در اولين نشست تخصصي «شفيع آقامحمديان» با مستندسازان؛
بانک اطلاعات مستندسازان تا 20 روز ديگر رونمايي ميشود
اولين «نشست تخصصي سينماي مستند» عصر ديروز (سه شنبه 7 ارديبهشت ماه 1389) با حضور شفيع آقا محمديان و جمعي از مستند سازان کشور، در مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي برپا شد.

به گزارش شهر به نقل از روابط عمومي مركز گسترش سينماي مستند و تجربي،شفيع آقامحمديان مديرعامل مرکز ابتدا با تاکيد بر افزايش همکاري و گفت و گو با مستند سازان گفت: اين نشست ها به صورت سلسله جلسات در هفتههاي آينده نيز با حضور دوستان مستند ساز ادامه مييابد و ما در پي اين هستيم تا با تعامل و گفت و گو با هم بتوانيم در جهت ارتقاي بيش از پيش سينماي مستند تلاش کنيم.
او در ادامه گفت:ما به دنبال اين هستيم که توليدات ما به لحاظ موضوعي از کيفيت قابل قبولي برخوردار شوند و در کنار آن براي افزايش کمي آثار نيز تلاش مي کنيم. او تصريح کرد:امسال نيز علاوه بر جشنواره سينما حقيقت، جشنواره خليج فارس و هم چنين جشنواره دفاع مقدس را در پيش داريم. در حال حاضر توليدات را در اين زمينهها شروع کردهايم و قرارداد 4فيلم با موضوع خليج فارس را با چند مستند ساز بستهايم و از مستندسازان ميخواهيم در اين زمينه با ما همکاري داشته باشند و موضوعات و ايدههاي خود را ارائه دهند.
او گفت: ما در اين مدت به سبب اشتغال به جشنوارهها، بحثهاي مالي آخر سال و يک سري کارهاي عقب مانده،کم کاري داشتهايم و در حقيقت سال توليد ما حدود 10 روز است که آغاز شده است.به دليل اشتغالات ذکر شده از بحث شوراها نيز عقب ماندهايم که در چند هفته اخير شوراي مستندسازان را تشکيل خواهيم داد.
او در ادامه به ذکر اقدامات مرکز در چند ماه اخير پرداخت و گفت: در جشنواره،28 مرکز با 42 اثر در جشنواره حضور داشت و تعدادي از اين آثار نيز جايگاه خوبي به دست آوردند. چاپ چند کتاب با همکاري انجمن مستند سازان ايران، توليد سه فيلم سينمايي که اکنون در شرف اتمام هستند و 50 فيلم مستند، کوتاه و انيميشن از توليدات کنوني مرکز است. آقا محمديان هم چنين از راهاندازي بانک اطلاعات مستندسازان و هم چنين سايت تحليلي- خبري سينما تجربي در هفته آينده خبر داد و گفت: بانک اطلاعات مستند سازان با نام defc تا 20 روز ديگر رونمايي مي شود و سايت سينما تجربي نيز تا چندي ديگر آغاز به کار خواهد کرد و ما از مستندسازان مي خواهيم که با بيان نظرات، اخبار، يادداشت ها و مقالات خود در اين سايت با ما همکاري کيفي داشته باشند.
موفقيت سينماي مستند منوط به سامان دادن بحث مديريت توليد است
در ادامه «فرهاد ورهرام» درباره مشکلات سينماي مستند گفت: يکي از مشکلات ما اين است که جلسات زيادي در عرصه مستند برپا شده است اما هيچ جمع بندي درستي مبني بر مشخص شدن تاثيرات مثبت و منفي اين جلسات انجام نگرفته است. به علاوه ما نمي دانيم نسل دهه 40 چگونه کار را شروع کرده به طوري که نسل جوان فکر مي کند خودش به تنهايي آغاز گر راه بوده است. نمي دانيم که در دوره هاي خاص در بحث توليد مستند چه گذشته است و به طور کلي سينماي مستند ما از لحاظ ادبيات از فقيرترين بخش هاي سينماست.
او تصريح کرد: کارگردان نبايد به دنبال قرارداد، تعيين بودجه و ... برود. مرکز بايد جمعي را داشته باشد و سفارش تحقيق براي فيلم بدهد سپس به تهيه کننده بگويد و از او بخواهد که کارگردان پيدا کند. در واقع کارگردان بايد با تهيه کننده سروکار داشته باشد. شايد به همين علت است که تعداد تهيه کنندگان سينماي مستند به اندازه انگشتان دست است.
