راه طولاني ورزش دانش‌آموزي تا رسيدن به استانداردهاي جهاني

به گزارش شهر، رضا رفيعاني، سرپرست اداره كل تربيت‌بدني وزارت آموزش و پرورش كه روز گذشته در زنجان سخن مي‌گفت، ميانگين سرانه فضاي ورزشي سرپوشيده در مدارس 40/11 سانتيمتر مربع و ميانگين سرانه ورزشي روباز نيز 42/12 سانتيمتر مربع (در مجموع حدود 24 سانتي‌متر مربع) است كه با احتساب فضاي ورزشي داخل مدارس، به 32 سانتيمتر مي‌رسد. اما بگذاريد اين آمار را با وضعيت سال 86 كشور مقايسه كنيم: در آبان‌ماه اين سال، غلامرضا كمانه، مدير كل وقت تربيت بدني وزارت آموزش و پرورش، درباره سرانه فضاهاي ورزشي دانش آموزي كشور گفت: «اكنون سرانه فضاهاي ورزشي دانش آموزي 18صدم مترمربع براي 14/5ميليون دانش آموز در كشور است.» او البته در آن زمان از برنامه‌ريزي براي افزايش اين سرانه خبر داده و گفته بود: «برنامه ريزي كرده‌ايم تا فضاهايي در خارج از مدارس به ورزش دانش آموزي اختصاص دهيم.» اتفاقي كه گويا اين روزها و بعد از گذشت دو سال به مرحله عمل نزديك شده است. چراكه رضا رفيعاني در مصاحبه اخير خود با ايسنا (16 مرداد 88) گفته است: «در راستاي جبران كمبود فضاهاي ورزشي مدارس در كنار اقدام فوق، تفاهم‌نامه‌ايي با سازمان تربيت بدني تنظيم كرده‌ايم كه طبق آن، سالن‌هاي ورزشي اين سازمان از ساعت 6 تا 15 در اختيار آموزش و پرورش قرار خواهد گرفت و به محض منعقد شدن اين تفاهم‌نامه، آن را اجرا مي‌كنيم.» با اين حال سرپرست اداره كل تربيت‌بدني وزارت آموزش و پرورش از ابلاغ دستورالعملي ديگر نيز به سازمان‌هاي آموزش و پرورش استان‌ها خبر داده كه به موجب آن، «سازمان‌هاي استاني موظف به احداث سالني سرپوشيده در كنار مدارس تازه‌ساخت خود شده‌اند.» اجراي اين مصوبه البته براي سازمان‌هاي آموزش و پرورش چندان آسان نخواهد بود، چراكه اغلب اين سازمان‌ها از كمبود بودجه در اين زمينه نگرانند. به عنوان مثال، در استان خراسان رضوي كه سرانه فضاي ورزشي در مجموع 28 سانتي‌متر مربع و كمتر از ميانگين كشور است، بودجه سرانه نيز كمتر از ميانگين كشوري تعريف شده است. در حالي كه از سال گذشته سرانه ورزش دانش‌آموزي به ازاي هر دانش‌آموز يک هزار تومان تعيين شده است،پرويز دانايي، مدير گروه تربيت بدني سازمان آموزش و پرورش خراسان رضوي سرانه ورزش دانش‌آموزان اين استان را 800 تومان اعلام کرده است و مي‌گويد: سرانه فضاهاي سرپوشيده در استان ما، 5 سانتي‌متر مترمربع و فضاي روباز نيز 23 سانتي متر مربع است در حالي که اين رقم در مجموع بايد به يک متر مربع با اولويت دانش‌آموزان دختر برسد. اشاره پرويز دانايي به استاندارد يك متر مربعي تصويب شده در قانون برنامه چهارم توسعه است كه به موجب آن سرانه فضاهاي ورزشي در كشور بايد در پايان سال 88 به يك متر مربع مي‌رسيد، كه البته اكنون ديگر در عدم تحقق آن ترديدي نيست. از سوي ديگر، چنانچه پرويز دانايي نيز به آن اشاره كرد، مشكل دانش‌آموزان دختر در اين زمينه بسيار بيشتر است، چراكه نياز به فضاي سرپوشيده در مورد اين دانش آموزان قطعي است. مشكل دختران در اين زمينه چنان است كه در برخي استان‌هاي كشور مانند هرمزگان، اين سرانه در سال گذشته به زحمت به 92 ميلي متر مربع براي هر دانش آموز دختر مي‌رسيده است! با اين حال مشكل فضاهاي ورزشي، تنها مشكل ورزش مدارس نيز نيست. دانش‌آموزان با مشكل ديگري به نام كمبود مربيان ورزش متخصص هم روبرو هستند. با وجود اينكه نتايج پژوهش هاي انجام شده نشان مي دهد که تدريس تربيت بدني به وسيله دبيران غير متخصص احتمال آموزش نادرست به دانش آموزان را زياد مي کند و چنانجه مهارت ها به صورت غلط آمو خته شوند اصلاح آن ها در مراحل بالاتر امري دشوارو گاه غير ممکن است، با اين حال بر اساس آخرين آمارهاي رسمي وزارت آموزش و پرورش با كمبود 12 هزار معلم ورزش در كشور روبه‌رو بوده كه با افرايش ساعات درس ورزش در مدارس به 3 ساعت در هفته، به بيش از 30 هزار نفر رسيده است. به نظر مي‌رسد، اين موضوع نيز به همان مشكل هميشگي كمبود بودجه بازگردد. چنانچه "معصومه حسن زاده"، دبير ورزش يكي از دبيرستان‌هاي تهران، سرانه ورزش مدارس را بسيار ناچيز توصيف کرده و اضافه مي‌كند: «با توجه به امکانات کم و فضاي نامناسب حياط مدارس خصوصا در بخش دختران ، ورزش مدارس نياز به رسيدگي بيشتري دارد.» چيزي كه سال قبل نيز مديركل وقت تربيت‌بدني وزارت آموزش و پرورش نسبت به آن گلايه كرده و گفته بود:‌ «سرانه ورزش دانش‌آموزي به ازاي هر دانش‌آموز يک هزار تومان است، ولي ما به رقمي حدود 3 هزار تومان به ازاي هر دانش‌آموز نياز داريم تا ورزش دانش‌آموزي را در سطح کشور رشد دهيم.» در هر حال، ظاهراً تامين بودجه براي اين بخش آموزش و پرورش نيز همچون ساير بخش‌ها با مشكلات بسياري مواجه است، و تنها شايد بتوان به تغيير و تحولات مديريتي در اين وزارتخانه در دولت آينده دل خوش كرد.