آتش‌نشاني: حوادث ناشي از گودبرداري‌هاي غيراصولي ريشه‌كن مي‌شود

داوود براتي در گفت‌و‌گو با خبرنگار «شهر» با اشاره به آمار حوادث ريزش آوار براثر گودبرداري‌هاي غيراصولي درطول سال هاي 84 تا 86 اظهار كرد: براساس اين آمار به ترتيب در سال 84 ،125مورد در سال 85 ،130 مورد و در سال 86 ،338مورد از اين گونه حوادث رخ داده است كه البته اين ميزان حوادثي است كه سازمان آتش‌نشاني درآن حضور يافته و آمار واقعي بالاتر از اين ميزان است.  

وي ادامه داد:در سال 87 نيز وقوع 233 حادثه آوار براثر گودبرداري‌هاي غيراصولي ثبت شده‌است كه اين آمار مويد كاهش 30درصدي اين گونه حوادث نسبت به سال 86 است.همچنين آمار سال 88 نيز به زودي اعلام مي‌شود كه به نظر مي‌رسد ميزان اين حوادث در اين سال نيز كاهش قابل توجهي‌ پيدا كرده باشد.  

وي افزود:با توجه به اين آمار در سال 86 با رشد قابل توجهي در زمينه حوادث آوار براثر گودبرداري‌هاي غيراصولي روبرو بوده‌ايم كه سازمان آتش‌نشاني با توجه به اين موضوع در طول چند سال گذشته اقدامات و فعاليت‌هاي بسيار خوب وموثري را براي كاهش آمار اين حوادث انجام داده است.  

براتي خاطرنشان‌كرد:درحال‌حاضر سازمان آتش‌نشاني برنحوه ساخت‌وساز از نظر رعايت فاكتورهاي ايمني ساختمان‌هاي‌ بلند مسكوني از 5 طبقه به بالا وساختمان‌هاي يك طبقه و بيشتر با كاربري غيرمسكوني (تجاري،صنعتي،انباري،عمومي،تفريحي، فرهنگي،مذهبي،جايگاه‌هاي توزيع سوخت،مجتمع ها،پاساژ و ...) نظارت دارد.  

وي تصريح‌كرد: همه سازندگان ساختمان‌ها بايد در همان ابتداي كار با ارائه نقشه‌هاي معماري به سازمان آتش‌نشاني،اقدام به اخذ مجوز ايمني و دستورالعمل طراحي سيستم‌هاي ايمني كنند.  

به گفته براتي در اين دستورالعمل ايمني كه براي مالكان صادرمي‌شود،اولين سرفصل،موضوع گودبرداري است كه در آن به مهم‌ترين راهكارها و تدابير براي انجام عمليات ايمن گودبرداري اشاره شده است.  

معاون حفاظت و پيشگيري سازمان آتش‌نشاني و خدمات ايمني شهرداري تهران اظهاركرد: علاوه بر اين اقدام از مالك تعهدنامه رسمي و ثبت شده‌اي توسط سازمان گرفته مي‌شود تا تحت نظارت مهندس ناظر و با رعايت مسائل ايمني اقدام به ساختن ملك خود كند.

وي با اشاره به ديگر اقدامات سازمان آتش‌نشاني براي كاهش حوادث ريزش آوار براثر گودبرداري‌هاي غيراصولي،گفت: همچنين اين سازمان در همين راستا اقدام به مستندسازي حوادث گودبرداري مي‌كند و علت وقوع حادثه را از نقطه شروع تا پايان ازجنبه‌هاي مختلف مورد بررسي قرار مي‌دهد.  

وي ادامه داد:نتايج اين بررسي‌ها نيز به نهادهاي مسئول از جمله وزارت‌مسكن،سازمان نظام مهندسي و شهرداري منعكس مي‌كنيم و از آنها درخواست مي كنيم تا از اين اطلاعات استفاده كنند.

براتي اظهاركرد:بلافاصله پس از اين كه نيروهاي آتش نشاني عمليات خود را انجام مي‌دهند، نتايج بررسي‌ها را از نظر مسئوليت هركدام از عوامل در بروز حادثه به نهادهاي مسئول از جمله سازمان نظام مهندسي و شهرداري ابلاغ مي‌كنيم تا برخوردهاي لازم انجام شود.  

وي خاطرنشان كرد:همچنين كارشناسان سازمان آتش نشاني از محل‌هايي كه ساخت و ساز در آن صورت مي‌گيردبازديد مي‌كنند و مكان‌هايي كه ناايمن باشند را تشخيص داده و به منظور پيشگيري از وقوع حادثه در مورد آن مكان به مسئولان ذيربط اعلام خطر مي‌كنيم.

معاون حفاظت و پيشگيري سازمان آتش‌نشاني و خدمات ايمني شهرداري تهران درمورد عوامل موثر در بروز حوادث ريزش آوار براثر گودبرداري‌هاي غيراصولي گفت:اگر بخواهيم به اين موضوع از جنبه نرم افزاري يعني استانداردها، قوانين و آموزش‌هايي كه مالك و مهندس ناظر بايد ببينند،نگاه كنيم بايد گفت در اين زمينه از بعد آموزش و تخصص نياز به بازنگري داريم.

وي ادامه داد: هم اكنون در ساخت وساز ساختمان ها از كارگران افغاني كه صلاحيت و توانايي و تخصص آنها تاييد نشده است استفاده مي‌شود.

براتي تصريح كرد:مساله ديگر در اين زمينه نوع مواد ومصالح ساختماني و استفاده از تكنولوژي روز دنيا است كه در اين بخش تكنولوژي ساخت وساز ساختمان هاي كشور ما با استانداردهاي روز دنيا فاصله دارد و به صورت سنتي انجام مي‌شود.