او دربيان اهميت تهيه کننده در سينماي مستند گفت: تهيه کننده در واقع بزرگترين عامل توليد مستند است و تا وقتي مشکل ذکر شده حل نشود وضع سينماي مستند به همين شکل باقي خواهد ماند.
او در ادامه افزود: تا زماني که مغز متفکري در يک نهاد شکل نگيرد و سفارش را درست انجام ندهد ما با معضلات اين عرصه روبه رو هستيم. علي رغم اينکه توليدات در اين عرصه زياد است اما مستندسازي هنوز به عنوان يک شغل وضعيت مشخصي ندارد.
او درادامه با بيان انتقاد از بخش تجربي مرکز گسترش گفت: تجربي به اين معنا نيست که ما به يک کارگردان تازه کار امکانات بدهيم تا فيلم بسازد بلکه بايد از فيلمسازان حرفه اي بخواهيد که براي مرکز کار کنند. در حال حاضر وضعيت سينماي مستند آن چنان رو به افول است که گروه هاي مستند ساز به شدت کوچک شده اند. بدليل کمي بودجه يک کارگردان نمي تواند براي خود دستيار، فيلمبردار، صدابردار و ... مورد نيازش را انتخاب کند.
آقا محمديان در ادامه صحبت هاي ورهرام گفت: معمولا فيلمسازان ما توانايي تحقيق و کارگرداني يک مستند را با هم دارند اما ما قبول داريم که اين روند اصولي نيست و تصميم داريم يک سري قراردادهايي براي انجام کارهاي تحقيقاتي منعقد کنيم. به علاوه مرکز از تاليفات همه دوستان مستندساز استقبال مي کند و خواهان اين است که افراد پيشکسوت در جلساتي تجربيات خودشان را در زمينه ساخت مستند به ما عرضه کنند.
به موضوعاتي که جامعه به آن ها مبتلا است توجه شود
«رهبر قنبري» کارگردان و مستند ساز نيز گفت: موضوعات بسياري وجود دارد که در جامعه جاري است و به نوعي اجتماع به آن ها مبتلا است. اين موضوعات درليست ها و فهرست هاي شما وجود ندارند و فيلمسازان با درايتي هستند که از پس پنجره آن ها را به تصوير مي کشند. فيلمساز شناخته شده و قابل اتکا است منتها چون موضوع مستندش با ليست موضوعي شما هماهنگ نيست به اثر توجه نمي کنيد . ما از شما خواهشمنديم که به اين مسئله توجه کنيد.
قنبري هم چنين با بيان لزوم ايجاد امنيت خاطر براي فيلمسازان گفت: گاهي ما مجوز داريم و هماهنگي لازم هم انجام شده است اما در خيابان به ما اجازه فيلمبرداري داده نمي شود و کار ما را متوقف مي کنند. براي اين مسئله نيز بايد چاره انديشي هايي شود.
با حفظ اتحاد ملي و انسجام اسلامي فيلم سازيم
«شفيع آقا محمديان» در ادامه صحبت هاي رهبر قنبري گفت: بسياري از فيلمسازان براي ما از خيابان فيلم آوردند که ما استقبال کرديم و حتي تعدادي از اين فيلمها را هم خريديم. ما نميتوانيم جزئيات و همه نگاهها را درباره يک موضوع بيان کنيم،همه فيلمسازان با مسئله حفظ اتحاد ملي و انسجام اسلامي ميتوانند فيلم بسازند و ما از آن ها استقبال خواهيم کرد.
چيزي بايد به آن توجه شود، مستندسازي و چگونگي نوآوري در مستندسازي است
«مرتضي ندايي» تهيهكننده، در بخشي از صحبت خود گفت: اگر محور اصلي كار را روي مستندسازي بگذاريم، نگاه ما با موضوعات ديگر متفاوت ميشود. براي من تهيهكننده بحث بودجه اهميت زيادي دارد. چانه زدن روي مسائل بودجهاي به نظر من اهميت ندارد، چيزي كه در اينجا بايد به آن توجه شود، مستندسازي و چگونگي نوآوري در مستندسازي است.
