کارگاه تخصصي نقد و بررسي هنر خوشنويسي و خط‌نگاره برگزار شد
چهارمين کارگاه نقد و بررسي هنر خوشنويسي و خط نگاره در باشگاه مهندسان هنرمند واقع در موزه دکتر سندوزي برگزار شد.
به گزارش خبرنگار شهر، اين کارگاه چهارمين برنامه کارگاهي از برنامه‌هاي جنبي نشست تخصصي صورت و سيرت در خط بود که روز گذشته با حضور اساتيد انجمن خوشنويسان، دانشجويان هنر و جمعي از اعضاي باشگاه مهندسان هنرمند در گالري سندوزي برگزار شد.
خليل فريدي از اساتيد حاضر در اين کارگاه با بيان اينکه خوشنويسي را مي‌توان به مثابه زبان هنري مشترک براي مسلمانان تلقي کرد، گفت: هنر خوشنويسي همواره براي مسلمانان اهميتي خاص داشته‌است. زيرا در اصل آن را هنر تجسم کلام وحي مي‌دانسته‌اند. آنان خط زيبا را نه فقط در استنساخ قرآن بلکه در اغلب هنرها به‌کار مي‌بردند.
پس از گسترش اسلام در سراسر شبه جزيره عربستان، ايران، ماوراءالنهر، بخش‌هايي از هند، شمال آفريقا و اندلس، يا زبان عربي جايگزين زبان اقوام ساکن دراين مناطق شد (مانند مصر) و يا دست کم خط عربي جاي خطوط قديمي را گرفت (مانند ايران) و بدين سان خطي واحد در تمام قلمرو اسلام پديدار شد. خط عربي که پيش از ظهور اسلام نگارشي ساده و کاربردي محدود داشت، به سرعت با خطوط ديگر درآميخت و به کمال رسيد.
وي افزود: خوشنويسي يا خطاطي در تمامي کشورهاي اسلامي به دليل محدوديت نسبي ساير هنرها همچون نقاشي، مجسمه‌سازي و موسيقي، همواره به عنوان والاترين هنر مورد توجه بوده‌است.
جمشيد ياري از ديگر اساتيد حاضر در اين نشست گفت: قبل از اسلام در ايران خطوط مختلفي مانند ميخي، پهلوي و اوستايي رايج بود ولي پس از ظهور اسلام ايرانيان الفبا و خطوط اسلامي را پذيرفتند. در ايران پس از فتح اسلام، خطاطي به شيوه نسخ وجود داشت. در زمان حکومت تيموريان در ايران، خط و خوشنويسي به اوج کمال خود رسيد. ميرعلي تبريزي با ترکيب خط نسخ و تعليق، خط نستعليق را بنيان نهاد. مشهورترين خطاط قرآن در اين دوره بايسنقر ميرزا بود. و بزرگترين استاد نستعليق‌نويس در طول تاريخ ميرعماد حسني بود.
در ميان خطوط ايراني و عربي، خط نستعليق به‌گواه آثار آفريده شده به‌عنوان زيباترين خط و برتر از خطوط اسلامي شناخته شده و آن را «عروس خطوط اسلامي» ناميده‌اند.
استاد براتي نيز درباره خوشنويسي اسلامي اظهار داشت: قديمي‌ترين نسخه قرآن به خط کوفي است و به علي بن ابي‌طالب منسوب است. پس از قرن پنجم هجري، خط کوفي تقريباً جاي خود را به خط نسخ داد که حروف آن بر خلاف حروف زاويه‌دار خط کوفي منحني و قوس‌دار است. در اسپانياي مسلمان، خط عربسک به وجود آمد که حاصل تماس اندلس با مسيحيان غربي است.
خط عربي در آغاز در کلک (قلم) نسخ برگرفته از شيوه نگارش خط نبطي نوشته مي‌شد. کلک کوفي نيز بر آن اضافه شد که در کوفه رايج شد و اين همان کلکي است که ديوانسالاران اصلاحات خود را بر آن اعمال کردند که بزودي در کلک (قلم) نسخ نيز انجام شد.
در زمان مامون نويسندگي اهميت پيدا کرد و نويسندگان در نيکو ساختن خط به پيکار پرداختند و چندين قلم ديگر به نام قلم مرصع، قلم نساخ، قلم رقاع، قلم غبارالحليه، قلم رياسي. و درنتيجه، خط کوفي به بيست شکل درآمد. ولي قلم نسخ، بهمان شکل پيشين در ميان مردم و براي تحريرات غيررسمي معمول بود تا آنکه ابن مقله خوشنويس نامي متوفي به سال ??? با نبوغ خود قلم نسخ را به گونه نيکويي درآورد سپس به بازبيني زمان، خط نسخ فروعي پيدا کرد و به گونه کلي دو خط نسخ و کوفي در نوشتار عربي معمول گشت و هر کدام از آن شاخه‌هايي داشت.
نمايشگاه «محراب قلم» که آثار سه هنرمند خطاط «عارف براتي»، «جمشيد ياري» و «خليل فريدي» نيز روز يکشنبه در گالري سندوزي پايان يافت.
اين نمايشگاه به مناسبت ماه مبارک رمضان آثار خوشنويسي نستعليق و تايپوگرافي را با محتواي آيات قرآن و اسماء اعظم در خود جاي داده بود.
