خيام رياضي داني عرب و ستاره شناسي ايراني است، نه شاعر!

پس از اقدام طنزآميز يک روزنامه عربي درباره تشکيک تدوين شاهنامه توسط فردوسي، اين بار يک روزنامه کويتي، با انتشار مقاله اي با نام «رباعيات خيام ... من الذي نظمها ؟! (رباعيات خيام را چه کسي سروده است ؟!)» مدعي شد، ديگران بخش اعظم رباعيات منسوب به عمر خيام را براي او سروده و خيام آنها را به نام خود منتشر کرده است!

 روزنامه «القبس» چاپ کويت، «عمر خيام» را دانشمند رياضي دان عرب! و ستاره شناس ايراني معرفي کرد که در سال 439 در نيشابور متولد شده و در سال 526 در زادگاهش رحلت کرده است.

در ادامه اين نوشتار به قلم «جهاد فاضل» آمده است: در ادبيات قديمي ايراني، خيام به عنوان يک دانشمند ستاره شناس و رياضي دان معرفي شده و هيچ يک از متون ايراني او را به عنوان شاعر معرفي نمي کنند؛ بنابراين، اشعار منتسب به او خالي از شک و ترديد نيست!

وي مدعي است: در زمان حاضر، نگاه ادب شناسان ايراني به خيام نيز نگاه علمي به زاده نيشابور است و هيچ گاه او را در رديف فردوسي، حافظ، سعدي و جلال الدين رومي (مولوي) نمي دانند.

بر پايه اين گزارش، يکي از دلايلي که نويسنده اين نوشتار درباره تشکيک اشعار خيام مي آورد، اين است که در سال درگذشت خيام، شمار رباعيات او 36 رباعي و چند سال بعد اين تعداد به شصت و در سال ها و قرن هاي بعدي، 426 تا 1030 رباعي به نام او ثبت شده است؛ بنابراين، نمي توان اطمينان داشت که او اين تعداد رباعي را در زمان خود سروده باشد، ضمن اينکه در رباعيات موسوم به خيام، بسيار بيشتر از شاعران هم عصر او واژه هاي شراب و شاهد و مي ديده مي شود که بعيد است خيام جرأت مي کرده که در فضاي ديني آن روزگاران، اينگونه تجري کرده و قهقهه هاي مستانه و وصف در آغوش گرفتن شاهد را اين گونه تصوير کند!

نتيجه گيري نويسنده اين مقاله نيز بسيار جالب است؛ بنابراين، مي توان مطمئن شد که رباعيات موجود را کساني که دوستدار او بودند، سروده و به دانشمند رياضي دان عرب! و ستاره شناس ايراني نسبت داده اند.

هرچند درستي يا نادرستي اين ادعا را بايد متخصصان و اساتيد ادبيات و زبان فارسي تشخيص دهند، بهره گيري از عنوان رياضي دان عرب در متن ـ که به دليل تکرار نمي تواند سهوي باشد ـ به استناد همين متن، بيشتر به طنزي خطرناک مي ماند، زيرا در سال هاي اخير، مي بينيم که کشورهاي عربي در تلاشند با عرب دانستن بيشتر دانشمندان ايراني همچون بوعلي سينا، بيروني و امثال آنان، براي خود پيشينه تمدني درخوري بسازند؛ موضوعي که متأسفانه آن گونه که بايد، مورد توجه دولتمردان ما واقع نشده است و اگر روند همين پيش رود، چندي نخواهد پاييد که همين جريان عربي، خيام را نيز دانشمند عرب بنامد.