هاشمي: حافظ ميزان و معيار شعر ايراني است

به گزارش خبرنگار شهر،مراسم «روي مه» عصر ديروز سه‌شنبه 20 مهر، همزمان با برگزاري نمايشگاه نسخه‌هاي خطي ديوان حافظ ، با سخنراني سيدمحسن هاشمي و مرتضي هنري در سالن اجتماعات كتابخانه و موزه ملي ملك برگزار شد.

در اين مراسم كه با همكاري موسسه انتشاراتي «اكتا»  با موزه ملي ملك برگزار شد، در ابتدا حسيني مدير موسسه ملك به توضيحاتي درباره موقوفات و دغدغه‌هاي فرهنگي حاج حسين ملك و همچنين وقف‌نامه‌هاي دقيق ايشان اشاره كرد و اظهار داشت: نسخ خطي، كتاب‌هاي چاپ سنگي، چاپ سربي، آثار موزه‌اي، سكه‌‌ها، قطعات خوشنويسي و تابلوهاي نقاشي موجود در اين موزه و كتابخانه نمونه‌هايي هستند كه بر حضور پيوسته‌ يك بازرگان ايراني در عرصه فرهنگ دلالت دارد.

در ادامه مراسم كليپي از 32 نسخه‌ خطي ديوان حافظ موجود در گنجينه ملك پخش شد و سپس سيدمحسن هاشمي عضو هيئت علمي دانشگاه هنر درباره تحقيقات خود با موضوع «جلوه‌هاي تصويري در اشعار حافظ» سخنراني كرد. وي اظهار داشت: در ايران شعر نوعي ميزان و معيار است. شعر يك ويژگي فرهنگي ايراني است كه وابستگي تنگاتنگي با روحيه و تفكر ايراني دارد. اين روحيه و تفكر در شعر حافظ متجلي است.

هاشمي گفت: ويژگي شعر حافظ يكپارچگي آن است و نمي‌شود آن را به حوزه محتوا و محتوي تقسيم كرد. در عرفان نيز نمي‌‌توان فرم را از محتوا جدا كرد. اين است كه وقتي ما به شعري مثل غزل در آثار سعدي و حافظ مي‌رسيم، مي‌بينيم كه برداشت ما از حالت «بودشي» به حالت «نمودشي» درمي‌آيد. محتوي در اين آثار نمايش داده مي‌شود و اين نمايش دادن اساس سينماست.



وي ادامه داد: دو رويكرد در شعر وجود دارد، شعر ايستا و شعر پويا. حافظ هردوي اين نمونه‌ها را در شعر خود دارد. همان‌طور كه فضاي عرفاني «كثرات» را تبديل به «وحدانيت» مي‌كند، شعر عرفاني و قصه عرفاني نيز حجم، فشردگي و نوعي ميني‌ماليسم و كمينه‌گرايي دارد كه هرگاه نيروي انفجاري خود را آزاد مي‌كند، ذهن و جان مخاطب سرشار از تصوير مي‌شود.



در ادامه اين مراسم مرتضي هنري، استاد دانشگاه نيوكاسل استراليا به سخنراني درباره «جام جم در شعر حافظ» پرداخت. وي توضيح داد: مرحوم معين مي‌گويد جام جم «آب» است كه نشانه روشنايي است و در قديمي‌ترين روايت‌هاي آريايي داريم كه آب منشا همه آفرينش است. گروه دوم مي‌گويند «اسطرلاب» است، سومين گروه معتقدند كه جام جم «آينه» است. روايت چهارم اين‌كه مي‌گويند «كره جغرافيا» است و عده ديگر مي‌گويند «قطب‌نما» است كه منشا چيني دارد و ششم «تعبيرات عرفاني» از جام جم است. ولي من تصور ديگري از جام جم دارم و از نظر من داستان جام جم يك مفهوم جغرافيايي است.

هنري ادامه داد: به گمان من جام جم حافظ آن‌جايي است كه ما لحظات تنهايي‌هاي خودمان را در آن پر مي‌كنيم. به گمان من جام جم حافظ، فرهنگ ايراني است. فرهنگ يعني حرمت و وقتي از اين كلمه استفاده مي‌كنيم به همه انسان‌ها و همه آفرينش و آن‌چه در هستي وجود دارد حرمت قائليم. فرهنگ پناهگاه تنهايي آدم‌هاست و كارش چهارچوب ساختن است. غريزي نيست اما استواري غريزه را دارد. ظاهرا نيازي را برطرف نمي‌كند؛ اما با عميق‌ترين نيازهاي انسان سر و كار دارد. هيچ منطقي پشت آن نيست اما بسيار فراتر از منطق، انسان‌ها را به يكديگر نزديك مي‌كند.

در انتهاي اين مراسم سيدمجتبي حسيني و غلامحسين فريدوندي مدير انتشارات اكتا، از يوسف حسيني و محمدباقر آقاميري به عنوان نگارگر، محمدعلي داوودي‌پور و محمدمهدي داوودي‌پور به عنوان مديران انتشارات «زرين و سيمين» و «نگار» و همچنين ناصر ميرباقري به نمايندگي از انتشارات «خانه فرهنگ و هنر گويا» به عنوان هنرمندان و فعالان در عرصه انتشار آثار حافظ، تقدير كردند.

مراسم «روي مه» عصر ديروز سه‌شنبه 20 مهر در محل سالن اجتماعات كتابخانه و موزه ملي ملك با حضور جمعي از هنرمندان و فعالان عرصه حافظ‌شناسي برگزار شد.