مصرف روزانه نان غني‌شده از عوارض كمبودآهن پيشگيري مي‌كند

دكتر زهرا عبداللهي در گفت‌و‌گو با خبرنگار "شهر" با بيان اين كه «آهن يك ماده بسيار ضروري براي سلامت بدن است گفت: با وجود اين كه نياز روزانه به اين ماده مغذي بسيار اندك و در حد ميلي‌گرم است، اما گاه همين مقدار كم نيز از طريق رژيم غذايي روزانه تامين نمي‌شود.»

وي اظهار كرد: در اين ميان كودكان زير 5 سال، نوجوانان در سنين بلوغ بويژه دختران، زنان در سنين باروري بويژه زنان باردار و سالمندان بيشتر در معرض خطر كمبود آهن قرار دارند.

وي با بيان اين كه «در كشور ما كم‌خوني و كمبود آهن از مشكلات تغذيه‌‌اي شايع است»، درباره پيامدهاي كم‌خوني فقر آهن گفت: مبتلايان به كم‌خوني فقر آهن زود خسته مي‌شوند و قدرت و توانايي انجام كار در آنها كاهش مي‌يابد.

دكتر عبداللهي افزود: در كم‌خوني فقر آهن احتمال ابتلا به بيماري‌هاي مختلف به علت تضعيف سيستم ايمني افزايش مي‌يابد و طول مدت بيماري و شدت آن نيز در اين افراد بيشتر است.

وي با بيان اين كه «ضريب هوشي كودكان مبتلا به كمبود آهن و كم‌خوني تا 10 امتياز كاهش مي‌يابد»، خاطرنشان كرد: توانايي يادگيري در اين كودكان كمتر است و در دوران تحصيل با افت تحصيلي مواجه مي‌شوند. همچنين ميزان تمركز براي مطالعه بويژه در دانش‌آموزان كاهش مي‌يابد.

كارشناس اداره بهبود تغذيه وزارت بهداشت با اشاره به افزايش مرگ و مير مادران مبتلا به كم‌خوني فقر آهن شديد هنگام زايمان، گفت: متأسفانه در مناطقي كه كمبود آهن و كم‌خوني شايع است، مرگ و مير جنين و شيوع تولد نوزاد نارس نيز افزايش مي‌يابد.

وي درباره روش‌هاي مقابله با كمبود ريز مغذي‌ها نيز اظهار كرد: براي تامين مواد مغذي مورد نياز، روش‌هايي با كمترين هزينه و بيشترين سهولت در دسترسي وجود دارد كه مصرف منابع غذايي حاوي ريزمغذي‌ها در برنامه غذايي روزانه و استفاده مكمل در افراد در معرض خطر مانند زنان باردار و كودكان زير 2 سال و غني‌سازي مواد غذايي با ريزمغذي‌ها از جمله اين روش‌ها است.

عبداللهي با بيان اين كه «غني‌سازي آرد با آهن و اسيد فوليك از حدود 50 سال پيش در برخي كشورها به اجرا درآمده است»، گفت: اصطلاح غني‌سازي به معني افزودن يك يا چند ريزمغذي به يك ماده غذايي به منظور بهبود سطح سلامت جامعه است.

به گفته وي، در غني‌سازي مواد غذايي، غذاهايي كه همه روزه از سوي مردم مصرف مي‌شود، انتخاب شده و به كمك دستگاه‌هاي خاصي در كارخانجات، مواد مغذي مورد نياز مثل ويتامين‌ها و مواد معدني به آن ماده غذايي اضافه مي‌شود؛ براي نمونه در كشوري كه اغلب مردم آن برنج مصرف مي‌كنند، اين ماده غذايي يك حامل خوب براي افزودن موادمغذي است.

عبداللهي با اشاره به غني‌سازي آرد با آهن و اسيد فوليك توضيح داد: در كشور ما، نان با ميانگين سرانه مصرف 320 گرم، غذاي اصلي مردم به شمار رفته و بطور روزانه مصرف مي‌شود، از اين رو انتخاب خوبي براي افزودن مواد مغذي مانند آهن و اسيد فوليك است.

وي افزود: در حال حاضر نان غني شده شامل نان لواش، تافتون و بربري در سراسر كشور در دسترس مردم قرار دارد و با مصرف روزانه نان غني‌شده بخشي از نياز روزانه بدن به دو ريزمغذي آهن و اسيد فوليك تامين مي‌شود. اين راهكار جهت پيشگيري از كمبود آهن و اسيد فوليك در جامعه ما انتخاب شده است.

كارشناس اداره بهبود تغذيه وزارت بهداشت با تأكيد بر اين كه «همه افراد حتي مبتلايان به تالاسمي نيز بدون به خطر افتادن سلامتي مي‌توانند از نان غني‌شده استفاده كنند»، اذعان كرد: استفاده از مكمل‌هاي آهن و اسيد فوليك مغايرتي با مصرف نان غني‌شده ندارد، اما توجه به اين نكته حايزاهميت است كه در دوران بارداري چون نياز به آهن بسيار بالاست، علاوه بر مصرف نان غني‌شده بايد مصرف مكمل آهن مطابق با توصيه‌هاي وزارت بهداشت معادل روزانه يك قرص "سولفات فرو" از آغاز هفته 16بارداري تا 3 ماه پس از زايمان ادامه يابد.

وي درباره فوايد غني‌سازي آرد با اسيد فوليك نيز به "شهر" گفت: افزودن اسيد فوليك به آرد در پيشگيري از برخي بيماري‌هاي شايع بسيار موثر است؛ براي نمونه كمبود اسيد فوليك در ماه اول بارداري كه سيستم عصبي جنين در حال شكل‌گيري است، مي‌تواند منجر به بروز ناهنجاري‌هاي مادرزادي در لوله عصبي شود.

عبداللهي ادامه داد: نقص لوله عصبي برحسب شدت آن مي‌تواند منجر به مرگ نوزاد شده و يا صدمات جبران‌ناپذيري به سلامت كودك وارد كند و مصرف نان غني‌شده با اسيد فوليك يكي از راه‌هاي مهم پيشگيري از بروز نقايص مادرزادي لوله عصبي در نوزادان است.

به گفته وي، نقش اسيد فوليك در پيشگيري از بيماري‌هاي قلبي عروقي و ابتلا به سرطان‌ها نيز اثبات شده است و در اين رابطه، برخي كشورها، با اضافه كردن آهن و اسيد فوليك به آرد موفق شده‌اند شيوع نقايص مادرزادي لوله عصبي و بيماري‌هاي قلبي و عروقي را تا حد قابل ملاحظه‌اي كاهش دهند.

به گزارش "شهر"، به خاطر داشته باشيد كه براي پيشگيري از كمبود آهن و پيامدهاي ناشي از آن، علاوه بر استفاده از نان غني‌شده بايد نكات زير را رعايت كرد: مصرف منابع غذايي حاوي آهن مانند گوشت، حبوبات و انواع مغزها، استفاده از منابع غذايي ويتامين C از جمله سبزي‌ها و صيفي‌هاي تازه مانند گوجه‌فرنگي، فلفل سبز،گل كلم، سبزي خوردن و ميوه‌ها به خصوص مركبات و خودداري از صرف چاي و قهوه از يك ساعت قبل تا 2 ساعت پس از صرف غذا.