خطر دفن تالاب قوري گل در زير زباله‌هاي گردشگران

محمد درويش كارشناس محيط زيست در گفتگو با خبرنگار محيط زيست خبرگزاري شهر گفت: بعد از ظهر دهمين روز از مردادماه در کنار تالاب زيبا و منحصر به فرد قوري گل به ويژه از منظر زيستگاه اردک سر سفيد (Oxyura leucocephal)، اردک مرمري ( Marmaronetta angustirostris ) و اردک بلوطي (Aythya nyroca) از مشاهده‌ مناظري که ديدم ، بسيار تأسف خورديم.

 او افزود: اخيراً اين منطقه به عنوان منطقه نمونه گردشگري در 40 کيلومتري تبريز معرفي شده و قرار است که ميعادگاه بوم‌گردان طبيعت دوست هم باشد ولي زيرساخت‌هاي لازم براي چنين هدفي مهيا نشده است.

به گفته درويش در گوشه كنار اين تالاب ارزشمند شاهد حجم انبوهي از زباله هايي هستيم كه توسط طبيعت گردان در اين منطقه پراكنده شده كه اگر اين روند ادامه داشته باشد بيم آن مي رود كه تالاب قوري گل در زير زباله هاي گردشگران پس از مدتي دفن شود.

او ادامه داد: در حال حاضر يک نفر محيط بان به صورت داوطلبانه و بدون دريافت پول در منطقه حضور دارد که البته به نظر مي‌رسد اوکهنسال‌تر از آن باشد که بتواند به تنهايي چنين تالاب ارزشمندي را حراست و پاسداري کنند.

 اين در حالي است که در استان آذربايجان شرقي ده ها جوان متخصص و علاقه مند به حوزه محيط زيست وجود دارد که عملاً بيکار هستند! يعني واقعاً تشکيلات سازمان حفاظت محيط زيست تا اين حد فقير و بحران‌زده است كه توانايي جذب تعدادي از اين افراد را براي حفاظت از چنين مكان با ارزشي ندارد ؟!

درويش با بيان اينكه تالاب قوري گل در شمار تالاب‌هاي ثبت شده در کنوانسيون بين‌المللي رامسر جاي دارد گفت: اين تالاب در وسعت 200 هکتاري خويش پذيراي بيش از 92 گونه پرنده است که برخي از آنها از منظر جهاني واجد ارزش‌هايي يگانه و تحت حفاظت شديد هستند.

 به گفته او در محدوده‌ زيستگاهي اين تالاب، حدود 280 گونه‌ي گياهي شناسايي شده است که چنين تنوع خيره‌کننده‌اي بي‌نظير است و به همين دليل مورد توجه کارشناسان بين‌المللي Iucn ( واحد بين‌المللي حفاظت از طبيعت) قرار دارد.

از سوي ديگر دكتر قمي معاون محيط طبيعي اداره كل محيط زيست آذربايجان شرقي در گفتگو با خبرنگار محيط زيست خبرگزاري شهر گفت: اگرچه وجود زباله در گوشه كنار اين تالاب را رد نمي كنم ولي ميزان اين زباله ها به هيچ وجه به اندازه اي نيست كه خطري براي محيط زيست تالاب ايجاد كند.

او افزود: پيش از اينكه اين تالاب به عنوان منطقه نمونه گردشگري معرفي شود به دليل اينكه در مسير جاده اصلي تهران تبريز است و جاذبه هاي بصري زيادي براي مسافران دارد مورد استقبال آنها قرار مي گرفت ولي متأسفانه به دليل ضعف فرهنگ حفاظت از محيط زيست در كنار استفاده از آن بسياري از گردشگران مسائل زيست محيطي را در اين مكان رعايت نمي كنند.

قمي خاطرنشان كرد: اگرچه يك محيط بان به صورت ثابت و نه داوطلبانه از اين مكان حفاظت مي كند ولي در مواقع خاص و ضروري از ساير نيرو هاي اداره محيط زيست بستان آباد براي حفاظت از تالاب قوري گل استفاده مي شود.

او در پاسخ به اينكه آيا زيرساخت هاي لازم براي رعايت مسائل زيست محيطي در اطراف تالاب قوري گل مهيا است تصريح كرد: تا جايي كه براي اداره كل محيط زيست استان امكان دارد سعي در فراهم كردن اين امكانات براي گردشگران شده است ولي مردم گاهي با برخورد هاي بسيار نامناسب اقدام به شكستن و يا برداشتن ابتدايي ترين وسايل مانند سطل زباله مي كنند.

به اعتقاد قمي موضوع مهمتر در رابطه با تالاب قوري گل منفي بودن بيلان آبي اين تالاب و مشكل تأمين آب آن است كه بايستي بيشتر مورد توجه قرار گيرد.

تالاب بين المللي قوري‌گل در وسعتي حدود 200 هکتار در 40 کيلومتري جنوب شرق تبريز و در حوزه استحفاظي شهرستان بستان‌آباد قرار گرفته‌است. منابع تأمين‌کننده آب اين تالاب علاوه بر کانال هاي احداث شده توسط محيط زيست و آب منطقه اي، از آب‌هاي جاري ناشي از برف و باران و تعدادي چشمه‌هاي زيرزميني است که در کف آن جريان دارند. با توجه به ثبت درياچه قوريگل در جمع تالاب هاي بين‌المللي کنوانسيون رامسر، حفاظت از آن به عنوان يک هدف اوليه و اصلي بر ساير بهره وري هاي مقدم در منطقه ضروري است.

در دهه‌هاي قبل اين منطقه محل عبور و زيستگاه قوچ و ميش هاي ارمني بوده که به قوچ و ميشهاي منطقه سهند در ارتباط بودند ولي به علت توسعه شهري و ايجاد صنايع در مسير اين ارتباط قطع شده‌است.

از حيات وحش اين منطقه مي‌توان به پستانداراني چون جربيل ايراني، موش کشتزار، موش مغان، گرگ، روباه و سمور سنگي اشاره کرد. حدود 92 گونه پرنده نيز در اين تالاب شناسايي شده که مي‌توان به اردک سرسفيد و اردک مرمري و اردک بلوطي اشاره کرد.

 اين گونه‌ها طبق تقسيم بندي Iucn در کلاس در حال تهديد طبقه بندي شده‌اند. از خزندگان تالاب مي‌توان به مارمولک هاي تالاب قوريگل و مارها و گرزه مار و مار پلنگي و کور مار و مار چليپر اشاره کرد.