در پي واكنش نمايندگان مخالف مطرح شد:
طرح" تامين آتيه مهر" ساز و كار اجرايي و عمليات بانكي مشخصي ندارد
چند تن از نمايندگان مجلس در مخالفت با طرح " تامين آتيه مهر" معتقدند با توجه به فراگير بودن اين طرح و ادامه آن تا سال هاي بعد، ساز و كار اجرايي و عمليات بانكي آن نا مشخص است و نظر نمايندگان مجلس درخصوص تصويب و اجراي اين طرح اخذ نشده است.
به گزارش خبرنگار "شهر" پس از اعلام خبري از سوي رييس جمهور مبني بر تصويب طرحي تحت عنوان «طرح تامين آتيه مهر امام رضا (ع) براي تامين آينده همه فرزندان ايران» که بر اساس آن «براي هر نوزاد ايراني حساب سپرده پس‌اندازي افتتاح شود و دولت هنگام افتتاح حساب حداقل مبلغ 10ميليون ريال اختصاص دهد و علاوه بر آن ماهانه مبلغي از طرف ولي نوزاد و دولت به اين حساب واريز شود» اين روزها شاهد تبليغات گسترده اي در رسانه هاي تصويري درخصوص طرح " تامين آتيه مهر " و پرداخت وجه يك ميليون توماني به هر نوزاد تازه متولد شده هستيم .
در يكي از اين تبليغات كه با عامليت بانك ملي هر شب به كرات از تلويزيون پخش مي شود در ابتداي آن شائبه پرداخت نقدي با توجه به نشان دادن تصاوير دسته هاي اسكناس و دستگاه پول‌شمار براي هر بيننده اي به وجود مي آيد اما در ادامه با تاكيد بر اين جمله كه " اين طرح مشمول بالاترين نرخ سود بلند مدت " است اين شك را براي افكار عمومي به يقين تبديل مي كند كه اين طرح ملي به راستي آينده جوانان ايراني را تضمين مي كند.
اما آنچه واقعيت دارد توجه به اين نكته است كه هيچ پرداخت نقدي در اين زمينه صورت نمي گيرد و در اصل بودجه اين طرح يك حساب در گردش است كه موجوديت نقدي ندارد. ضمن اينكه عمليات بانكي و سازوكارهاي اجرايي طرح نيز به زعم منتقدان و فعالان بازار سرمايه نا مشخص و غير كارشناسي است.
خبرنگار ما در همين زمينه گفتگوهاي صريحي را با تني چند از نمايندگان مجلس درخصوص موافقت و يا مخالفت احتمالي با طرح مذكور انجام داده است كه در ذيل به چند مورد آن اشاره مي شود.
نصراله ترابي نماينده مجلس و عضو كميسيون اجتماعي با اشاره به اين نكته كه طرح " تامين آتيه مهر" يك طرح بين نسلي است و اگر به درستي به اجرا در نيايد آبروي اجتماعي كشور مورد سوال قرار مي گيرد افزود: اين طرح به دليل فراگير بودن نياز به كار كارشناسي بيشتر دارد و جلب نظر موافقان و مخالفان قبل از اجرا امري الزامي است.
وي گفت: نخبگان، فعالان اقتصادي و بازار سرمايه و افرادي كه در سطح استانها در امور اجرايي فعاليت مي كنند و بايد پاسخگو باشند از اين طرح به درستي مطلع نيستند كه اين نشان دهنده ضعف اطلاع رساني است.
عضو كميسيون اجتماعي مجلس يادآور شد: در صورت شكست اين طرح دولت هاي بعدي هم بايد پاسخگوي افكار عمومي و توقعات اجتماعي باشند كه به نوعي در ايجاد جو بي اعتمادي نسبت به طرح هاي دولتي موثر است.
