ورود سيستم‌هاي جديد حمل و نقل عمومي براي كاهش ترافيك تهران
اولين قطار سبك شهري كشور در پارك «چيتگر» سوت مي‌كشد
امروزه حمل و نقل در شهرها ابعاد بسيار گسترده‌اي به خود گرفته و پاسخگوي نيازهاي ترافيكي مردم در سطح شهر نيست، اين امر درشهرهاي بزرگ بيشتر نمود داشته و استفاده از سيستم‌هاي حمل ونقل عمومي براي جابه‌جايي مردم را به امري لازم و ضروري تبديل كرده است.
به گزارش خبرنگار «شهر» امروزه حمل و نقل در شهرها ابعاد بسيار گسترده‌اي به خود گرفته و پاسخگوي نيازهاي ترافيكي مردم در سطح شهر نيست، اين امر درشهرهاي بزرگ بيشتر نمود داشته و استفاده از سيستم‌هاي حمل ونقل عمومي براي جابه‌جايي مردم را به امري لازم و ضروري تبديل كرده است.
در بين سيستم‌هاي حمل‌ونقل عمومي ، سيستم‌هاي ريلي درون شهري به دليل امتيازها و ويژگي‌هايي كه دارند از جايگاه ويژه‌اي برخوردار هستند.
اما در ميان سيستم‌هاي ريلي «تراموا »به علت تداخل مسير با ترافيك شهري به خصوص در هسته مركزي شهرها ، كارايي خوبي از خود نشان نداده است و به جاي آن قطار سبك شهري به دليل آنكه هم سطح زمين و هم در زيرزمين ميتواند قرار داشته باشد واز طرفي هزينه‌هاي بسيار زياد مترو را نيز ندارد مورد توجه اغلب كارشناسان حمل و نقل و مسئولان شهري قرار گرفته است.
همين موضوع نيز ديليل شد تا مسئولين ترافيكي تهران نيز به فكر اين وسيله حمل و نقل عمومي بيافتند و اكنون براي اولين بار قرار است قطار سبک شهري کشور در منطقه 22 تهران راه‌اندازي شود.
انتقال سريع مسافران به ايستگاه‌هاي اصلي مسير مترو تهران –کرج
مژده‌جو معاون حمل ونقل وترافيك منطقه 22 شهرداري تهران در اينباره به خبرنگار «شهر» گفت: اين منطقه از جمله بخش‌هايي است كه هم اكنون تنها 35درصد از آن شكل گرفته است و مابقي منطقه در حال توسعه و شكل‌گيري است.در زمينه شبكه معابر نيز با وجود بزرگراه‌هاي متعددي ازجمله همت، رسالت و تهران –كرج زيرساخت‌ها و بسترهاي مناسبي داريم.
وي ادامه داد:همچنين خط متروي تهران - کرج از ضلع جنوبي منطقه 22 مي گذرد و 4 ايستگاه ( آزادي، اکباتان، چيتگر و وردآورد ) در اين محدوده وجود دارد.علاوه براين شركت مترو در نظر دارد، يك خط مترو ديگر را در مجاورت بزرگراه همت احداث كند كه اين خط نيز تهران را به كرج وصل مي‌كند.هم اكنون اقدامات مقدماتي اين خط در حال انجام است.
او مي‌گويد:علاوه بر وجود اين زيرساخت‌ها وامكانات حمل ونقلي، شهرداري منطقه 22 سيستم قطار شهري تعريف كرده است كه ظرفيتي بالاتر از اتوبوس و پايين‌تر از مترو دارد.
به گفته معاون حمل ونقل وترافيك منطقه 22 شهرداري تهران اين سيستم به عنوان مكمل حمل و نقل عمومي منطقه و جذب سفرهاي اين محدوده و انتقال آن به خط مترو است و افزون بر تسهيل در سفرهاي درون شهري، موجب انتقال سريع مسافران به ايستگاه‌هاي اصلي مسير مترو تهران -کرج خواهد شد.
مژده‌جو در مورد مسير قطار سبك شهري گفت:اين خط به طول نزديك به 15كيلومتر از محور چهارباغ كه داراي کاربري هاي ويژه (تجاري ، اداري) است بر روي سطح زمين (سطح صفر-صفر) عبور مي كند.
