به مناسبت هفته جهاني شير مادر
10 اقدام در مسير دوستدار كودك مورد تاكيد قرار گرفت
10 اقدام در سال 1989 در بيانيه مشترك سازمان جهاني بهداشت و يونيسف به منظور "حفظ، ترويج و حمايت از تغذيه با شير مادر، نقش ويژه زايشگاهها" به دنيا معرفي شد؛ اعلاميه اينوچنتي در سال 1990، دنيا را براي ده اقدام در تمام زايشگاهها تا سال 1995 فراخواند.

به گزارش "شهر"، 20 سال بعد بيش از 152 كشور بيمارستانهاي دوستدار كودك داشتند. آنها 10 اقدام بهعلاوه بخشهاي مرتبط كد بينالمللي بازاريابي جانشين شوندههاي شير مادر را اجرا كردهاند و همچنين به ممانعت از ترويج و تبليغ فرمولاي تجاري شيرخوار براي كاركنان بهداشتي درماني و عموم مردم كمك كردهاند.
*تغذيه با شير مادر
در بررسي منطق تغذيه با شير مادر بايد گفت كه مراكز ارايهدهنده مراقبتهاي بهداشتي، نقشي حياتي در برقراري تغذيه با شير مادر ايفا ميكرد.
10اقدام براي تغذيه موفق با شير مادر مسيري را براي حمايت از زنان فراهم كرده است تا آن را به تحقق نيت خود براي شيردهي قادر كند و همچنين راهنماي آموزشي كاركنان بهداشتي درماني براي حمايت از تغذيه با شير مادر است.
امسال هفته جهاني شير مادر بيستمين سالگرد اعلاميه اينوچنتي كه براي اجراي ده اقدام در زايشگاهها تاكيد دارد را جشن ميگيرد.
در طول 20 سال بيش از 20 هزار زايشگاه يا حدود 28 درصد تمام زايشگاههاي دنيا، 10 اقدام تغذيه موفق با شير مادر را بطور كامل اجرا ميكنند و تاييديه دوستدار كودك را دريافت كردهاند.
در طول اين ايام، ميزان تغذيه انحصاري با شير مادر بطور قابل توجهي افزايش يافته است، اما به هر حال تنزل برنامهريزي بيمارستانهاي دوستدار كودك در سراسر جهان، آموزش ناكافي و اجراي ضعيف 10 اقدام در زايشگاهها و بيمارستانهاي دوستدار كودك، عواملي هستند كه در توقف يا كاهش ميزان تغذيه انحصاري با شير مادر در بسياري از مناطق جهان سهيم هستند.
اينك زماني است كه بايد اين رويكرد را بازنگري كرده و تعيين كنيم از اين پس به كجا ميخواهيم برسيم.
اهداف هفته جهاني شير مادر سال 2010
افزايش توجه به مشاركت 10 اقدام در تغذيه انحصاري با شير مادر، احياي فعاليتها در سيستم بهداشتي و در ميان كاركنان ارايهدهنده مراقبتهاي بهداشتي، جوامع براي حمايت از زنان در جهت تحقق مقاصدشان براي شيردهي، آگاه كردن مردم در همه جا كه حفظ، ترويج و حمايت از تغذيه با شير مادر، حق مادر، حق كودك و از حقوق بشر است، توانمندساختن زنان و تمام مراقبان حقوق بشر براي مبارزه به منظور حمايت سيستمهاي بهداشتي از تغذيه با شير مادر، اطمينان يافتن از آموزش كافي كاركنان بهداشتي درماني ارايهدهنده مراقبتهاي بهداشتي، مادران و كودكان درباره مشاوره و حمايت از آنان جهت تغذيه مطلوب شيرخواران از اهداف هفته جهاني شير مادر در سال 2010 عنوان شده است.
10 اقدام براي تغذيه موفق با شير مادر
هر مركزي كه خدمات زايمان و مراقبت از نوزادان را فراهم ميكند بايد موارد زير را به اجرا درآورد:
سياست مدون تغذيه با شير مادر داشته باشد كه بطور معمول به اطلاع كاركنان بهداشتي درماني برسد.
تمامي كاركنان بهداشتي درماني براي كسب مهارتهاي لازم جهت اجراي اين سياست آموزشهاي لازم را ببينند.
تمامي خانمهاي باردار را درباره مزايا و چگونگي شيردهي آگاه كنند.
مادران را براي شروع شيردهي ظرف نيم ساعت اول تولد كمك كنند.
چگونگي تغذيه با شير مادر، و حفظ شيردهي را حتي هنگام جدايي از شيرخوار، به مادران نشان دهند.
به نوزادان غذا يا مايعات ديگري غير از شير مادر ندهند؛ مگر آنكه ضرورت پزشكي داشته باشد.
با اجراي هم اتاقي به مادران و نوزادان اجازه دهند كه آنها 24 ساعت در كنار هم باشند.
تغذيه با شير مادر به دلخواه و بر حسب تقاضاي شيرخوار را تشويق كنند.
از تغذيه شيرخواران با سرشيشه و از دادن پستانك به آنان پرهيز كنند.