ترابي گفت : در كشورهاي ديگر ارايه چنين طرح هايي با كار گسترده كارشناسي و از منابع مشخص با پشتوانه صندوق هاي حمايتي انجام مي شود و ساز و كار آن كاملا تعريف شده است. عضو فراكسيون اقليت مجلس تاكيد كرد: اين طرح در صحن مجلس به تصويب نرسيده است و مصوبه اي ندارد و آنچه كه معلوم است با تصويب هيات وزيران بدون اخذ نظر مجلس به اجرا درآمده است. در حاليكه طرح هاي فراگير طبق قانون مي بايست با نظر صريح مجلس به تصويب برسد. شايد اين طرح مقدمات تدوين لايحه‌اي در دولت بوده؛ چون اگر غير از اين باشد، اصلاً معني ندارد. دولت نمي‌تواند راساً مصوبه‌اي درباره درآمدها و هزينه‌هايي به اين بزرگي داشته باشد.
وي اذعان داشت: هدف از اجراي طرح هايي كه پيشينه علمي و تحقيقي مناسب ندارد و كار كارشناسي نشده است، تنها افزايش جمعيت است زيرا اختصاص يك ميليون تومان كه بصورت نقدي هم نيست و حساب در گردش است تاثير بسيار زيادي بر گسترش نفوس در خانواده هاي با اطلاعات كمتر در جامعه دارد.
ترابي گفت : باتوجه به اينكه در وهله اول اين طرح بسيار چشم نواز و فريبنده است و افكار عمومي را به ازدياد نسل دعوت مي كند اما دورنماي آن اصلا مشخص نيست و با اطمينان به اينكه طي 20 سال آينده اين پول با توجه به تورم پول چنداني به حساب نمي آيد ، مشكلات جهش نسلي، ايجاد اشتغال، ازدواج و تحصيل از مهمترين پيامدهاي مخرب آن است.
وي خاطر نشان كرد: همين طرح كه به مراتب كارشناسي تر ارايه شده سالها است كه در بانك كشاورزي در حال اجرا است و براساس آن مبالغي كه توسط والدين براي فرزندان سرمايه گذاري مي شود بعد از گذشت چند سال با بهره بانكي 2 برابر مي شود ضمن اينكه در صورت نياز برداشت از حساب آزاد است و تمام عمليات بانكي آن محرز است. اين نماينده مجلس با انتقاد از طرح مذكور افزود: در اين طرح چندان مشخص نيست كه پس از تولد نوزاد حساب مذكور به صورت اتوماتيك از طريق اعلام ثبت احوال تشكيل مي شود يا بايداز طريق مراجعه والدين به يكي از بانك ها انجام پذيرد؟
وي تصريح كرد: دولت بايد اين طرح را به صورت مكتوب منتشر كرده و در اختيار منتقدان و اقتصاددانان قرار دهد تا نقاط ضعف و قوت آن مشخص شود.
ترابي يادآور شد تنها پيام اين طرح افزايش جمعيت است كه معلوم نيست چقدر به صلاح كشور است. زيرا در ايران برخلاف ساير كشورها والدين اندوخته 30 سال عمر خود را براي تحصيل، ازدواج و حمايت هاي مالي پس از آن صرف مي كنند به همين دليل مشكلات با صبر و تحمل فشار توسط خانواده ها حل مي شود و بروز اجتماعي پيدا نمي كند. اما در جوامع اروپايي چون خانواده و جوانان در فضاي جداي از هم زندگي مي كنند ارايه چنين طرح هاي نامشخص موجب بروز پديده هاي اعتراض اجتماعي مي شود و بحران هاي وسيعي را به وجود مي آورد.
عضو كميسيون اجتماعي مجلس ادامه داد: در ايران هم اگر خانواده ها حمايت هاي مالي و عاطفي خود را از جوانان دريغ كنند بايد منتظر يك بحران سراسري باشيم و در آن صورت است كه دولت براي ارايه طرح هاي درازمدت خود با دورانديشي بيشتر عمل مي كند. وي گفت : عدم تطابق اختيارات دولت و مجلس موجب شده است كه مردم با چنين طرح هاي كارشناسي نشده مواجه شوند كه در آن حد و مرزهاي مالي و اجتماعي مشخص نيست.
