در مراسم گراميداشت ميلاد امام رضا(ع) عنوان شد:
بهشتي: اهل بيت(ع) توجه ويژه‌اي به حوزه فرهنگي ايران داشتند
سيد محمد بهشتي در مراسم گراميداشت ميلاد امام رضا(ع) كه عصر ديروز سه‌شنبه 27 مهر در موزه ملي ملك برگزار شد، به سفر ائمه اطهار عليم‌السلام به حوزه فرهنگي ايران و حس غربت ايشان در سرزمين اعراب اشاره كرد و گفت: اين تنها تعلق خاطر ايراني‌ها به اهل بيت(ع) نيست، بلكه نشانه تعلق خاطر و توجه خاص آن‌ها به اين سرزمين نيز بوده است.
به گزارش خبرنگار شهر، بهشتي در ابتداي اين مراسم به مرزهاي گسترده فرهنگي ايران اشاره كرد و گفت: از بين همه ائمه(ع) به جز امام حسن(ع)، امام زين‌العابدين(ع)، امام محمدتقي(ع) و امام جعفر صادق(ع)، كه همه در مدينه هستند، بقيه ائمه (ع) همه به حوزه فرهنگي ايران تشريف آورده‌اند. حضرت علي(ع) به كوفه، سيد‌الشهدا(ع) به كربلا كه جزء حوزه فرهنگي ايران بودند وهمچنين امام موسي كاظم(ع)، امام رضا(ع) و امام حسن عسگري(ع) همگي به اين حوزه فرهنگي سفر كرده‌اند.
وي تاكيد كرد: اين تنها تعلق خاطر ايراني‌ها به اهل بيت(ع) نيست، بلكه نشانه تعلق خاطر و توجه خاص آن‌ها به اين سرزمين نيز بوده و انگار اين معصومان در مدينه بيشتر احساس غربت ميكردهاند.
بهشتي سپس با تبريك ميلاد امام رضا(ع) به حاج حسين آقا ملك اشاره كرد و گفت: نكته ديگر درباره باني اين مجلس است. من ايشان را از اين جهت مي‌شناسم كه خير بوده‌اند و اموال خويش را وقف كرده‌آند ؛ ولي با نگاهي عميق‌تر به‌نظر مي‌رسد ايشان يك استتثنا بوده‌اند و شايد در طول تاريخ نمونه ايشان را نداشته باشيم.
وي افزود: مي‌توانيم اين‌گونه ارزيابي كنيم؛ به‌ويژه وقتي به وضع معاصرمان نگاه مي‌كنيم و ثروتمندان و تجار را مي‌بينيم كه بين آن‌ها حاج حسين آقا ملك استثنا است. البته در ميان بازرگانان و متمكنين هستند كساني كه كار خير كرده‌اند، مدرسه ساخته‌اند و كمك‌هاي بزرگ كرده‌اند ولي باز هم همچون حاج آقا ملك نيستند.
بهشتي تاكيدكرد: وقتي به آن چيزي كه ايشان بنا گذاشتند توجه مي‌كنيم مي‌بينيم كه اقداماتشان فقط دلالت بر خير بودن و ثروتمندي ايشان نمي‌كند؛ بلكه بيشتر دلالت بر فرهيختگي، درك عميق فرهنگي و سليقه بسيار دقيق و زيباشناسي ايشان مي‌كند و اگر قرار باشد ما در جايي از دنيا فرهنگ خودمان را معرفي كنيم، با معرفي ايشان تمام خصايل فرهيختگي اين فرهنگ را معرفي كرده‌ايم.
وي ادامه داد: در حقيقت حاج حسين آقا ملك را مي‌توان در آيينه تمام قد فرهنگ ايراني قرار داد و كافي است ما فرهنگ ايراني را در آيينه ايشان ببينيم و اين ارزش اصلي ايشان است و آيينه‌اي است كه مي‌تواند تصوير زيباي انساني را به ما نشان دهد. ولي نكته اين است كه اين صفت صرفا به ايشان اختصاص نداشت. رفتار طبيعي ملك اين بود و فكر نمي‌كرد كه كار نامتعارفي مي‌كند.
بهشتي اضافه كرد: تصور و تعريفي كه ما امروز از تاجر داريم، فردي است هوشمند كه به موقع كالايي را بخرد و به موقع عرضه كند و حساب و كتاب را به‌خوبي بلد باشد؛ ولي در تاريخ تمكن در سرزمين ما، تاجر هرگز چنين تعريفي نداشته كه تنها تجارت را خوب بداند.
وي سپس روايتي را از سه بازرگان ايراني كه در راه چين با سه راهب ايراني آشنا مي‌شوند بازگو كرد و گفت: چنين تجاري هستند كه واسطه گسترش اسلام به شرق جهان مي‌شوند و وقتي اسلام به چين، فيليپين، مالزي و اندونزي منتقل مي‌شود، يكي از مهم‌ترين عوامل اشاعه آن تجار ايراني هستند. اين‌ها تجاري نبودند كه تنها در تجارت تخصص داشته باشند.
بهشتي در ادامه با اشاره به شرايط فرهنگي ايران‌زمين در دوران گذشته اظهار داشت: در آن دوره شرط لازم تمكن، فرهيختگي و شرط كافي آن حساب و كتاب خوب دانستن بوده است. يكي از گروه‌هايي كه بايد سواد، آداب و خط خوش را مي‌آموختند، تجار بودند. ضمن اين‌كه مرحوم ملك بسيار با سليقه انتخاب ميكردهاند.
وي تاكيد كرد: مجموعه نسخ خطي كه در اين كتابخانه جمع‌آوري شده، يكي از مهم‌ترين منابع مراجعه محققان است. او مطالعه مي‌كرده، اهل نظر و اهل شناخت بوده است. بسياري از كتاب‌هاي حاج آقا ملك در اين كتابخانه توسط خود ايشان حاشيه‌نويسي شده‌اند. يكي از كارهاي خوب ايشان اين است كه به ياد ما بياورند كه ما كه هستيم و به ياد متمكنين ما هم بياورند كه بايد از فرهيختگي برخوردار باشند، نقش ملي خود را ايفا كنند و جايگاه خود را بشناسند.
درادامه اين جشن نماهنگي از عكس‌هاي دوره قاجار از حرم مطهر امام رضا(ع) با آواز كريم‌زاده در مايه دشتي، شور و دشتستان پخش شد و مراسم با شعرخواني شاعران معاصر حميد سبزواري و «كوثر» درباره امام رضا(ع)، مشاعره رضوي سه تن از برگزيدگان مسابقات ملي مشاعره، سيده‌زهرا صالحي، ريحانه هدايتي و چنگيز نوبهار، بر اساس اشعاري كه در مدح امام رضا(ع) سروده شده است و همچنين اجراي نغمات آييني و مذهبي توسط رضا رضايي و محمد سعيدي به‌پايان رسيد.
مراسم جشن امام رضا(ع) در موسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، عصر ديروز سه‌شنبه 27 مهر با اجراي اسماعيل آذر و حضور حميد سبزواري، سيدمحمد بهشتي، محيط طباطبايي، احمد وكيليان، مدير كاخ گلستان، چند تن از اعضاي فرهنگستان هنر و جمعي از هنرمندان برگزار شد.