بيشترين دختران فراري از خانواده‌هاي فقير هستند/ افزايش 9برابري مراكز پذيرش دختران فراري

به گزارش شهر، مطالعه‌اي كه از سوي دفتر مطالعات فرهنگي و اجتماعي شهرداري تهران درباره دختران فراري در پايتخت انجام شده است نشان مي‌دهد كه دختران فراري از منزل در شهر تهران شامل كودكان و نوجوانان و زنان كه از سوي نيروي انتظامي شناسايي شده‌اند، در سال 1376، با 112 نفر كمترين تعداد بوده است، اما در سال‌هاي 1378 و 1385 با 894 و 852 نفر بيشترين تعداد را شامل مي‌شده است.

هم‌چنين آمار فرار در كل كشور برحسب هر صد هزار نفر جمعيت براي زنان در سال 1376 برابر 3/3 و در سال 1378 برابر 2/6 نفر در صد هزار جمعيت بوده است. اين پژوهش نشان مي‌دهد كه با افزايش تعداد دختران فراري، سازمان بهزيستي نيز مراكز خود در اين زمينه را فعال كرده و در نتيجه تعداد اين مراكز به طور مستمر افزايش يافته و از 9 مركز در سال 1378، به 85 مركز در سال 1387 رسيده است.

به همين دليل هم تعداد دختران و زنان آسيب‌ديده كه در اين مراكز پذيرش شده‌اند نيز افزايش يافته است و از 411 مورد در سال 1378 به 1481 مورد در سال 1385 (در كل كشور) افزايش يافته و در شش ماه اول سال 1386، اين تعداد به 809 نفر بالغ گرديده است.

پژوهش نشان مي‌دهد كه به موازات اهميت پيدا كردن اين پديده، اجراي مطالعات درباره اين موضوع نيز بيشتر شده است. در حالي كه در سال‌هاي 1376 تا 1380 فقط 3 مطالعه در اين زمينه در تهران انجام شده، در سال‌هاي 1380 تا 1385، اين تعداد به 20 پژوهش رسيده است و اكثريت مطالعات (70%) درباره شناخت عوامل و انگيزه فرار است و فقط 9 درصد آنها درباره راهكارهاي سياستگذاري است.

پژوهش‌هاي انجام شده در اين زمينه تأييد مي‌كند كه به طرز بسيار معناداري پايين بودن درآمد خانوار با افزايش فرار دختران از خانوار همبستگي و رابطه دارد. يكي از پژوهش‌ها نشان داده است كه دختران طبقه پايين حدود 10 برابر بيشتر از دختران طبقه متوسط و 67 برابر بيشتر از دختران طبقات بالا اقدام به فرار از منزل مي‌كنند.

هم‌چنين دختراني كه با پدر و مادر خود زندگي مي‌كنند، 25 برابر كمتر از دختراني كه فقط با پدر يا مادر يا با ساير افراد زندگي مي‌كنند، فرار از منزل را تجربه مي‌كنند.

نكته مهم اينكه 70 درصد از دختران فراري، حداقل يكي از اعضاي خانواده‌اشان اعم از پدر يا مادر يا يكي ديگر از آنان معتاد بوده‌اند، هم‌چنين 21 درصد اين دختران نيز شخصاً معتاد بوده يا سابقه مصرف مواد داشته‌اند.

يكي از متغيرهاي موثر در فرار دختران كه ناشي از مسايل خانوادگي است، كمبود دلبستگي به والدين است. در حالي كه 48 درصد از دختران عادي دلبستگي زيادي به والدين خود دارند، اين رقم براي دختران فراري فقط 7 درصد است.

حدود 60 درصد اين دختران به نحوي از پدر يا برادر خود كتك خورده‌اند، اما مشكل با مادر حدوداً به 35 درصد مي‌رسد. اين كتك خوردن ناشي از وجود رواج نزاع و كشمكش درون خانواده نيز هست. به طوريكه 61 درصد آنان معتقدند كه خشونت و نزاع ميان والدين آنان زياد و خيلي زياد بوده است.

يكي از پژوهش‌ها نشان مي‌دهد كه دختران فراري رفتار مادر خود را منفي‌تر از رفتار پدر ارزيابي كرده‌اند (75 درصد مادر در برابر 72 درصد پدر). بدترين الگوي تربيتي خانواده كه به افزايش فرار منجر مي‌شود، الگوي مستبدانه است كه 50 درصد دختران فراري الگوي تربيتي خانواده خود را مستبدانه توصيف كرده‌اند، در حالي كه دختران عادي فقط 4 درصد چنين توصيفي از الگوي تربيتي خانواده خود داشته‌اند. اما الگوي سهل‌انگارانه نتيجه كاملاً معكوسي داشته است و فرار كمتري را ايجاد كرده است، ولي در اين الگو كنترل اجتماعي خانواده، هميشه در حد متوسط بوده است.

يكي ديگر از مشكلات دختران فراري سوءاستفاده‌هاي جنسي از آنان است كه يكي از پژوهش‌ها نشان مي‌دهد كه يك سوم دختران فراري سابقه آزار جنسي در محيط خانواده را داشته‌اند كه 9 درصدشان از سوي پدر، 13 درصد از سوي برادر و 6 درصد از سوي برادر و پدر بوده است، و در مجموع 60 درصد دختران فراري به نحوي مورد آزار و اذيت قرار گرفته‌اند كه تنبيه بدني بيشترين مورد را داشته است.

دختران فراري در مقايسه با دختران عادي، اعتماد به نفس خيلي كمي داشته‌اند، و 96 درصد آنان خودپنداري منفي داشته‌اند، و فقط 4 درصدشان خودپنداري مثبت ابراز داشته‌اند در حالي كه حدود نيمي از دختران عادي خودپنداري مثبت ابراز كرده‌اند. مطالعه مذكور در پايان ضمن ارايه جمع‌بندي از موضوع، راه‌حل‌هايي را براي كاهش اين آسيب اجتماعي ارايه كرده است.