قرارداد اجراي پروژه با شرکت راه‌آهن شهري تهران منعقد شد
اجرا مسير سيستم قطارسبك شهري به چهار صورت استفاده از سطح پياده‌رو ،استفاده از سطح خيابان ، استفاده از تونل‌ها و استفاده از خطوط ويژه امكان‌پذير است كه به گفته معاون حمل ونقل وترافيك منطقه 22 شهرداري تهران مسير قطار شهري اين منطقه در محوري پيش‌بيني شده كه جدا از محور سواره‌رو و تنها ويژه حمل و نقل عمومي و عابر است.
سوخت اين سيستم حمل ونقلي نيز از انرژي برق است كه اين نيرو را مي توان از 2 طريق دكل‌هاي برق و ريل مسير تامين كرد كه مژده‌جو در اينباره مي‌گويد:باوجود هزينه بالاي روش تامين برق از ريل اما شهرداري منطقه 22 قصد دارد براي سيستم قطاري شهري خود اين روش را انتخاب كند.
وي خاطرنشان كرد:هم اكنون اجراي طرح قطار شهري در منطقه 22 در مرحله مطالعات و طراحي است. قرارداد اجراي پروژه با شرکت راه آهن شهري تهران منعقد شده و هم اکنون اين شرکت در حال تعيين محور مناسب است.
وي افزود:در اين زمينه 3 گزينه وجود دارد اما عمده مسير از محور چهارباغ عبور مي‌كند و به ايستگاه مترو وردآورد منتهي مي‌شود.در حال حاضر مبادي مورد بحث نيز محور آزادگان، ورودي غربي مجموعه آزادي و ايستگاه مترو چيتگر است.
به گفته اين مقام احداث چنين خطي در مطالعات حمل و نقل وترافيك شهر تهران پيش‌بيني شده است و اين سيستم براي اولين بار در ايران اجرايي مي‌شود.
به گفته معاون حمل ونقل وترافيك منطقه 22 شهرداري تهران قطار سبك شهري از مكان مهم و تفريحي مانند پارك جنگلي درياچه چيتگر و محور چهارباغ كه داراي مركزيت كاربري‌هاي تجاري و اداري منطقه است عبور مي‌كند.
بنابراين گزارش قطار سبك شهري نمونه‌اي از سيستم‌هاي ريلي عمومي است كه معمولا ظرفيتي كمتر و سرعتي پايين‌تر از قطارهاي سريع السير و مترو دارد اما از گنجايش و سرعت بالاتري نسبت به تراموا خياباني برخوردار است.
اين قطارعموما زيرمجموعه سيستم ريلي با سرعت بالا است كه مسيرحركت آن از ساير قسمت‌هاي ترافيك شهري مجزا است اما ميتواند درصورت ضرورت با سيستم ترافيك شهري تركيب شود .
سيستم‌هاي مدرن قطارسبك شهري بسيار انعطاف‌پذير و متناسب با حجم مسافر است و با يك طراحي صحيح مي توان يك سيستم ريلي پر سرعت را پياده‌سازي واجرا كرد.
اين سيستم اولين بار درسال 1972 به وسيله سازمان UMTA حمل ونقل شهري آمريكا Stadbahn به دليل ايجاد حمل و نقل نوين خيابان‌ها درآمريكا و آلمان اجرا شد.
اجراي قطار سبك شهري با توجه به هزينه هاي احداث مسير كه رقم بسيار بالايي از هزينه ها را در بر مي گيرد ممكن است غير اقتصادي به نظر برسد اما از آنجايي كه درآمدهاي حاصل از اين سيستم صرفا درآمد حاصل از بليت نمي تواند باشد و همچنين با توجه به اينكه اين سيستم قابليت كوپل شدن حداكثر 4 واگن را دارا است مي‌توان ظرفيت اين سيستم را حداكثر تا 450 نفر مسافر براي هر قطار افزايش داد.
اين امر بخصوص در ساعات اوج سفر كه حجم بالايي از مسافرين بايد جابه‌جا شوند بسيار حائز اهميت است.