"مهاجرت دست هاي ماهر" هم به "فرار مغزها" افزوده شده است

نيروي انساني متفکر و کارآمد، مهم ترين نياز جوامع امروز براي پيشرفت و توسعه است؛ اين نکته اي است که کشورهاي غربي، از سالها پيش بدان وقوف کامل يافته و از اين رو، همواره در صدد جذب نخبگان ساير ممالک بوده اند و هستند.

اين موضوع، درباره ايران نيز به طور ملموس قابل بحث است. ايران، از سالها پيش در زمره کشورهاي مهاجر فرست قرار داشته است و بسياري از دانشمندان و متخصصان ايراني هم اکنون در آمريکا، اروپا و استراليا مشغول توليد علم و خدمت به مردم کشورهاي ميزبان و در مقياس وسيع تر، در حال خدمت به بشريت هستند.

البته ذکر اين که در ايران مشکلي داريم به نام فرار يا مهاجرت مغزها چيزي جز تکرار مکررات نيست و اساسا قصد نداريم در اين باب تکراري و تکدرزا قلم بزنيم ، بلکه اين نوشتار نگاهي به موج جديد مهاجرت ها دارد که از سوي ايران به سمت کشورهاي توسعه يافته صنعتي در حال جريان است.

اگر تا پيش از اين، تنها نخبگان علمي و متخصصان زبده رشته هاي خاص دانشگاهي هدف جذب کشورهاي ديگر بودند و مدام مي شنيديم که فلان پزشک، فلان برنده مسابقات علمي، فلان مخترع و... از کشور رفت ، اينک، علاوه بر اينکه همان روند مهاجرت نخبگان برتر علمي همچنان ادامه دارد - و حتي در مواردي تشديد نيز شده است - شاهد خروج مستمر تکنسين ها و افراد داراي مهارت هاي کاري هستيم.

به عنوان مثال اگر نگاهي به فهرست مهارت هايي که کشور مهاجرپذيري مانند کانادا بدان نياز دارد و صاحبان اين مهارت ها را دعوت به مهاجرت و شهروندي مي کند بيندازيد، خواهيد ديد که تنها نخبگان خاص علمي نيستند که درهاي اين کشور، به رويشان باز است بلکه از تکنسين برق و جوشکار گرفته تا پرستار و فيزيوتراپيست و لوله کش ها نيز دعوت مي کنند به اين کشور مهاجرت نمايند و البته نظاير اين وضعيت درباره بسياري از کشورهاي مهاجر پذير نيز صادق است.

از اين رو ، با توجه به شرايط مهاجرفرستي ايران- که همگان بر علل آن وقوف دارند- وضعيت حاضر را به طور مختصر مي توان چنين تشريح نمود که تا ديروز، فقط مهاجرت مغزها را داشتيم و امروز مهاجرت دست ها نيز بدان افزوده شده است.

بديهي است استمرار اين روند به تهي شدن تدريجي کشور از ذخاير انساني اش منجر مي شود و البته منظور از ذخاير انساني در اينجا، مغزهاي متفکر به علاوه نيروهاي کارآمد و ماهر است. طبيعي است وقتي توانمندي هاي فکري و عملي يک کشور با چنين چالشي مواجه شود، جاي خالي متفکران و متبحران را نيروهاي کم دانش و بي مهارت پر مي کنند و نتيجه فاجعه بار چنين وضعي نيز کاملا قابل پيش بيني است.

البته بديهي است که ايجاد محدوديت ها و ممانعت هاي فيزيکي و قانوني براي جلوگيري از مهاجرت نيروهاي کارآمد کشور، چاره کار نيست بلکه بايد زيرساخت هاي جامعه به گونه اي اصلاح شوند که يک دانشمند يا يک تکنسين و نيروي مهارتي اساسا نيازي به مهاجرت احساس نکند که البته رسيدن به چنين نقطه اي عزمي راسخ و برنامه ريزي مبتني بر واقع گرايي مي خواهد.

"استمرار خروج مغزهاي متفکر از کشور و افزوده شدن مهاجرت دستهاي ماهر بر آن"، زنگ خطري است که به عنوان يک رسانه ميهن دوست به صدايش درمي آوريم تا شايد گوش شنوايي براي آن پيدا شود ... شايد!

.

.