وي در ادامه اظهار داشت: مركز گسترش سينماي مستند و تجربي، يك مركز نيمه حرفهاي نيست بلكه ميخواهد به صورت حرفهاي كار كند. يكي از كارهايي كه بايد انجام دهد، نه تعيين موضوع بلكه اهميت دادن به مستند است.
ندايي در ادامه تصريح كرد: ما خواهان اين هستيم كه در شوراهاي مركزي، صنوف ما، به خصوص در برگزاري جشنواره سينما حقيقت شركت كنند. اين امر قطعا در كيفيت كارها تاثير ميگذارد و با اين كار به سمت استانداردسازي پيش ميرويم.
براي كساني كه تحقيقات و پژوهش خوبي دارند بايد امتياز ويژهاي قائل شد
«محسن خانجهاني» مستند ساز جوان گفت: ابتدا از شما مي خواهم که با وجود راه اندازي جشنواره هاي متعدد، جشنواره سينما حقيقت گم و کمرنگ نشود. به علاوه ما به عنوان مستندسازان از شما مي خواهيم که به ساخت مستندهاي بلند نيز توجه بيشتري شود.
او در ادامه با بيان اين كه قطعا بسياري از مستندهاي ما را تلويزيون پخش نميكند، افزود: در حال حاضر درباره بانكداري اسلامي مستند ميسازم. موضوعي كه اصلا در ايران وجود ندارد. الان به من ديكته شده فيلمي كه ميخواهم بسازم، چه فيلمي است. من معتقدم نبايد ضربه بزنيم ولي بايد يك سري حرفها هم زده شود.
خانجهاني ادامه داد: وقتي ميگوييد فيلم سياسي، بايد دست مستندساز را هم باز بگذاريد همچنين براي كساني كه تحقيقات و پژوهش خوبي دارند بايد امتياز ويژهاي قائل شد.
او هم چنين گفت: مشكلي كه در مركز وجود دارد اين است كه كارها در دقيقه 90 انجام ميشود. پيشنهاد من اين است كه اگر ميخواهيد براي همايش عاشورا، جشنواره خليج فارس و ... فيلم بسازيد، از همين الان شروع كنيد.
کم بودن بودجه از معضلات اساسي مستندسازان است
«حسن نقاشي» کارگردان مستندهايي چون «وايو» و «زروان» نيز گفت: بودجه اي که به ساخت يک مستند اختصاص داده مي شود بسيار کم است و اصلا هزينه ها، تورم و ... در آن در نظر گرفته نمي شود. فراموش نکنيد که افرادي مانند ما از رهگذر ساخت مستند زندگي شان را تامين مي کنند. به علاوه اكثر دوستان ما اين گله را دارند كه از ما براي ساخت مستند در مركز گسترش، برآورد بودجه ميخواهند. وقتي كه برآورد را به منشي ميدهيم، ميگويند با چهار، پنج ميليون تومان ميتواني فيلمت را بسازي. انگار اصلا برآورد خوانده نميشود.
بايد به سمت فرم استاندارد برويم
«مرتضي رزاقكريمي» رئيس انجمن تهيهكنندگان سينماي مستند در نخستين سلسله نشستهاي تخصصي سينماي مستند، گفت: ما هنوز نتوانستيم از مركز گسترش سينماي مستند و تجربي تعريف شفافي داشته باشيم البته اين عدم شفافيت در اكثر مراكز فرهنگي وجود دارد. وي افزود: فكر ميكنم اولين قدمي كه اين مركز بايد بردارد اين است كه تعريف شفافي از وظايف و عملكرد مراكز ارائه كند. بايد تفاوت مركز با شبكههاي تلويزيوني و بخش خصوصي مشخص شود.
رزاقكريمي با بيان اين كه فكر ميكردم به دفترچه سينمايي، قسمتي با عنوان مستند هم ضميمه باشد، اظهار داشت: اصلاح الگوي توليد در مركز اهميت زيادي دارد و بايد به سمت فرم استاندارد برويم. مركز گسترش سينماي مستند و تجربي با انجمن سينماي جوان خيلي متفاوت است و بايد به سمت توليد آثار با كيفيت برود.
وي با بيان اين كه بايد ببينيم مركز براي تشويق بخش خصوصي چه به برنامهاي دارد، اظهار داشت: سالهاي گذشته هم بحث مشاركت صنوف مطرح ميشد و جلساتي از اين دست برگزار ميشد ولي هيچگاه اينها ضابطهمند نميشد. اگر اين موضوعات ضابطهمند شود ميتواند جهتدار شود.
