نقش زنان در توسعه پايدار منابع طبيعي

منابع طبيعي تجديد شونده امروزه در ابعاد مختلف زندگي بشر (اجتماعي ، اقتصادي ،فرهنگي و زيست محيطي) نقش مهمي را ايفا مي كند . در اغلب كشورهاي در حال توسعه در اثر رشد فزاينده جمعيت ، توسعه غيراصولي صنعت ، گسترش بي رويه شهرها ، تبديل عرصه هاي منابع طبيعي ، فقدان برنامه ريزي مناسب سطح اين عرصه ها كاهش يافته و در خطر نابودي قرارگرفته است .

خسارات ناشي از اين تخريب به شكل هاي گوناگون از قبيل : جاري شدن سيلابها و شسته شدن خاكهاي حاصلخيز ، افت سطح آبهاي زيرزميني ، پرشدن سريع مخازن سدها از رسوبات آبرفتي ،تغييرات نامطلوب آب و هوايي و بهم خوردن تعادل اكوسيستم ، كاهش فرآورده هاي جنگلي و مرتعي،گسترش بيابانها و كويرها ، به مخاطره افتادن روند طبيعي محيط زيست و حيات وحش ظاهر مي شود .

 براي جلوگيري از رسيدن به اين حالت ، مناسب ترين راه ، بهره برداري صحيح از منابع طبيعي با كمك اقشار مختلف جامعه به ويژه عرصه نشينان و روستائيان است كه در اين بين زنان ودختران به عنوان 50 % از جمعيت فعال و پويا در روستاها و مناطق شهري و عشايري مي توانند نقش بسزا و تعيين كننده اي را داشته باشند و با برخورداري از اموزشهاي لازم اطلاع رساني دقيق به آنهامي توان از وجودشان بيشترين بهره را درجهت حفظ و احياء توسعه و بهره برداري بهينه از منابع طبيعي برد.
در اين خصوص با عنايت به كمبود عوامل ترويجي و حفاظتي در سطح عرصه هاي جنگلي و مرتعي كشور كه حدود 80 درصد از كل مساحت كشور را شامل مي شوند ضرورت به كارگيري و استفاده از زنان عشايري و روستايي جهت ارائه آموزشهاي لازم و انتقال اطلاعات به ساير اقشار مردم و به ويژه ارتقاء سطح آگاهي خانواده هايشان به چشم مي خورد.

 در اين خصوص نيز ساماندهي آن دسته از زنان و دختران جوان كه در سطح وسيع تماس نزديكتري با اكثريت طبقات مردم داشته و ازجايگاه معنوي و نفوذ اجتماعي خاصي در جامعه روستايي برخوردارند مي تواند به نحوي مشكل كمبود مروجين منابع طبيعي (به ويژه مروجان زن) را حل كرده و در بلندمدت با كمك گرفتن از اين نيروها ، گروه هاي بيشتر از مردم را تحت پوشش برنامه هاي آموزشي و ترويجي قرار دهيم و زمينه هاي رشد و ارتقاء سطح آگاهي آنان جهت جلب مشاركت فعال در اجراي طرحهاي احياء ، توسعه و بهره برداري بهينه از جنگلها و مراتع و منابع آب و خاك فراهم سازيم .

(زهرا عسگري مقدم -كارشناس دفتر امور بيابان)