثار باستاني هست. آثاري که در آن ديدم، بسيار جالب و ارزشمند بود. در اين جا يک آرامگاه بسيار جالب پيدا کرديم. مطالعاتي انجام داديم و به پايتخت دوره اليمايي برخوردکرديم.
آرامگاه‌هايي بسيار مجلل و زيبا پيدا کرديم. ولي الان فقط عکس‌هايي از اين آرامگاه‌ها باقي مانده و آثار به وسيله‌ي قاچاق‌چيان غارت شده است. در همين جنوب شوشتر، در جايي به نام باغ خرم محوطه‌اي به طول 700 متر و عرض 800 ديوارهاي قطوري دارد که با خشت ساخته شده و 500متر عرض ديوار است و ما فکر مي‌کنيم پايگاه نظامي دوره اليمايي بوده است. ولي متاسفانه با وجود اين که اين جا به ثبت رسيده، يک کارخانه احداث کرده‌اند.» وي در آخر اظهار اميدواري کرد که بتوان هويت اين شهر باستاني را که پايتخت اليمايي‌ها بوده، بازيابي کرد. مهندس حميدرضا سپهري، يکي از کساني که بخشي از عمرش را صرف بافت شهر شوشتر کرده‌است، گفت:« در سال 52 دو تز در مورد شناخت اقليم گرم و خشک و گرم و مرطوب داده شد که قرار بود با اجراي آن‌ها مشکلاتي را که در حال حاضر به دليل از دست رفتن المان‌هاي فرهنگي با آن روبه رو شده‌ايم، نداشته باشيم. اما متاسفانه با فراموش شدن اين طرح به دلايل مختلف، شاهد زوال المان‌هاي فرهنگي در طراحي‌هاي شهري هستيم.» او سپس به صحبت درباره‌ي موضوع «فرهنگ شهر امروز، چگونه مي‌تواند با توجه به پشتوانه‌هاي فرهنگي و تاريخي خود، نو شود» پرداخت. در ادامه، مهندس عادل فرهنگي گفت:« زماني که شوشتري‌ها جايگاه خود را پيدا کنند، آن وقت است که شوشتر به جايگاه واقعي خود بازمي‌گردد در غير اين صورت مادامي که از شهرهاي ديگر ايده و نيرو بيايد، هرگز هيچ طرحي به درستي اجرا نمي‌شود.» به گفته او بايد مطالعه کنيم و ببينيم که در قديم ساختارها چگونه بوده‌اند که منافع جمع را تضمين و تامين مي‌کردند و الان در چه شرايطي هستيم و فقدان چه چيزهايي باعث شده که منافع جمع تحت تاثير منافع فرد قرار گيرد. فيلم «حلقه‌ي شوشتر» از مجموعه نفيس «معماري ايران» نيز قرار بود پيش از اين نشست پخش شود که به دليل کمبودهاي موجود در سيستم صوتي- تصويري سالن، پخش آن به زمان ديگري موکول شد. اين فيلم ارزشمند را حميد سهيلي، پژوهشگر و کارگردان، در دهه‌ي 60 تهيه کرده است.