كريم مسيحي:هيچ گاه خود را با مخاطب سطح پايين وفق نمي‌دهم
کارگردان «ترديد» با تاکيد بر اين که هيچگاه خود را با مخاطب سطح پايين وقف نمي‌دهد، گفت: مخاطب من متوسط رو به بالا است، به عقيده من بايد اين کف را در نظر داشته باشيم در غير اين صورت بايد فاتحه سينما را خواند.
به گزارش خبرنگار شهر، نشست نقد و بررسي فيلم «ترديد» آخرين ساخته واروژ کريم مسيحي روز گذشته با حضور جمشيد ارجمند، منتقد سينمايي و جمعي از علاقمندان و اصحاب رسانه در فرهنگسراي رسانه برگزار شد.
کريم مسيحي در ابتداي صحبت‌هاي خود درباره ايده ساخت «ترديد»، گفت: از مدت‌ها پيش به دليل علاقه به تئاتر و نمايش فکر مي‌کردم «هملت» مي‌تواند سوژه‌اي براي يک طرح سينمايي باشد، اين طرح را نزديک به 18 سال پيش نگاشته بودم و پيش از اين سه بار از سوي فارابي رد شده بود اما دو سال پيش که آن را مجدد ارائه کردم بدون هيچ تغييري پذيرفته شد.
وي با بيان اين که در کشور ما چندان روي ادبيات کلاسيک کار نشده و با آن آشنا نيستيم، افزود: «هملت» يکي از همان آثاري است که به عقيده بنده بايد به صورت تخصصي روي آن کار بيشتري صورت بگيرد و جداي از اين نظر و عقيده، «هملت» سوژه‌اي جالب و جذاب براي يک طرح سينمايي بود و لايه‌هايي از آن مي‌توانست به تصوير تبديل شود.
اين کارگردان با اشاره به شخصيت «سياوش» يا همان «هملت»، در فيلم «ترديد»، اظهار داشت: «سياوش» در فيلم همان «هملت» است اما به محض اين که متوجه مي‌شود ماجراي «هملت» در زندگي او تکرار مي‌شود، ديگر دو تاست، به اين معني که از اين پس «شکسپير» او را راهنمايي مي‌کند اما «سياوش» نمي‌تواند بپذيرد و نمي‌گذارد که همان مشکلات برايش تکرار شود و به ناچار با آن مقابله مي‌کند.
کريم مسيحي ادامه داد:در واقع محمل فيلم، «هملت» است اما دقيقا از زمان آگاهي سياوش مسائل به گونه‌اي پيش مي‌رود تا ديگر، آن تراژدي غم انگيز تکرار نشود.
وي بهترين نسخه موجود از «هملت» را اثر «شکسپير» دانست و در خصوص بازي «بهرام رادان» اظهار داشت: نمي‌خواهم بگويم که بازي «رادان» درخشان است، اما يک نسبتي ميان کيفيت فيلم و بازي او وجود دارد که کاملا رعايت شده و به اعتقاد من، در اين شرايط بازي او فوق‌العاده است اما به طور حتم اگر شرايط بهتري بر سينماي ايران حاکم مي‌شد، اين بازي بهتر نيز صورت مي‌گرفت.
کريم مسيحي همچنين در پاسخ به سوالي مبني بر وقفه طولاني ميان ساخت فيلم‌هايش، گفت: در طول اين 18 سال که ميان ساخت «پرده آخر» و «ترديد» وقفه افتاد، مدت زيادي کار مونتاژ انجام دادم و در کنار آن نيز به ساخت فيلم‌هاي آموزشي و مستند پرداختم اما در تمام اين سال ها به فکر ساخت طرح سينمايي «هملت» نيز بودم.
وي افزود: براي ساخت فيلم به يک حداقل‌هايي اعتقاد دارم که هيچ گاه نمي‌خواهم و نمي‌توانم از آن حداقل‌ها پايين‌تر بيايم و شايد يکي از دلايل وقفه طولاني مدت ميان ساخت فيلم‌هايم همين مساله بوده است.
کريم مسيحي 18 سال را زمان زيادي براي ساخت فيلم عنوان کرد و گفت: احتمالا اگر دو سال ديگر هم فيلم نمي‌ساختم بايد بيمه بيکاري مي‌شدم.
وي گفت: به هيچ عنوان دوست ندارم مخاطب برايم تعيين کند که چه بسازم، اين همان چيزي است که از آن فرار مي‌کنم، قرار است يک کار فرهنگي انجام دهم و به همين دليل هم لزومي ندارد به ذائقه کنوني مخاطب توجه کنم.
