برنده چيني جايزه نوبل صلح کيست؟ / واکنش خشمگينانه پکن: نروژ بهاي اين کار را خواهد داد

 اعطاي نوبل صلح سال 2010 به " ليو ژيابائو " فعال حقوق بشر و ناراضي سياسي چيني خشم دولت پکن را برانگيخت و چين تهديد کرده است که دولت نروژ بهاي اين مساله را خواهد پرداخت .

 دولت چين بيش از اين نسبت به اعطاي اين جايزه به اين زنداني سياسي چيني هشدار داده بود و اعلام کرده بود که اعطاي اين جايزه به ژيابائو نقض فلسفه اصلي اعطاي اين جايزه است.

با اين حال کميته صلح نوبل به اين تهديد ها و فشارها وقعي نگذاشت و روز جمعه اعلام کرد که ليو ژيابائوي 54 ساله که از سال گذشته ميلادي به اتهام براندازي حکومت چين به مدت 11 سال در زنداني در 500 کيلومتري پکن محبوس است ، شايسته دريافت نوبل صلح امسال است .

اين سومين بار است که نوبل صلح به فردي تعلق مي گيرد که در زندان است ؛ پيش از اين " کار فون اوزييتسکي " فعال صلح آلماني در دوره نازي ها در سال 1935 و " آنگ سان سوکي " رهبر دموکراسي خواهان برمه در سال 1991 ، هنگامي که در زندان بوده اند جايزه نوبل صلح به آنها تعلق گرفته است .

ليو ژيابائو متولد 28 دسامبر 1955 و داراي مدرک دکتراي ادبيات است . وي در سال هاي 1988 و 1989 موفق به دريافت فرصت مطالعاتي در برخي دانشگاه هاي معتبر دنيا از جمله دانشگاه هاي کلمبيا و اسلو شد و در جريان تظاهرات دانشجويي سال 1989 در ميدان تيانانمن پکن از جمله افرادي بود که به سازماندهي تظاهرات پرداخت .

وي پس از سرکوب خونين آن تظاهرات دستگير و مدت دو سال زنداني شد و در سال 1991 بنا به ادعاي دولت چين در اثر احساس ندامت و توبه از زندان آزاد شد .

ژيابائو پس از آزادي همچنان به فعاليت خود ادامه داد و در سال 1996 بار ديگر به خاطر نگارش نامه اي سرگشاده به " جيانگ زمين " رييس جمهور وقت چين در انتقاد از فضاي اختناق در چين به سه سال زندان با اعمال شاقه در اردوگاه هاي کار اجباري محکوم شد .

ژيابائو پس از فراغت از زندان بار ديگر در سال 2007 به مدت چند ماه بازداشت شد و در سال 2008 دست به نگارش منشوري به نام " منشور 2008 " زد و امضاي 303 روشنفکر چيني را در تاييد اصول مطرح شده در اين منشور جمع آوري کرد .

در اين منشور پيشنهاد اصلاحاتي به دولت چين براي باز تر کردن فضاي سياسي و پايان دادن به نظام تک حزبي مطرح شده است که در اثر انتشار اين منشور دولت چين بار ديگر در دسامبر سال 2009 ژيابائو را به اتهام براندازي به 11 سال زندان محکوم کرد . وي هم اکنون با 5 هم بند ديگر در زنداني در 500 کيلومتر شمال شرق پکن محبوس است .

پيشنهاد نامزدي ژيابائو در ژانويه سال جاري ميلادي از سوي دالاي لاما رهبر در تبعيد بوداييان تبت ، دزموند توتو رهبر جنبش مدني آفريقاي جنوبي و نيز لخ والسا رييس جمهور اسبق لهستان ( که هر سه از برندگان نوبل صلح هستند ) با نگارش نامه اي به کميته صلح نوبل صورت گرفت .

در حالي که دولت چين از اعطاي نوبل صلح امسال به اين فعال حقوق بشر چيني بسيار خشمگين است اما ايالات متحده آمريکا و کشورهاي اروپايي از اين اقدام کميته نوبل صلح تقدير کرده اند .

باراک اوباما رييس جمهوري امريکا روز جمعه پس از انتشار خبر اعطاي نوبل صلح به اين ناراضي چيني از اين تصميم استقبال کرده و به دولت چين توصيه کرد که اين زنداني سياسي و ديگر زندانيان سياسي اين کشور را آزاد کند .

کشورهاي اروپايي هم از اين تصميم استقبال کرده اند . مبلغ نقدي جايزه نوبل صلح 1 ميليون و سيصد هزار دلار است که به همراه يک لوح و نيز يک مدال طلا به فرد برنده اعطا مي شود . ژيابائو به دليل محبوس بودن قاعدتاً قادر به شرکت در مراسم اعطاي اين جايزه نخواهد بود و هنوز مشخص نيست که آيا دولت چين به همسر اين زنداني سياسي اجازه خروج از کشور و دريافت اين جايزه را خواهد داد يا نه ؟

در صورتي که دولت چين اجازه حضور همسر ژيابائو در مراسم اعطاي جايزه نوبل صلح را ندهد احتمالا ممکن است فردي به نمايندگي از وي اين جايزه را دريافت کند که ممکن است دالاي لاما و يا ديگر شخصيت هاي سياسي ناراضي چيني باشند که به دليل مخالفت با دولت چين در خارج از اين کشور زندگي مي کنند .

دولت چين علي رغم اينکه در 3 دهه گذشته در حوزه اقتصادي سياست درهاي باز و تعامل با جهان خارج را در پيش گرفته اما اين کشور از منظر اعمال اصلاحات سياسي و باز کردن فضاي سياسي هنوز بر اساس اصول بر جاي مانده از " مائو تسه تونگ " رهبر انقلاب کمونيستي 1949 عمل مي کند و اين کشور به صورت يک نظام بسته تک حزبي و از سوي حزب کمونيست اداره مي شود .

نوبل صلح امسال 237 نامزد داشت که " سيما سمر" فعال حقوق زنان از افغانستان از نامزدهاي اصلي دريافت اين جايزه بود . اين فعال حقوق بشر افغان در سال هاي گذشته هعمواره جزء نامزدهاي دريافت نوبل صلح بوده است اما تا کنون کميته نوبل صلح نامزدهاي ديگر را به اين زن افغان ترجيح داده است .