قبل از بارداري به وزن طبيعي برسيد / شيردهي براي كاهش وزن مادر بسيار كمك دهنده است

دكتر پريسا ترابي در گفت‌و‌گوي اختصاصي با خبرنگار "شهر" با تأكيد بر اين كه «زنان باردار بايد از كم‌خوري و پرخوري در طول بارداري پرهيز كنند»، تصريح كرد: اين درحاليست كه در مدت زمان شيردهي نيز مادر براي اين كه با كمبود ميزان شير مواجه نشود، لازم است تغذيه مناسب و كافي داشته باشد.

وي با بيان اين كه «مادران از رژيم كاهش وزن بلافاصله پس از زايمان خودداري كنند»، تصريح كرد: رژيم غذايي بايد بسيار تدريجي باشد؛ ضمن اين كه شيردهي به خودي خود موجب كاهش تدريجي وزن مادر مي‌شود، چراكه ميزان متابولسيم بدن طي شيردهي افزايش مي‌يابد و چربي‌هاي ذخيره شده سوزانده مي‌شود.

ترابي افزود: در صورتي كه مادر شيرده قصد كاهش وزن داشته باشد، بايد بطور حتم زير نظر پزشك و يا متخصص تغذيه با دريافت كافي مواد مغذي و مقوي، رژيم غذايي را اجرا كند، اما نبايد فراموش كرد كه بيشترين كاهش وزن در دوران شيردهي بايد متكي بر افزايش تحرك و افزايش فعاليت بدني باشد، تا محدود كردن رژيم غذايي.

وي خاطرنشان كرد: رعايت اين موضوع در 6 ماه اول شيردهي بسيار حايزاهميت است و در اين رابطه وزن‌گيري خوب شيرخوار نشان دهنده تغذيه مناسب مادر و كفايت شير است و در اين صورت حتي حدود 450 گرم در هفته، مادر مي‌تواند كاهش وزن داشته باشد.

ترابي با تأكيد بر اين كه «شيردهي براي كاهش وزن بسيار كمك دهنده است و اين مادران نسبت به مادراني است كه نوزادشان از شيرخشك تغذيه مي‌كند، خيلي سريعتر به وزن دوران قبل از بارداري مي‌رسند»، اظهار كرد: علاوه بر مسائل فيزيولوژيكي، هنگامي كه نوزاد از سينه مادر تغذيه مي‌كند، كنترلي براي جمع شدن عضلات بدن ايجاد مي‌شود كه به تناسب اندام و سوخت و ساز چربي‌هاي بدن مادر كمك مي‌كند.

رييس اداره بهبود تغذيه وزارت بهداشت با بيان اين كه «ميزان نياز مادران شيرده به انرژي از مادران باردار هم بيشتر است»، عنوان كرد: بر اين اساس مادران شيرده حدود 500 كيلوكالري نسبت به دوران قبل از بارداري بيشتر انرژي نياز دارند و مصرف انواع مواد مغذي، چربي‌ها، پروتئين‌ها، كربوهيدرات‌ها توصيه مي‌شود.

وي به خبرنگار "شهر" همچنين گفت: در صورتي كه ميزان دريافت كالري در دوران بارداري و شيردهي كاهش يابد و يا متعادل نباشد، توليد شير نيز كاهش مي‌يابد و به منظور پيشگيري از اين امر، مصرف 8 تا 10 ليوان مايعات مانند شير، دوغ كم‌نمك، چاي دقيق، آبميوه طبيعي، مواد غذايي آب‌دار در روز نياز است كه به تأمين آب بدن مادر شيرده كمك مي‌كنند.

ترابي به مادران شيرده توصيه كرد كه از مصرف نوشيدني‌هاي كافئين‌دار مانند قهوه، چاي غليظ، نوشابه‌هاي گازدار و ... خودداري كنند، چراكه موجب تحريك‌پذيري نوزاد و ايجاد بي‌اشتهايي و كم‌خوابي در او مي‌شود.

وي افزود: بيشتر ويتامين‌هايي كه مادر شيرده مصرف مي‌كند، در شير او هم وارد مي‌شود، بنابر اين اگر مواد مغذي به اندازه كافي مصرف كند، نوزاد هم بهره‌مند مي‌شود، اما بايد توجه داشت كه برخي مواد مانند كلسيم، فسفر، آهن و روي بدون توجه به تغذيه مادر، صرفا از ذخاير بدن او وارد شير مي‌شود تا نيازهاي نوزاد را برطرف كنند، در حالي كه برخي املاح مانند يد بطور مستقيم با تغذيه مادر در ارتباط است.

رييس اداره بهبود تغذيه وزارت بهداشت با بيان اين كه «اگر ذخاير 4 عنص كلسيم، فسفر، آهن و روي در بدن مادر كم باشد، اين عناصر از بدن مادر كاسته مي‌شود و مادر شيرده را با كمبود اين عناصر مواجه مي‌كند»، تأكيد كرد: تغذيه مادر شيرده بايد متنوع و متعادل باشد، اما تأمين كلسيم و فسفر از زمان قبل، حين و پس از بارداري(شيردهي) با مصرف لبنيات به ميزان كافي تحقق مي‌يابد، در حالي كه منابع تأمين آهن و روي، گوشت، غلات و بسياري از سبزيجات است كه بايد در برنامه غذايي مادر شيرده قرار گيرد.

وي اذعان كرد: با توجه به اهميتي كه خطرات كمبود آهن در سلامت مادر باردار و شيرده ايجاد مي‌كند، مكمل آهن در زمان بارداري و سه ماه اول بارداري توصيه مي‌شود؛ البته اگر زنان كمبودي از اين نظر دارند، بايد قبل از بارداري، آن را رفع مي‌كند.

ترابي همچنين به برخي مواد غذايي اشاره كرد كه در صورت مصرف در طول دوران شيردهي بر روي طعم شير اثر مي‌گذارند مانند انواع كلم، پياز، سير، تربچه يا غذاهاي پر ادويه و پرچاشني و به اين ترتيب تغيير ناگهاني طعم شير، موجب تمايل نداشتن شيرخوار به خوردن شير مي‌شود، از اين رو توصيه مي‌شود مادران يا از خوردن اين مواد خودداري و يا مصرف آن را محدود كنند.

وي گفت: در صورتي كه مادر شيرده فعاليت بدني شديد كه از دو ماه پس از زايمان امكانپذير است، داشته باشد بدليل ترشح اسيد لاكتيك به بدن مادر وارد شير شده و طعم آن را تلخ مي‌كند، از اين رو بهتر است در چنين شرايطي مادر شيرش را بدوشد و دور بريزد و بعد اقدام به شيردهي كند.

توصيه ديگر رييس اداره بهبود تغذيه وزارت بهداشت اين بود كه مادران 15دقيقه قبل از شيردهي مايعات بنوشند، چراكه نوشيدن 2 ليوان آب ميزان شير را افزايش مي‌دهد.