سنگ کليه با مصرف زياد قرص‌هاي جوشان بزرگ مي‌شود

دکتر احمد ساعدي در گفت‌وگو با خبرنگار "شهر"، لبنيات و موادي که داراي اگزالاته فراوان هستند را موجب بزرگ شدن سنگ‌هاي کليه دانست و افزود:بدن برخي از افراد براي ايجاد سنگ‌هاي کليه بسيار مستعد است که استفاده از بعضي از موادغذايي نيز مي‌تواند روند توليد سنگ‌ها را در بدن اين افراد تشديد کند. وي افزود: موادغذايي چون اسفناج، ريواس، چغندر، آجيل، شکلات و چاي موجب افزايش اسيد اگزالاته بدن مي‌شوند و اين درحاليست که مقدار اسيد اگزاليک دفع شده در ادرار، نبايد بيشتر از 40ميلي‌گرم در روز باشد. اين متخصص تغذيه اظهار كرد:البته شکلات بدليل ناچيز بودن مصرف آن کمتر از موادغذايي ديگر در ايجاد سنگ‌هاي کليه موثر است. وي تصريح کرد: بالا رفتن سن، کم‌تحرکي و بيماري تيروييد نيز مي‌تواند در ايجاد و بزرگ شدن سنگ‌هاي کليه نقش داشته باشد. به گفته ساعدي، موادغذايي که داراي فسفات کلسيم فراوان هستند نيز در بزرگ‌تر شدن سنگ‌هاي کليه تاثيرگذارند و بايد در مصرف آنها دقت شود. وي متذکر شد: خوردن آب فراوان و غذاهايي که اگزالت و کلسيم آنها در حد متعادلي باشد، امکان ايجاد سنگ‌هاي کليه را به ميزان قابل توجهي کاهش مي‌دهد. بر اين اساس به طور كلي عوامل زمينه‌ساز بروز سنگ‌هاي کليه عبارتند از: 1- کم‌تحرکي: کم‌تحرکي که مثلاً در هنگام بيماري يا ناتواني رخ مي‌دهد، مي‌تواند سبب برداشت کلسيم بيشتري از استخوان شده ، لذاغلظت کلسيم در ادرار افزايش مي‌يابد. 2- پرکاري تيروئيد: پرکاري تيروئيد اوليه، سبب افزايش دفع کلسيم مي‌شود. حدود دوسوم افرادي که بيماري غد د درون‌ريز دارند، مبتلا به سنگ کليه مي‌شوند. در عين حال اين اختلال تنها 5 درصد موارد سنگ‌هاي کلسيمي را در بر مي‌گيرد. 3- اسيدوز توبولي کليه: در اثر نقص در توليد آمونياک به وسيله‌ي کليه، افزايش دفع کلسيم (توسط کليه) ايجاد مي‌شود. 4- مصرف زياد نمک : براساس مطالعات، مصرف زياد نمک سبب افزايش دفع کلسيم درادرار مي‌شود. 5- افزايش کلسيم ادرار با علت ناشناخته: برخي افراد حتي با مصرف رژيم غذايي کم کلسيم، به دلايل ناشناخته روزانه تا 500 ميلي‌گرم کلسيم دفع مي‌کنند. 6- افزايش اگزالات ادرار: حدود نيمي از سنگ‌هاي کلسيمي به اين ترکيب متصل مي‌شوند. اگزالات به طور طبيعي تنها در چند ماده‌ي غذايي وجود دارد و دسترسي بدن به اگزالات به ميزان جذب و دفع آن بستگي دارد، که در همه‌ي افراد اين نسبت يکسان نيست. مطالعات انجام شده بر روي افراد سالم داوطلب، نشان داده است که در مورد تمام غذاها همچنان که اگزالات غذا افزايش مي‌يابد، دفع اگزالات ادراري به همان نسبت بالا نمي‌رود. تنها هشت ماده غذايي سبب افزايش دفع ادراري اگزالات مي‌شوند. اين مواد غذايي شامل: اسفناج، ريواس، چغندر، آجيل، شکلات، چاي، سبوس گندم و توت فرنگي هستند. به طور طبيعي مقدار اسيد اگزاليک دفع شده در ادرار، نبايد بيشتر از 40-10 ميلي‌گرم در روز باشد تنها 10% اين ميزان از رژيم غذايي حاصل مي‌شود، بقيه آن، حاصل سوخت و ساز داخلي است. اختلالات گوارشي توام با سوءجذب، معمول‌ترين علت افزايش دفع ادراري اگزالات هستند که در بيماري‌ها‌يي مانند کرون و سلياک ديده مي‌شود، زيرا چربي جذب نشده، کلسيم را در روده باند مي‌کند و در نتيجه جذب اگزالات افزايش مي‌يابد. يک اختلال ژنتيکي نادر نيز باعث افزايش اگزالات در ادرار مي‌شود که در نتيجه سنگ‌هاي اگزالات کلسيم عود کننده، ايجاد مي شوند که نهايتاً نارسايي کليه ايجاد مي‌شود. اين افراد معمولاً قبل از رسيدن به دهه سوم زندگي جان خود را از دست مي‌دهند. 7- پروتئين حيواني: رژيم غذايي پر پروتئين همراه با افزايش دفع کلسيم، اگزالات و اورات است. در واقع مصرف زياد پروتئين حيواني با بار اسيدي آن (1 ميلي اکي والان هيدرژن در هر گرم پروتئين ) سبب افزايش دفع کلسيم مي‌شود، از اين رو برخي محققان، رژيم‌هاي غذايي گياهي را به افراد مستعد ابتلا به سنگ‌هاي کليه توصيه مي‌کنند. 8- فيبرغذايي: افزايش فيبرغذايي، سبب کاهش عوامل خطر تشکيل سنگ به خصوص سنگ‌هاي کلسيمي مي‌شود.