ترابي در پاسخ به اين سوال خبرنگار ما مبني بر اينكه واكنش مجلس نسبت به اجراي اين طرح چيست ؟ اعلام كرد: اخيرا مجلس با تعطيلاتي كه داشت نتوانست بصورت گسترده در اين زمينه اقدام كند اما نمايندگان بسياري در اين زمينه با رسانه ها گفتگو كرده اند اما آنچه مشخص است هيات رييسه كميسيون اجتماعي بايد در يك پروسه اداري مجريان اين طرح را براي ارايه اطلاعات بيشتر و پاسخگويي به ابهامات مجلس فرا بخواند.
دولت اگر پول دارد، خرج جوانان امروز کند
در همين زمينه پيش از اين دو عضو کميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي در گفتگو با خبرنگار ما ضمن انتقاد از طرح افتتاح حساب يک ميليون توماني براي هر نوزاد ايراني، اين طرح را کارشناسي‌نشده و غيرواقع‌بينانه عنوان كردند و از دولت خواستند اگر اعتبارات بلااستفاده‌اي در اختيار دارد، به‌جاي مطرح کردن چنين طرح‌هايي که تنها منجر به بالا رفتن سطح انتظارات و توقعات اقشار مختلف جامعه مي‌شود، به فکر جوانان بالفعل امروز باشد، نه جوانان آينده.
به گفته نادعلي الفت‌پور، کارگروهي هم در هيات دولت براي تدوين دستورالعمل‌ها و ساز و کارهاي اجرايي اين طرح تشکيل شده که متشکل از وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت مسکن و شهرسازي، معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رييس‌جمهور و بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران است و وزارت رفاه و تامين اجتماعي نيز مسئوليت آن را به عهده گرفته است.
الفت‌پور البته از محل تامين اعتبار اين طرح پرخرج سخني نگفت و مشخص نکرد که آيا اين طرح در دولت يا مجلس به تصويب رسيده، يا صرفاً مقدمات تصويب آن در هيات دولت در حال آماده شدن است. اما دو عضو کميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي، در گفتگو با خبرنگار «شهر» ضمن ابراز بي‌خبري از تصويب اين طرح، نسبت به مطرح‌شدن چنين بحث‌هايي بدون انجام مطالعات کارشناسي لازم هشدار دادند.
دولت، مطالبات مردم را بالا نبرد
اين موضوعي است که در گفتگوي «شهر» با محمدحسين نژادفلاح، ديگر عضو کميسيون اجتماعي مجلس نيز مطرح مي‌شود. او مي‌گويد: «من نمي‌دانم که دولت براي اجراي چنين طرح‌هايي پول دارد يا نه. اما با توجه به اينکه بودجه کلاني احتياج دارد و تخصيص بودجه حتماً بايد در مجلس به تصويب برسد، فکر مي‌کنم بهتر است دولتمردان رفتار خود را بر مبناي واقع‌گرايي تنظيم کنند.»
نماينده مردم ساوجبلاغ، نظرآباد و طالقان، تاکيد مي‌کند که تاکنون اين طرح نه در کميسيون اجتماعي مطرح شده و نه در صحن مجلس. او حدس مي‌زند که «شايد فقط طرح پيشنهادي وزارت رفاه به دولت بوده، و ممکن است حتي در خود دولت هم تصويب نشود، تا چه رسد به اينکه به مجلس بيايد.»
اما مهمترين انتقاد نژادفلاح به اين طرح چيز ديگري است. او مي‌گويد: «مي‌خواهند پول به حساب نوزادي بريزند که فعلاً هيچ نيازي به آن ندارد، درحالي‌که ما الآن جوان 18ساله‌اي داريم که به‌خاطر فقر از ادامه تحصيل محروم است. و حتي بعضي‌ها براي تامين نان شبشان هم مشکل دارند.»
به اعتقاد او، «اگر پولي هست و دولت کاري مي‌تواند انجام بدهد، بهتر است براي همين جوانان امروز انجام دهد که «نسل سوخته» هستند، به‌طور جدي مورد آسيبند و کسي هم به فکرشان نيست.»
اين عضو کميسيون اجتماعي البته تاکيد مي‌کند: «من هم موافقم که ما به فکر نسل‌هاي آينده باشيم، اما براي جوانان فردا قطعاً برنامه درازمدت و مدون‌تري بايد وجود داشته باشد. فعلاً به‌طور فوريتي بايد براي نسل امروز کاري کرد.» /