كاشت وتي ور تهديدي براي رشد برنج/ وزارت كشاورزي مجوز كشت اين گونه مهاجم را نمي‌دهد

دكتر آخاني استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار محيط زيست خبرگزاري شهر گفت: يكي از مشكلاتي كه ورود گياهان خارجي و غير بومي در داخل كشور ايجاد مي كند اين است كه اغلب اين گونه گياهان به عنوان مهاجم عمل كرده و تمام اكوسيستم هاي داخلي ما را تهديد مي كنند.

او افزود: در گذشته نيز تجربه تلخ ورود گياه آزولا را كه يك سرخس آبي است از كشور فيليپين به شمال به منظور تثبيت ازت هوا داشتيم كه پس از مدتي مشاهده شد اين گياه معضلات زيست محيطي بسياري در شمال كشور از جمله پوشيده شدن سطح تمام تالاب هاي اين منطقه با آزولا و جلوگيري از ورود نور خورشيد به داخل تالاب و در نتيجه نابودي آبزيان داخل تالاب يكي پس ديگري را به همراه آورد. آزولا همچنين به دليل قدرت رقابت بسيار بالا موجبات انقراض گونه هاي گياهي بومي كه قدرت رقابت با اين گونه را نداشتند فراهم آورده است.

آخاني با اشاره به قدرت رقابت بسيار بالاي گياه وتي ور خاطر نشان كرد: همان ويژگي هايي از گياه وتي ور با نام علمي Chrysopogon-zizanioides كه به عنوان مزاياي آن مطرح شده يعني توانايي رشد و زنده ماني در دماي منفي10 تا مثبت 50 درجه سانتيگراد و همچنين داشتن ريشه هايي كه تا عمق 4 متر مي تواند نفوذ كند نشان دهنده قدرت رقابت بسيار بالاي اين گونه بوده و قادر است تمام نيزار هاي ايران را نابود كند.

به گفته او اگر مسئولان نسبت به ورود فرهنگ بيگانه در داخل كشور حساس هستند و معتقدند كه ورود آن براي فرهنگ بومي خطرناك است متخصصان علم اكولوژي همان رويكرد را نسبت به مسائل بيولوژيكي و ورود بدون مطالعه گياهان و جانوران غير بومي به داخل كشور دارند.

آخاني ياد آورشد گياه ني كه يك گونه بومي ايران است بدون صرف هزينه توانايي تصفيه فاضلاب را دارد و در تحقيقي كه در مجتمع پتروشيمي ماهشهر توسط پژوهشگران آلماني بر روي ني صورت گرفت مشخص شد كه اين گياه توانايي بسيار بالايي در جذب فلزات سنگين دارد ولي از آنجايي كه استفاده از اقلام خارجي در كشور ما نهادينه شده متوليان امر بدون مطالعه گونه هاي داخلي درصدد ورود چنين گونه خطرناكي براي تصفيه فاضلاب به داخل كشور بر آمدند.

او افزود: در آمريكا در اواخر قرن 19 ورود گونه هاي غير بومي به داخل كشور رايج بود كه اين امرخسارت هاي جبران ناپذيري به كشاورزي و محيط زيست اين كشور وارد كرد به گونه اي كه در حال حاضر طبق قوانين اين كشور ورود هر گونه خارجي به داخل خاك كشور اكيداً ممنوع است و در صورت مشاهده جرائم بسيار سنگيني براي آن در نظر مي گيرند.

به گفته آخاني مسئولان وزارت كشاورزي تاكنون با ورود اين گونه و كشت آن مخالفت كرده اند.

اميرحسين پهلواني كارشناس مؤسسه تحقيقات گياه پزشكي كشور نيز در گفت‌وگو با خبرنگار محيط زيست خبرگزاري شهر گفت: در زمستان سال گذشته طرح كشت گياه وتي ور كه يك گونه بومي كشور هندوستان است براي تصفيه فاضلاب با استفاده از خاصيت خود پالايي گياه به وزارت كشاورزي ارائه شد كه با توجه به ويژگي هاي اين گياه كه مبين مهاجم بودن و تهديد براي فلور بومي است اين طرح پذيرفته نشد.

