خودرو، مهمترين منبع آلودگي صوتي در تهران است

آلودگي صوتي از جمله پيامدهاي زيانبار صنعتي شدن جوامع است كه سلامت رواني و آرامش روحي ساكنان شهرهاي بزرگ را به هم زده و به نوعي ريشه بسياري از تنش‌هاي اجتماعي است. در شهر تهران منابع متفاوتي موجب توليد صداهاي آزاردهنده مي‌شوند.

صداي موتور خودروها و موتورسيكلت‌ها، صداي اصطكاك جاده و لاستيك، صداي اگزوز و صداي هشدار دهنده وسائل نقليه از جمله بوق، آژيرهاي دزدگير، آژيرهاي ماشين‌هاي اورژانس و از عوامل مولد آلودگي صوتي ناشي از ترافيك زميني هستند كه جمعيت‌هاي انساني را در اين كلانشهر در معرض صداهاي غيرمجاز قرار مي‌دهند.

علاوه بر موارد ذكر شده، در واقع ناهنجاري‌هاي متعددي در مورد تركيب نامناسب كاربري‌هاي شهر تهران به چشم مي‌خورد كه موجب تشديد آلودگي صوتي در اين شهر شده است.

به طور كلي عوامل تشديدكننده آلودگي صوتي در شهر تهران عبارت‌اند از: حجم بالاي ترافيك و تردد خودروها اطراف مناطق مسكوني، وجود 2 فرودگاه و راه‌آهن در محيط شهري، تردد خودروهاي فرسوده، تردد شبانه خودروهاي سنگين اطراف مناطق مسكوني، عدم وجود بزرگراه‌هاي استاندارد، عدم رعايت الگوي مناسب در رانندگي، وجود كارگاه‌هاي پراكنده صنعتي در سطح شهر نظير: نجاري، تراشكاري، صافكاري و آهنگري در مجاورت مناطق مسكوني آموزشي و بهداشتي- درماني.

خودرو، مهمترين منبع آلودگي صوتي در شهر تهران است و در اين ميان، پيكان با توليد 81 دسي‌بل صدا، در رتبه اول خودروهاي مولد آلودگي صوتي در پايتخت قرار دارد. اين در حالي است كه ميزان توليد صدا هنگامي كه 2 نفر به آرامي با يكديگر صحبت مي‌كنند، 20 دسي‌بل و در يك اتاق آرام 40 دسي‌بل است. ميزان استاندارد صدا در مناطق مسكوني در روز بايد 50 و در شب 35 دسي‌بل باشد.

بعد از خودروها، موتور سيكلت‌ها با داشتن 25 درصد از سهم حمل و نقل شهري در تهران، با توليد 90 دسي‌بل صدا از طريق اگزوز، نقش موثري در افزايش آلودگي صوتي در كلانشهر تهران ايفا مي‌كنند. خطوط راه‌آهن و فرودگاه مهرآباد در مناطق 9 و 21 عامل بعدي در توليد آلودگي صوتي در تهران است.

ماشين‌هاي سنگين و صنعتي نيز در رتبه بعدي صنايع آلودگي صوتي قرار دارند، به طوري كه اگر چه اين وسايل نقليه در روز تردد نمي‌كنند اما وقتي اين خودروها در شب وارد خيابان‌ها و معابر تهران مي‌شوند، ميزان آلودگي صوتي در شرايط نامطلوب‌تري در مقايسه با روز قرار مي‌گيرد.

متاسفانه اكثر افراد تصور مي‌كنند كه آلودگي صدا اثرات چنداني بر سلامتشان ندارد اما از اثرات مهم آلودگي صوتي مي‌توان به افزايش افت شنوايي، اختلالات خواب، كاهش كارايي، تاثير روي قلب و عروق، اثرات رواني، اثر سينرژيك، ترس و عصبانيت را نام برد و همچنين علاوه بر موارد ذكر شده در كودكان نيز موجب اختلالات شناختي و انگيزش پايين مي‌شود.

آمارها نشان مي‌دهد آلودگي صوتي 89درصد افزايش وقوع اعمال ناايمن و وقوع حوادث ناشي از خطاي انساني، 76درصد اختلال فشار خون، 11درصد ترس از صدا ،70-60درصد خستگي زودرس، 67درصد استرس و سرگيجه، 62درصد اختلال خواب، 62درصد افت تحصيلي و 70-60درصد افسردگي را ايجاد مي‌كند.

روش‌هاي مقابله با آلودگي صوتي به طور كلي 2 دسته‌اند: دسته اول روش‌هايي است كه به پيشگيري از توليد آلودگي منجر مي‌شوند مانند توليد و استفاده از وسايل نقليه كم صدا، محدوديت سرعت، استفاده از روكش‌هاي آسفالت مناسب، استفاده از لاستيك‌هاي كم صدا، ممنوعيت بوق زدن براي مناطق با حساسيت بالا (بيمارستان‌ها، مدارس و...)، اعمال محدوديت تردد در شهر به خصوص براي كاميون‌ها و معاينه فني خودروها.

دسته دوم روش‌هايي هستند كه به كاهش آلودگي صوتي منجر مي‌شوند مانند استفاده از فضاي سبز اطراف بزرگراه‌ها، استفاده از ديوارهاي صوتي، استفاده از مواد و مصالح جاذب صوت در ديوارها، درها و پنجره‌ها، چينش مناسب كاربري‌هاي مختلف (اتاق‌ها) در درون ساختمان‌ها و رعايت فاصله قانوني ساختمان‌ها از خيابان‌ها و بزرگراه‌ها.

بنابراين شهروندان تهراني مي‌توانند با اتخاذ روش‌هايي ساده مانند رعايت سرعت مجاز، استفاده از لاستيك‌هاي مناسب براي خودروها و يا عدم استفاده از بوق در مكان‌هاي خاص نظير مناطق مسكوني، بيمارستان‌ها و مدارس در كاهش آلودگي صوتي و سلامت روح و روان خود سهيم باشند.

بهار سلاحورزي