انسان امروز دچار كابوس است

به گزارش شهربه نقل از روابط عمومي کانون ملي منتقدان تئاتر ايران ، جلسه نقد و بررسي نمايش زندگي ضربدر 3 نوشته ياسمينا رضا با ترجمه فتاح محمدي و کارگرداني محمد حسين مير بابادر سالن کوچک تالار محراب توسط کانون ملي منتقدان تئاتر ايران برگزار شد.

در اين جلسه که منتقدان عضو اين کانون متشکل از حميد کاکاسلطاني، مهرداد ابروان و بهزاد صديقي به همراه سيد علي تدين صدوقي حضور داشتند، محمد حسين مير بابا از همکاري کانون ملي منتقدان تئاتر در برگزاري اين جلسه با توجه به تغيير مکرر زمان برگزاري آن تشکر کرد.

در ادامه بهزاد صديقي در خصوص متن نمايشنامه و نويسنده آن ياسمينا رضا گفت: ياسمينا رضا در نمايشنامه هايش جاري ساختن زندگي به شيوه مدرن و امروزي را بدون اينکه دچار تضييع شود به تصوير مي کشد. ما به طور دائم زندگي آدمهايي را مي بينيم که ارتباطشان مغشوش است و او اين روابط را با نگاهي موشکافانه نشان مي دهد.

وي افزود: در نمايشنامه زندگي ضربدر 3 نيز سه روايت را نشان مي دهد که از ديد آدمهاي قرن 21 تصوير شده و آدمها به شکل غريزي خود را نشان مي دهند.در بخش اول، زندگي را از زاويه شخصيت اول يعني صاحبخانه، در بخش دوم از زاويه ميهمانان و در قسمت سوم روايت را از ديد هردو خانواده شاهد هستيم که زندگي سردي دارند و ارتباطاتشان نيز به سردي زندگيشان است و اين در واقع همان سردي جامعه مدرن است که کارگردان توانسته با طراحي صحنه مناسب آن را منتقل سازد.

در ادامه جلسه مهرداد ابروان، ديگر عضو کانون به ايراد سخن پرداخت و گفت: کارهاي ياسمينا رضا مانند آثار چخوف است. در خصوص آثار چخوف گفته اند آثارش به سادگي و پيچيدگي زندگي است. اين جمله درباره آثار ياسمينا رضا نيز صدق مي کند. چرا که ظاهر کارهاي او ساده اند اما همين سادگي ما را با پيچيدگي ها و عمق دروني زندگي درگير مي کنند

وي ادامه داد:. اين نمايش ما را به ياد نمايش چه کسي از ويرجينيا ولف مي ترسد مي اندازد و شادي ياسمينا رضا نيز نگاهي به آن نمايشنامه داشته است. چرا که آنجا هم يک زن و مرد صاحبخانه هستند و يک زوج ميهمان.

حميد کاکاسلطاني منتقد ديگر جلسه نيز در اين باره گفت: در خصوص ساختار متن و محتوا با يک داستان ساده مواجهيم که دستمايه نويسنده قرار گرفته براي بيان کردن دنياي انسان امروزي. انساني که تحت سيطره مدرنيته دچار چندگانگي شده و گرفتار کابوس و استرس مي شود. عليرغم اينکه اين آدمها به زعم خودشان يک زندگي معمولي دارند اما اين زندگي خنده‌دار مي شود و آدمهايي که براي فرار از اين وضعيتي که گرفتارش شده اند از مکانيسمي استفاده مي کنند که در اينجا همان نوشيدني است. اين آدمها در يک سيکل باطل دور مي زنند که البته خاص تئاترهاي امروز نيست.

بهزادصديقي همچنين از سخت بودن نزديک شدن به آثار مدرن امروزي براي اجرا صحبت کرد و لازمه آن را تحليل ريزبينانه و دراماتورژي مناسب نام برد و تاکيد کرد که اين نمايش از دراماتورژي خوبي بهره نبرده است.

محمد حسين ميربابا کارگردان نمايش نيز در ادامه بحث از دغدغه خود نسبت به روابط انساني سخن گفت و دليل اجراي اين متن را ناشي از همين دغدغه دانست.

وي افزود: در درام امروز نيز ياسمينا رضا با همين دغدغه ها مي نويسد. من وي را يک مولف مي دانم و از همين رو يکسري خطوط مشترک را در آثارش مشاهده مي کنم. انسانها در کنار هم زندگي مي کنند اما ارتباطي با هم ندارند. ضمن اينکه نکات آموزشي و تربيتي هم در زير متن آثار اين نويسنده نهفته است.

وي تاکيد کرد: ياسمينا رضا با ديالوگ‌هايش به شدت ميزانسن مي‌دهد. ما در طول پنج ماه تمريناتمان عنصر اساسي را کشمکش بين افراد قرار داديم. چرا که رضا زندگي اي را نشان مي دهد که هيچ کنش و واکنشي از آدمها در آن نمي بينيم.

در ادامه جلسه نقد و بررسي نمايش زندگي ضربدر 3 حميد کاکا سلطاني به نوع روابط اشاره کرد و گفت: مبناي روابط مدرن، عدم ارتباط است. آدمها حرف مي زنند اما حرف همديگر را نمي فهمند. سيلي از کلام بدون معنا؛ يعني دنياي مدرن سبب شده که با هم حرف نزنيم و ارتباط برقرار نکنيم.در اجرا نيز درگير داستان هستيم.

وي افزود: مشکل اساسي اجرا ريتم است. نمايشنامه با يک ريتم بازي مي شود و از ژستهاي رئاليستي يا کاملا رئاليستي اثري در آن نيست. دکور مناسبي داريم و از نظر محتوي نيز بازيگران خوب هستند اما آن بازيگري ندارند. چرا که اين نمايش بازيگري آن و لحظه است. هر سه پرده به يک شکل تکرار شد. اين نمايش، نمايش تاثير است نه داستان. پس اگر مثلا پنج بار در ان ليوان نوشيدني تعارف مي شود بايد با هم فرق داشته باشد. مهرداد ابروان نيز تاکيد کرد که اجرا مي بايست به گروتسک نزديکتر بوده و کاريکاتوري تر باشد.

در ادامه جلسه نيز کارگردان و عوامل اجرايي با برشمردن برخي مشکلات اجرايي، مميزي و غيره به پرسش هاي تماشاگران پاسخ دادند و جلسه مذکور پس از 90 دقيقه به پايان رسيد.