ايجاد گروههاي حامي تغذيه با شير مادر را ترغيب كنند و مادران را هنگام ترخيص از بيمارستان، يا كلينك به آنان ارجاع دهند.
پيشرفتهاي حاصله در نهضت بيمارستانهاي دوستدار كودك و 10 اقدام تاكنون:
امروزه گزارش شده كه بيش از 20 هزار زايشگاه در جهان تاكنون به دوستدار كودك تبديل شدهاند. نهضت بيمارستانهاي دوستدار كودك موجب افزايش تغذيه انحصاري با شير مادر در سطح محلي، ملي و جهاني است. افزايش تغذيه با شير مادر به عنوان يك عامل كليدي در كاهش اخير مرگ و مير كودكان سهيم بوده است.
روشهاي بازنگري شده دوستدار كودك، شامل يكسري 10 اقدام براي برنامههايي فراتر از بيمارستانها يعني در ساير مراكز بهداشتي و جوامع ميشود. در جاهايي كه 10 اقدام در بيمارستان اجرا ميشود، حمايت جامعه از سودمندي آن افزايش ميدهد، اما در جاهايي كه اقدامات معدودي در بيمارستان اجرا ميشود، ساير كوششهاي ترويج تغذيه با شير مادر نيز كمتر موثرند.
در اين رابطه عليرغم آنكه شواهدي از فوايد بالقوه 10 اقدام رو به فزوني است، متاسفانه گزارشهايي مبني بر فقدان تعهد، افت عملكرد بيمارستانها و آموزش ناكافي كاركنان بهداشتي درماني براي مشاوره با مادران شنيده ميشود.
بنابراين زمان آن است كه اجراي 10 اقدام را در بيمارستانها، ساير مراكز مراقبتهاي بهداشتي درماني، جوامع احياء كنيم و به مسيرمان در راه دوستدار كودك بازگرديم!
" هموار كردن مجدد " خط سير حمايت از تغذيه با شير مادر
بازنگري و به روز كردن نهضت بيمارستان دوستدار كودك: در سال 2007 يونيسف و سازمان جهاني بهداشت مواد آموزشي بيمارستانهاي دوستدار كودك را بازنگري و به روز كردند كه بيشتر دوستدار شده و رويكردهاي، ديدي را براي دوستدار كودك شدن فراتر از بيمارستانها عرضه ميكند.
در حالي كه بسياري از كشورها اين نهضت را "دوستدار مادر – كودك" ناميدهاند، عقيده اخير ديگر ،"نهضت بينالمللي زايمان مادر كودك"IMBCI :
(International MotherBaby Childbirth Iniative ) است. ده اقدام براي خدمات مطلوب زايشگاهها شامل 9 اقدام براي مادر و زايمان به منظور كاهش مداخلات غيرضروري در طول درد و زايمان است و اقدام دهم آن، شامل 10 اقدام براي تغذيه موفق با شير مادر است. پيگيري مسير دوستدار كودك، ميزان تغذيه با شير مادر را افزايش داده و سلامت مادران و كودكان را در سراسر جهان ارتقا ميدهد.
روشهاي دوستدار تغذيه با شير مادر: ما ميدانيم كه با اجراي اقدامات بيشتري از 10 اقدام بيشتر احتمال دارد كه مادران به اهداف خود براي شيردهي نائل شوند. اين موضوع، اهميت اجراي هر يك از اقدامات را براي هر زايشگاه، بيمارستان، كلينيك و جامعه به منظور تلاش در جهت افزايش تعداد اقدامات در هر مكان تاييد ميكند، حتي اگر آنها اجراي تمامي 10 اقدام را به يكباره مشكل بدانند. بيمارستانها پي ميبرند كه اين فرآيند با اجراي هر اقدام جديد آسانتر ميشود!
چه كاري ميتوانيم انجام دهيم؟
20 سال پس از اعلاميه اينوچنتي – زمان خوبي براي ارزيابي مجدد و توجه به نيازهاي ما براي احياء و توسعه نهضت دوستدار كودك پيگيري مسير 10 اقدام در مراقبت بهداشتي و فراتر از آن در جامعه است. Action folder ( يا برنامه عملياتي) WABA درباره هفته جهاني شير مادر كه بزودي منتشر ميشود، ايدههاي بيشتري را ارائه خواهد داد، اما امروز توجه كنيد كه شما چه كاري را " حالا – امسال " ميتوانيد انجام دهيد. امسال براي:
كمك به دوستان، همكاران و جامعه براي يافتن مسير
پي بردن به وضعيت اجراي 10 اقدام و نهضت بيمارستانهاي دوستدار كودك در كشور و حمايت از ايجاد تغييرات در بيمارستانها
ايجاد تغيير در سطح ملي
حمايت از تغييرات در بيمارستانها، زايشگاهها و در سطح وسيعتر در سيستم مراقبت بهداشتي – مراكز بهداشتي، مراقبتهاي اوليه و جامعه
ارتقاء جهان مان براي مادران و كودكان و آيندهمان.