وي افزود:كنترل و نظارت‌ها نيز در اين زمينه سنتي است.در كشورهاي ديگر جهان مالكان وظيفه خاصي دارند و مهندسان ناظر نقش پررنگ تري ايفا مي كنند.اما در كشور وضعيت به اين گونه نيست و علاوه بر معضلاتي كه در بخش نظارت مهندسان داريم، مالكان نيز پاسخگو نيستند.  

اين مقام مسئول در سازمان آتش نشاني اظهار كرد:علت اين همه ناهماهنگي و دور بودن از تكنولوژي‌هاي روز دنيا براي من مورد سوال است. هم اكنون ديگر كشورهاي جهان بالا بودن عمر ساختمان‌هاي خود را يك افتخار محسوب مي‌كنند اما در كشور ما عمر متوسط ساختمان‌ها پايين است.  

براتي خاطرنشان كرد:در بعضي از مكان ها اين نياز وجود دارد كه عمليات تخريب و گودبرداري ساختمان به صورت تدريجي انجام شود اما گاهي اين تدريجي عمل كردن موجب افزايش هزينه‌هاي ساخت وساز مي‌شود و زماني كه اين هزينه ها نمي‌شود و سازندگان از روش هاي سريع‌تر ديگري براي اين عمليات ها استفاده مي كنند، حوادثي رخ مي‌دهد كه ده‌ها برابر آن هزينه، خسارت به مالك و حادثه ديدگان وارد مي‌كند.  

معاون حفاظت و پيشگيري سازمان آتش‌نشاني و خدمات ايمني شهرداري تهران گفت:امسال سازمان آتش نشاني به صورت جدي ريشه كن كردن اين حوادث را به عنوان يكي از مهمترين مسائل در برنامه هاي خود قرار داده است.

وي افزود:با توجه به آمار سال 88 كه به زودي آماده شود، اين موضوع را به طور جدي پيگيري خواهيم كرد و با همكاري ساير نهادهاي مسئول به طور قطع با كساني در ساخت وساز ساختمان‌ها قصور كرده‌اند، برخورد مي‌كنيم.  

معاون پيشگيري سازمان آتش نشاني تهران با تاكيد بر رعايت حداقل موازين و اصول ايمني مربوط به گود برداري كه نقش بسزايي در كاهش تعداد اين نوع حوادث و خسارات جاني و مالي مترتبه دارد ، توصيه كرد سازندگان ساختمان به نكاتي كه به شرح زير آمده است توجه كنند:

الف- نكات مهم قبل از گود برداري :

1- شناخت كافي از خاك منطقه جهت تعيين مقاومت خاك. 2- قطع آب ، برق و گاز با همكاري سازمانهاي زيربط. 3- اطلاع دادن به ايستگاه آتش نشاني نزديك براي جلوگيري از وقفه در سرويس رساني امداد و نجات. 4- شناسايي موقعيت تاسيسات زيرزميني. 6- توجيه ساكنين مجاور با هشدارهاي ايمني مورد نياز و تخليه آنها در صورت احساس خطر ريزش.  

ب- نكات مهم در حين گود برداري :

اگر خاك محل گود برداري ، خاكريزهاي دستي است ، لازم است گود برداري بصورت تدريجي و با مهار كامل ديواره هاي جانبي به وسيله شمع انجام شود. براي جلوگيري از ريزش ديواره هاي جانبي در صورت عدم محدوديت در فضا ، ديواره ها بايد شيب ملايمي به اندازه شيب مجاز خاك داشته باشند. ديواره هاي هر گود برداري كه عمق آن بيش از 2/1 متر است و خطر ريزش دارد بايد مهار شود به جز مواردي كه شيب ديواره به اندازه مجاز باشد. اگر گود برداري ، عمقي بيش از 3 متر داشته باشد ، لازم است ابتدا محل ستونها خاكبرداري شده و با اجراي ستونها و مهار آنها ، از ريزش و رانش خاكهاي سست جلوگيري شود. هنگاميكه گود برداري پايين تر از پي ساختمانهاي مجاور انجام مي گيرد ، بايد نسبت به پايداري پي هاي مجاور اقدام لازم بعمل آيد. مصالح حاصل از گود برداري نبايد به فاصله كمتر از (5/0) متر از گود ريخته شده و در صورت امكان دور از آن در محل مناسب و عاري از خطر انباشته شود.

ج- نكات مهم بعد از گود برداري :

زمانبندي و اجراي عمليات ساختماني طوري تنظيم شود كه بلافاصله پس از گود برداري ، عمليات مهار سازي و اجراي پي صورت گيرد. بعداً از وقوع بارندگي ، سيل يا زلزله ديواره هاي گود بازديد شده و در صورت لزوم وسايل حفاظتي تقويت شود. از استقرار ماشين آلات سنگين در مجاورت لبه هاي بالاي گود خودداري شود و در صورت اجبار اقدامات جانبي به منظور مقاومت در برابر بار اضافي بكار رود. جهت ايمني عابرين پياده و جلوگيري از سقوط افراد و اشياء ، حصار كشي مناسب و نصب علائم خطر يا احتياط و چراغهاي هشدار دهنده قابل رويت در شب ، ضروري است.

در همين ارتباط بخوانيد:

 بيمه‌ها براي پرداخت هزينه خسارت‌ساختماني قيد و شرط دارند 

قوانين مهندس ناظر ساختمان را در برابر هر گونه اتفاق مسوول مي داند

شهردار منطقه 13: مهندس ناظر، مالك و پيمان‌كار بايد خسارات را پرداخت كنند

نظام مهندسي: نيازمند شكل‌گيري«قانون مسوليت مدني ساختمان» هستيم/ قانون نقش شهرداري ها را منفعل كرده است