جنگل هاي حرا در انتظار تصميم کارشناسان يونسکو
اولين اثر طبيعي ملي كشور ثبت جهاني مي‌شود؟
هياتي کارشناسي از يونسکو براي بررسي و بازديد از جنگلهاي حرا روز گذشته به استان هرمزگان رفتند تا پرونده ثبت جهاني جنگلهاي حرا را بررسي کنند.
مجيد وفادار مدير كل محيط زيست استان هرمزگان در گفتگو با خبرنگار محيط زيست «شهر» گفت: اين هيأت روز گذشته به جزيره قشم وارد شده و بازديد كلي از جنگل هاي حرا منطقه داشتند.
او در پاسخ به اينكه آيا جنگل هاي حرا منحصر به فردترين اثر طبيعي ملي كشور است كه به عنوان اولين اثر طبيعي ملي قرار است ثبت جهاني شود گفت: جنگلهاي هيركاني شمال، پارك ملي گلستان، قله دنا ونيز پيش از اين براي ثبت جهاني پيشنهاد شده اند ولي از آنجايي كه مساحت جنگل هاي حرا در ايران و استان هرمزگان بيش از20 هزار هكتار است به عنوان اولين اثر طبيعي ملي ثبت جهاني مي شود.
در استان هرمزگان 20 هزار هكتار جنگل هاي حرا وجود دارد اين جنگل ها در ديگر نقاط دنيا نظيرپاكستان ،هندوستان، اندونزي، فيليپين و مالزي وهمچنين در ديگر نقاط كشور مانند استان بوشهر به صورت پراكنده وجود دارند
به گفته وفادار فردا نشست مشترکي با حضور مقامات سازمان حفاظت محيط زيست و سازمان ميراث فرهنگي و همچنين ادارات کل حفاظت محيط زيست و ميراث فرهنگي استان هرمزگان، کارشناسان يونسکو(سازمان آموزشي, علمي و فرهنگي ملل متحد) و 2 كارشناس از IUCN برگزار خواهد شد و به احتمال زياد جنگل هاي حرا استان هرمزگان ثبت جهاني مي شود.
وفادار افزود:بنا بر قوانين يونسکو، هر کشور سالانه قادر است تا يکي از آثار طبيعي يا تاريخي منحصر به فرد خود را به يونسکو معرفي کند تا به ثبت جهاني برسد.
جنگلهاي حرا يکي از آثاري است که ثبت جهاني آن، امسال توسط سازمان حفاظت محيط زيست به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري پيشنهاد داده شد و سازمان ميراث فرهنگي نيز با آن موافقت کرد.
در صورت ثبت جهاني جنگلهاي حرا، سازمان ميراث فرهنگي نيز علاوه بر سازمان حفاظت محيط زيست بايد تدابيري ويژه براي حفاظت از اين عرصه طبيعي اتخاذ کند.
اين جنگل‌ها جزء زيستبوم‌هاي بسيار حساس در کره زمين هستند. هر چند که تنوع گياهي در اين جنگلهاي دريايي تنها شامل يک يا دو گونه در هر عرصه مي‌شود اما اين جنگل‌ها يکي از پشتيبان‌هاي اصلي براي تنوع جانوري منطقه هستند.
وفادار ياد آور شد: گونه گياهي که جنگلهاي حرا در استان هرمزگان را تشکيل مي‌دهد، حرا با نام علمي Avicennia marina است که اين نام به افتخار دانشمندان مشهور ايراني، ابوعلي سينا انتخاب شده زيرا او اولين بار اين جنگل ها را شناسايي كرد. با اينحال، در برخي عرصه‌هاي جنگلي ديگر در جنوب ايران، گونه‌اي ديگر با نام چندل نيز رشد مي‌کند که در لکه‌هاي پراکنده‌اي در استان بوشهر و هرمزگان وجود دارند.
اين جنگل‌ها در بسترهاي ماسه‌اي ساحل دريا ريشه دارند و از آب شور دريا و املاح آن تغذيه مي‌کنند. در موقع بالا آمدن آب دريا، تنها تاج درخت از آب بيرون مي‌ماند.
در بستر اين جنگل‌ها انواع آبزيان توليد مثل مي‌کنند و پرندگان مهاجر زيادي نيز در فصل‌هاي مهاجرت حرا را به عنوان مقصد خود انتخاب مي‌کنند.
کارشناسان علوم دريايي مي‌گويند که بخش عمده‌اي از حيات در درياها، وابسته به جنگلهاي مانگرو است و معتقدند که بسترهاي مرجاني و جنگلهاي حرا (مانگرو) در جهان مهمترين پشتيبان حيات دريايي هستند.
اين جنگل ها همچنين به عنوان پناه و حفاظ براي جلوگيري از ورود هرزابها و فاضلاب به درون دريا و برعكس به عنوان موج شكن براي كاهش اثرات طغيان دريا كاربرد دارند.
عرصه‌اي که براي ثبت در فهرست ميراث جهاني به کارشناسان يونسکو معرفي شده، در شمال جزيره قشم قرار دارد که در 17 ژانويه 1977 به عنوان «ذخيره‌گاه زيستکره» در برنامه «انسان و زيستکره» سازمان يونسکو به ثبت رسيده است.
اين عرصه در سال 1351 به عنوان منطقه حفاظت شده، تحت مديريت سازمان حفاظت محيط زيست قرار گرفت. بعدها و در سال 1354 به پارک ملي ارتقا يافت اما در سال 1361 بار ديگر به عنوان منطقه حفاظت شده تنزل پيدا کرد.
همزمان با تلاش ايران براي ثبت مناطق طبيعي خود در فهرست ميراث جهاني، مقامات کشور برزيل نيز اقدام مشابهي را براي جنگلهاي باراني خود در دستور کار دارند.
پيش از اين، سازمان يونسکو بازار تبريز را به عنوان اثر تاريخي در فهرست ميراث جهاني خود به ثبت رساند.