او اضافه كرد: ولي با توجه به اصرار زياد مجريان اين طرح قرار شد كه به صورت پايلوت در مساحت كم و تحت كنترل كشت شود و در صورتي كه عدم مهاجم بودن آن كه امري محال است ثابت شود مجوز كشت دريافت كنند كه هنوز چنين اثباتي صورت نگرفته است.

پهلواني ادامه داد: يكي از گياهاني كه با كشت اين گياه به شدت مورد تهديد قرار مي گيرد برنج است زيرا به دليل اينكه برنج در شرايط غرق آبي رشد مي كند بسياري از علف هاي هرز توانايي رشد در اين شرايط را ندارند و رقابتي براي گونه برنج ايجاد نمي شود.

او افزود: ولي از آنجايي كه گونه وتي ور توانايي رشد و زنده ماني در شرايط غرق آبي را دارد و همچنين داراي ريشه هايي بسيا ر عميقي است قدرت رقابتش با برنج بسيار زياد بوده و به مرور زمان موجب انقراض و حذف گونه برنج مي شود.

خلاء قانون در خصوص ورود گونه‌هاي غير بومي گل و گياه

پهلواني با انتقاد از نبودن قانوني در خصوص ممنوعيت ورود بدون مطالعه و مجوز گونه هاي غير بومي در داخل كشور تصريح كرد: متأسفانه در داخل كشور ما كه تجار گل و گياه اغلب فاقد تخصص هاي لازم هستند بدون مطالعات علمي و بر اساس سلايق شخصي هر گونه زينتي و يا باغي كه به نظرشان زيبا مي آيد به كشور وارد مي كنند و هيچ قانوني براي نظارت به اين اقدام وجود ندارد كه مصاديق بارز آن در گل فروشي هاي اتوبان آهنگ مشاهده مي شود.

او با اشاره به ورود گونه هاي غير بومي آكاسيا در جنوب، گليديتشيا در شمال و آيلانتوس در تهران ياد آور شد: كاشت اين گونه ها در مناطق مذكور منجر به حذف و انقراض بسياري از گونه هاي حساس و با قدرت رقابتي پايين بومي شده است و همچنين اين گونه ها با برخي گونه هاي بومي تبادل ژنتيكي كرده و موجب تغيير در آنها شده اند.

پهلواني اين پرسش را مطرح مي كند: كشور ايران با فلور غني داراي 8 هزار گونه گياهي بومي است آيا محققان نمي توانند پيش از اينكه گونه هاي غير بومي با اين همه تبعات را وارد كنند به مطالعه گياهان بومي كه داراي خواص مشابه هستند بپردازند.

به گفته او از خانواده وتي ور گونه ديگري وجود دارد كه بومي كشور ايران است و ممكن است همين خاصيت خود پالايي و تصفيه آلاينده ها را داشته باشد.

اين در حالي است كه مهندس ثمره هاشمي مدير عامل شرکت آب وفاضلاب کشور در گفت وگو با خبرنگار شهر در گلبهار گفت: گياه وتي ور از کشورهندوستان وارد کشورشده که در جوامع کوچ توانايي تصفيه فاضلاب رادارد وگياه ويتي وار براي اولين بار درکشور درحال کشت واجرا است.

وي افزود اين گياه توانايي رشد در دماي منفي 10درجه تامثبت 50درجه رادارد ودرحال طي کردن مراحل تحقيقاتي است وآزمايشات انجام شده بروي آن رضايت بخش است.

وي ادامه داد:طرح تصفيه فاضلاب به گياه ويتي وار در مناطقي که شرايط جغرافيايي مناسب براي رشد گياه داشته باشد مي توان اجرا کرد وبا هزينه بسيار کم ضمن تصفيه فاضلاب وکمک به احيا سفره‌هاي زيرزميني محيط زيست سالمي نيز فراهم كرد.

ثمره هاشمي بيان داشت:اين گياه مانع جمع شدن پشه ومگس در اماکن ومحلهاي تصفيه شده ونيز توانايي تصفيه فاضلابهاي صنعتي را دارد.