نهجالبلاغه؛ گنجینهای که باید از مهجوریت به متن زندگی بازگردد
یادداشت حجتالاسلام والمسلمین مرتضی وافی، رئیس فرهنگسرای نهجالبلاغه تهران
بسم الله الرحمن الرحیم
کتاب و کتابخوانی از مهمترین ارکان رشد فکری، فرهنگی و تمدنی جوامع است. جامعهای که با کتاب مأنوس باشد، از قدرت اندیشه، تشخیص، آگاهی و حرکت برخوردار خواهد بود. از همین رو، رهبر شهید انقلاب اسلامی همواره بر اهمیت کتاب، ترویج فرهنگ مطالعه و نقش بنیادین کتاب در تعالی جامعه تأکید داشتند.
اما در میان انبوه کتابها و میراث مکتوب تمدن اسلامی، گنجینهای بیبدیل و دریایی از معارف الهی و انسانی در اختیار ماست که شاید هنوز آنگونه که شایسته است قدر و منزلتش شناخته نشده باشد؛ کتاب شریف نهجالبلاغه، یادگار ماندگار امیرالمؤمنین علی (ع).
نهجالبلاغه کتابی صرفاً برای ستایش و تکریم نیست؛ کتابی برای شناخت، اندیشیدن، تربیت، زندگی و ساختن جامعه است. کتابی که در آن از توحید و معرفت الهی تا اخلاق و معنویت از عدالت و حقوق مردم تا حکمرانی و مسئولیت اجتماعی، از تربیت فردی تا اصلاح جامعه سخن گفته شده است.
در این میان، یادآوری مقدمه تأثیرگذار و تأملبرانگیز استاد شهید علامه مرتضی مطهری بر کتاب ارزشمند «سیری در نهجالبلاغه» بسیار ضروری است. آن مقدمه، فراتر از معرفی یک کتاب، بیانگر دغدغهای عمیق درباره نسبت جامعه اسلامی با میراث عظیم امیرالمؤمنین (ع) است؛ گویی با یک پرسش بنیادین و یک درد تاریخی مواجهیم: چگونه جامعهای که خود را پیرو و ارادتمند علی (ع) میداند، ممکن است با سخنان، اندیشهها و معارف آن حضرت فاصله داشته باشد؟
شهید مطهری در همین اثر، درباره گستره پیام امیرالمؤمنین (ع) مینویسد: «سخن علی (علیه السلام) چه از نظر صورت و چه از نظر معنی محدود به هیچ مکانی نیست، انسانی و جهانی است.»
این حقیقت، مسئولیت ما را دوچندان میکند. محبت به امیرالمؤمنین (ع) باید در شناخت اندیشه ایشان، انس با نهجالبلاغه، فهم معارف آن و جاری ساختن آموزههای علوی در زندگی فردی و اجتماعی ظهور پیدا کند.
از سوی دیگر، تأکید رهبر شهید انقلاب در سال ۱۴۰۴ بر توجه جدی فعالان فرهنگی به انس و آموزش نهجالبلاغه، مسئولیتی مهم را پیش روی همه ما قرار داده است. این تأکید را باید فراتر از یک توصیه مناسبتی بهعنوان دعوتی عمومی برای احیای معارف علوی و بازگرداندن نهجالبلاغه به متن زندگی جامعه تلقی کرد.
بر همین اساس از همه ارادتمندان و علاقهمندان به امیرالمؤمنین (ع)، استادان و پژوهشگران، نویسندگان، مترجمان، ناشران، فعالان حوزه کتاب و کتابخوانی، ائمه محترم جماعات، مساجد، هیئتهای مذهبی، مراکز علمی، فرهنگی و آموزشی و همه مجموعههایی که دل در گرو معارف علوی دارند، دعوت میکنم در مسیر گسترش فرهنگ نهجالبلاغه بیش از پیش نقشآفرین باشند.
فرهنگسرای نهجالبلاغه تهران را خانه خود بدانید. این مجموعه متعلق به همه کسانی است که دغدغه شناخت، نشر و ترویج معارف امیرالمؤمنین (ع) را دارند. ما مشتاق ارتباط، همفکری، همکاری و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی، فرهنگی و اجرایی همه علاقهمندان هستیم.
در این مسیر، دست یاری به سوی همه صاحبنظران و فعالان این عرصه دراز میکنیم و از ایدهها، طرحها، پیشنهادها، تجربهها و ابتکارات شما برای گسترش فرهنگ نهجالبلاغه استقبال میکنیم. باور داریم این مأموریت بزرگ، با تلاش یک مجموعه به سرانجام نمیرسد؛ بلکه نیازمند همافزایی، مشارکت و شکلگیری یک حرکت گسترده مردمی و فرهنگی است.
بیایید نهجالبلاغه را از کتابخانهها به زندگی از محافل تخصصی به متن جامعه و از مناسبتها به برنامه مستمر فرهنگی و تربیتی تبدیل کنیم.
امروز بیش از هر زمان، جامعه ما به شناخت علی (ع)، فهم اندیشه علی (ع) و زیستن با فرهنگ علی (ع) نیازمند است.
امیدوارم با همت و همراهی همه دوستداران آن حضرت، بتوانیم گامی مؤثر در مسیر شناخت، نشر و ترویج این گنجینه بیپایان برداریم.
مرتضی وافی
رئیس فرهنگسرای نهجالبلاغه تهران ـ قلهک