گزارش «شهر» از مراسم بزرگداشت رادي در فرهنگسراي بهمن/1/
ثميني:«لبخند باشكوه آقاي گيل» تاريخ مصرف ندارد
اين نمايشنامه با وجود اينکه در سال 51 نوشته شده ميتواند در هر زماني اجرا شود و شرايط گذاري را مطرح ميکند كه تاريخ مصرف ندارد.
«نغمه ثميني» در مراسم بزرگداشت رادي ضمن بيان اين مطلب درباره نمايشنامه «لبخند با شکوه آقاي گيل»گفت: صحبت کردن درباره اين نمايشنامه به دليل پيچيده بودن،کار سختي است؛زيرا تمام شخصيتهاي اين نمايش در پروسه درام نقش دارند.همه شخصيتهاي اين نمايشنامه مثل يک ارکستر هماهنگ با هم ميزنند،درست مثل كوارتتي كه در نمايش «سير روز در شب»اثريوجين اونيل برقرار است.
اين منتقد و نويسنده تصريح كرد:اين نمايشنامه در قياس با کارهاي ديگر رادي از کاملترين آثار اوستو تمام شخصيتهاي ديگر نمايشنامه هاي رادي به نوعي در اين متن هست.براي درك آثار ديگر رادي درك نمايشنامه «لبخند باشكوه آقاي گيل» كليدي است.
اين مدرس و منتقد تئاتر وجه تشابه آثار زندهياد رادي را مكان درام كه معمولا خانه است شمرد و گفت:يکي از مهمترين مؤلفههاي اين اثر خانه و خانواده است. خانه جاي خوبي براي درام است و تجمع اضداد را فراهم ميآورد.در اين اثر،خانه فقط جايي براي گردهم آمدن آدمها نيست،بلكه در اين خانه يك دوره گذار را ميبينيم.رادي با هوشمندي يک گذار بيروني را فشرده و به صورت تمثيلي در خانهاي آقاي گيل را قرار داده است.
وي با اشاره به اينكه اين نمايشنامه يكي از غمگينترين آثار رادي است،افزود:اين نمايشنامه،به گونهاي جدال با آرمانگرايي است و يكي از غمگينترين آثار راديست.چرا كه دو شخصيت كه روزن اميد هستند در پايان نمايش از دست ميروند.يكي جمشيد و ديگري داوود.اما بسياري از شخصيتهاي آثار رادي در اين نمايشنامه ديده ميشوند،يعني مجموعهاي از شخصيتهاي آثار ديگر رادي است.
ثميني همچنين درباره طرح كوتاه اين نمايش گفت:رادي سعي كرده طرح را تا آنجا كه ممكن است كوتاه كند و نمايش را با انرژي دروني اين شخصيتها پيش ببرد.در پايان نمايش هم تنها كساني باقي ميمانند كه قاعده بازي را بلدند.
او ادامه داد:اين اثر با وجود ظاهر رئاليستي روشن،براي تحليل کهن الگويي مناسب است.در اين اثر زوال اسطوره پدر نشان داده ميشود.حتي ميتوان نمايشنامه را با کهن الگوي جم و ضحاک برابر کرد.به اعتقاد من عنوان جمشيد ،فراتر از يك نام است؛چرا كه در متن جايي جمشيد،فروغ الزمان را ضحاك ميخواند.