مرتضي زراقكريمي گفت: بايد فرهنگ نوشتن در ما تقويت شود. براي توليد يك پروژه بايد يك بار از ايده كار تا بحث نمايش روي كاغذ نوشته و بررسي شود.
رئيس انجمن تهيهكنندگان سينماي مستند افزود: بايد ببينيم مركز گسترش سينماي مستند و تجربي به نمايندگي از دولت ميخواهد با بخش خصوصي رقابت كند و يا اينكه ميخواهد از اين بخش حمايت كند. سينماي مستند ما خيلي از سينماي داستاني جلوتر است و بسياري از همكاران ما در كشورهاي ديگر وركشاپ برگزار ميكنند.
وي با بيان اين كه فقط بحث تخصيص بودجه مطرح نيست و بايد زيرساختها درست شود، بيان داشت: هدف مركز اين نيست كه به يكي از ادارات تامين برنامه تلويزيوني تبديل شود. يكي از كارهاي مركز گسترش سينماي مستند و تجربي برداشتن موانع براي ارتباط با مخاطب است. فكر ميكنم مركزگسترش تنها جايي است كه ميتواند براي مخاطبسازي يك برنامه طولاني داشته باشد.
در ادامه نشست، «محسن رمضانزاده» مستندساز گفت: من نميدانم چرا فردي كه بيست سال فيلم بد ميسازد، پشتدري مركز شده است. مشكل من با مديريت همين بوده كه اينجا به سازمان تامين اجتماعي تبديل شده است.
وي افزود: الان يك كار پژوهشي انجام بدهيد و روي آثار مركز بحث كنيد. در كل سالهايي كه مركز بوده، من بحث كيفيت را نديدم. اين روزها گسست بين مركز گسترش سينماي مستند و تجربي و انجمنهاي تهيهكنندگان سينماي مستند، مستندسازان و فيلم كوتاه وجود دارد.
او گفت: كيفيت فيلمهاي مستند به حدي پايين آمده كه اگر كسي به جشنواره سينماحقيقت بيايد و 5 فيلم ببيند، احساس ميكند ميتواند فيلم بسازد.
«محمدصادق جعفري» نيز در اين نشست گفت: من تاكنون با مركز كار نكردهام ولي اين نگراني وجود دارد كه ما نميدانيم الگوهاي مركز براي توليد چيست. گاهي هم گفته ميشود برخوردها در مركز سليقهاي است.
وي افزود: ما بايد براي تلويزيون الگو باشيم و اگر قرار باشد ما الگو باشيم بايد ساختاري ارائه كنيم كه تلويزيون از آن استفاده كند.
«روبرت صافاريان» هم در صحبت كوتاه خود، گفت: سياستهاي مركز گسترش خيلي كلي است و با اين برنامه ميتوان هم خيلي باز و هم خيلي بسته فعاليت كرد ولي پيشنهاد ميدهم اين سياست به صورت دقيقتر تدوين شود. «محسن قيصري» در اين جلسه در خصوص عرضه آثار مستند پيشنهاد داد: بايد در مركز گسترش فيلمها به صورت DVD در دسترس علاقهمندان قرار گيرد. در عين حال فرصت رجوع به كارهاي قبلي هم بوجود ميآيد.
«حسين همايونفر» هم در اين رابطه گفت: قبلا اين كار انجام شده و طي تفاهمنامه با موسسه رسانه تصويري ميتوان با كمترين هزينه، كار پخش آثار را انجام داد. شفيع آقا محمديان در پايان ضمن تاکيد دوباره بر ايجاد صميميت و رابطه و تعامل ميان مرکز و مستند سازان از ايشان خواستار همکاري بيش از بيش براي يافتن نگاه درست در عرصه توليد هنر شد.
«فرهاد ورهرام»، «روبرت صافاريان»، «مرتضي رزاقكريمي»، «رهبر قنبري»، «مرتضي ندايي»، «حسن نقاشي»، «حسين همايونفر»، «احمد جانميرزايي»، «محسن خانجهاني»، «رضا سبحاني»، «محسن قيصري»، «مهدي جوزايي»، «پناهبرخدا رضايي» و ... در اين جلسه حضور داشتند.