کارگردان فيلم برگزيده جشنواره فجر بيست و هفتم، ادامه داد: من نه از کره مريخ آمدم و نه انيشتين هستم که مردم نفهمند چه مي‌گويم، در همين جامعه زندگي کرده‌ام و با همين مردم ارتباط دارم، خودم را جزو طبقه متوسط از لحاظ فرهنگي مي‌دانم، حال مي‌گوييد براي قشر سطح پايين جامعه فيلم بسازم که عاشق فيلم «آبگوشتي» هستند، من اين کار را نخواهم کرد و فيلم خودم را مي‌سازم، قشر پايين فرهنگي هم بروند فيلم «آبگوشتي» خودشان را ببينند.
وي با تاکيد بر اين که هيچ گاه خود را با مخاطب سطح پايين وقف نمي‌دهد، اظهار داشت: مخاطب من متوسط روبه بالاست، به عقيده بنده بايد اين کف را در نظر داشته باشيم و اگر اين نباشد بايد فاتحه سينما را خواند.
کريم مسيحي هم چنين در مورد وقفه‌اي که به دليل بيماري وي در ميان ساخت «ترديد» پيش آمده بود، گفت: البته من آن شرايط پيشين را بيشتر دوست داشتم و ايده آلم بود، اصولا زماني که ميان فيلمي وقفه مي‌افتد زيان‌هايي به ساخت مي‌خورد که کسي هم نمي‌تواند آن را جبران کند، براي ساخت «ترديد» همه سعي خود را کردند اما ما بسياري از امتيازها را از دست داده بوديم.
در ادامه اين نشست، ارجمند با بيان اين که تاکنون برگردان سينمايي از تراژدي «هملت» نداشته‌ايم، گفت: تراژدي شکسپير در آغاز قرن هفدهم نوشته شده است، تراژدي به نوعي از درام گفته مي‌شود که قهرمانش در سرانجام قصه مي‌ميرد و اين مشخصه تراژدي است.
وي با بيان اين که پايان «ترديد» شبيه تراژدي غم انگيز «هملت» نيست، گفت: تراژدي بايد با تمام وزن خود به سرانجام برسد اما در «ترديد» با پاياني روبه رو هستيم که آن ضرب غم انگيز را ندارد.
ارجمند ادامه داد: عمده‌ترين عامل در تراژدي خود ماجراست، تضادها و تناقض‌ها و زد و خوردهاي عاطفي بايد در جريان داستاني وجود داشته باشد تا سرانجام چيزي هم به تماشاگر برسد اما در انتخاب يک اثر براي برگردان سينمايي بايد توجه داشت که نتيجه دراماتيک آن با وضعيت کلي جامعه ميزبان ارتباط داشته باشد.
نويسنده «درباره چند سينماگر»، معتقد است هيچ اثر درامي تا کنون از حيث کش و قوس‌هاي عاطفي نتوانسته هم چون «هملت» باشد.
ارجمند گفت: زماني که شنيدم کريم مسيحي مي‌خواهد، «هملت» را سينمايي کند اين نگراني در من به وجود آمد که قرار است روح پدر «هملت» را چگونه نشان دهد چرا که چنين چيزي در ايران پذيرفته نيست و در فيلم ديديم که به خوبي آن را با استفاده از سنت‌هاي بومي، ايراني کرد.
اين مترجم و منتقد سينمايي با اشاره به بازي «بهرام رادان» در اين اثر سينمايي، اظهار داشت: از روي تصادف، رادان علاوه بر بازي خوب، زيبايي هم دارد و اين زيبايي صورت به کار وي کمک بسياري کرد، هم چنين بايد اعتراف کنم که نگاه و رنگ چشمان «رادان» به بازي او در نقش «هملت» کمک بسياري کرده است.
ارجمند افزود: برخي از فيلم سازان به سرعت سرگرم ساخت هستند و بسياري شان نيز کار خوب توليد مي‌کنند اما افرادي چون واروژ کريم مسيحي به کمال کار نيز اهميت مي‌دهند و از همين رو وقفه زماني چندان برايشان اهميت ندارد.
وي با اشاره به اين که به عقيده سينماگران، دو فيلم، پيکره مناسبي براي قضاوت در مورد يک کارگردان نيست، اظهار داشت: با اين وجود معتقدم واروژ کريم مسيحي با ساخت «پرده آخر» و «ترديد» نشان داد که کارگردان توانايي است.
ارجمند گفت: سينما آنقدر ميدان وسيعي است که به همه اجازه مي‌دهد هر جور که مي‌خواهند فيلم را ببينند، آن را دوست داشته باشند يا نداشته باشند، به همين دليل نيازي نيست که براي ذائقه مخاطب فيلم ساخت.
روايت «ترديد» به گونه‌اي است که پدر سياوش در حادثه مرده و عموي او ثروت خانواده را دردست گرفته است. سياوش به دخترعمه خود مهتاب علاقه دارد. او که هنوز از خبر درگذشت پدرش حيران است، خبري عجيب‌تر مي‌شنود؛ مادرش قصد دارد با عمويش ازدواج کند. سياوش متوجه مي‌شود مرگ پدر طبيعي نبوده و او را به قتل رسانده‌اند.
