گزارش از جشنواره پنجره‌اي به گرگان/
زدودن غبار از معماري سرزمين کهن گرگان، در کارگاه فهم معماري ايران
مهمترين رويداد فرهنگي کهن‌شهر گرگان، يکشنبه دوم آبان‌ماه به طور رسمي آغاز شد. اما آغاز غيررسمي اين رخداد، به ماه‌ها پيش برمي‌گردد. از دو هفته پيش از آغاز کارگاه فهم معماري ايران، پنجره‌اي به گرگان، نيز دست‌اندرکاران ستاد خبري اين رويداد در خانه تقوي مستقر شدند.
به گزارش شهر، همزمان با مهيا شدن گرگان براي ميزباني از فعالان عرصه معماري، مسئولان اين استان به بازديد از محل استقرار ستاد برگزاري کارگاه فهم معماري ايران- پنجره‌اي به گرگان، پرداختند. همچنين يك نمايشگاه عكس خياباني و دو نمايشگاه عكس در تالار فخرالدين اسعد گرگاني در گرگان برپاست.
ديدار مسئولان از ستاد اجرايي کارگاه فهم معماري ايران- پنجره‌اي به گرگان
جعفر گرزين، فرماندار گرگان، در خلال بازديد از دبيرخانه کارگاه تاكيد كرد: تمام مسئولان استان از جمله استاندار، شهردار گرگان، اداره كل ميراث فرهنگي و ديگران به معماري گرگان علاقمند هستند و براي حمايت از آن تلاش مي‌كنند. من اكنون كه در اين مكان افرادي را مي‌بينم كه در تكاپوي كار فرهنگي هستند و محل از آن ركود خود درآمده، اشتياقم صد چندان مي‌شود. يكي از افتخارات بنده در دوران مسئوليتم اين است كه شما عزيزان را در اين‌جا مي‌بينم و خودم را عضوي از روابط عمومي اين مجموعه تاثيرگذار مي‌دانم.
مهندس عليرضا عباس‌زاده رييس دفتر فني استانداري گلستان، فريدون فعالي مديركل ميراث فرهنگي و گردشگري و دكتر غلامرضا منتظري مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامي گلستان، جعفر گرزين فرماندار گرگان، ابراهيم كريمي شهردار گرگان، معاون عمراني استاندار گلستان مهندس عبدالرضا دادبود، مدير و اعضاي «جمعيت توسعه پايدار گلستان»، اهالي مطبوعات استاني و جمعي از وبلاگ‌نويسان گلستان، برخي اعضاي شوراي شهر گرگان، مهستي قدس‌ولي مسئول روابط عمومي شهرداري گرگان و برخي از اعضاي هيئت‌مديره سازمان نظام مهندسي گلستان از ديگر مسئولاني بودند که در اين مدت از محل ستاد اجرايي کارگاه فهم معماري ايران، پنجره‌اي به گرگان، بازديد کردند و طي جلساتي، در جريان امور اجرايي اين کارگاه قرار گرفتند.
شهردار گرگان، ابراهيم كريمي، نيز در بازديد از بخش‌هاي مختلف ستاد برگزاري اين کارگاه، تاکيد کرد که شهرداري گرگان، در راستاي حفط بناهاي تاريخي اين شهر عمل مي‌کند.
مهندس عبدالرضا چراغعلي، از تاثير زياد چنين کارگاه‌هايي بر بازيابي هويت معماري نزد نسل امروز، صحبت و تاکيد کرد: در بررسي تاريخ معماري آن دسته از كشورهاي توسعه يافته كه روند توسعه را درست طي كرده‌اند، مي‌بينيم که نگاه به جلو و تكيه بر معماري تاريخي دو عنصر مهم بوده است. اما ما با اين‌كه پشتوانه و تكيه‌گاه بسيار محكمي در معماري و شهرسازي داشتهايم متاسفانه موفق نبوده‌ايم؛ زيرا نه تكيه درستي به آن و نه نگاه درستي به جلو داشتهايم. همين امر موجب شد كه دچار بي‌هويتي در شهرسازي و معماري در چند دهه اخير شويم.
عضو شوراي شهر گرگان، همچنين افزود: معماري گرگان، در كشور منحصربه فرد است. وجود عناصر خاص و نوع مصالح، هندسه و كنتراست در اين معماري از ويژگي‌هاي مختص اين منطقه، برخوردار است؛ اما ما در معرفي آن، موفق نبوده‌ايم و غبار و اندوهي روي اين معماري را گرفته است. حال بايد تلاش كنيم كه آن هويت فراموش شده را غبارروبي، معرفي و پرداخت كنيم. به‌ويژه به نسل جديد و مجريان پروژه‌هاي جديد تا با تكيه بر معماري گذشته و نگاه به جلو، رنسانسي را در معماري امروز ما رقم بزنند.
وي اين‌گونه ادامه داد: نگراني بنده به عنوان يك كارشناس اين است كه ما در سده اخير، هيچ رويداد مهم معماري در كشور نداشته‌ايم؛ مگر كارهاي بسيار كوچك و جزيره‌اي كه اساسا قابل بحث نيست. اما مي توانيم با ايجاد زنجيره‌هايي اين تحولات را تشديد كنيم و رقم بزنيم. بزرگترين كاركردي كه كارگاه فهم معماري ايران، پنجره‌اي به گرگان، دارد معرفي اين شاخص‌ها و هويتي است كه نسل امروز و حتي نسل تحصيل‌كرده، نسبت به آن شناخت كافي نداشته و هيچ نگاهي به اين هويت گمشده ندارند. انشاالله بتوانيم با ايجاد اين تحول، آن هويت را در شهرسازي‌مان بازيابي كنيم. همچنين اين‌گونه همايش‌ها مي‌تواند در معرفي هويت معماري و معماري معنادار ما موثر باشند.
نمايش عکس‌هايي از گرگان قديم در قالب نمايشگاه خياباني
مردم گرگان از 25 مهرماه تا 15 آبان‌ماه، مي‌توانند با حرکت در بولوار ناهارخوران، حدفاصل خيابان ولي‌عصر(عج) تا ميدان ناهارخوران، 40 عکس از بناهاي تاريخي معروف سرزمين استرآباد را که در قالب بنرهاي 2 در 4 متري در جايجاي خيابان کار گذاشته شده‌اند، ببينند.
همزمان با برگزاري کارگاه فهم معماري ايران- پنجره‌اي به گرگان- تعداد 40 عکس از 160 عکس مجموعه شخصي محمود اخوان مهدوي انتخاب و به عنوان عکس‌هاي قديم استرآباد، در پرترددترين خيابان شهر گرگان به نمايش عموم گذاشته شده‌اند.
محمود اخوان مهدوي که اين عکس‌ها را از مجموعه شخصي خود انتخاب و ارائه کرده است، در گفت‌و‌گو با ستاد خبري کارگاه عنوان کرد: قدمت اين عکس‌ها به 112 تا 124 سال پيش برمي‌گردد. عبدالله ميرزاي قاجار، خان بابا حسيني، مصطفي قلي شامبياتي و ژاک دمورگان عکاسان اين مجموعه هستند. نکته‌ي قابل توجه اين است که تقريبا نود درصد از بناهاي تاريخي موجود در اين عکس‌ها، تخريب شده‌اند و اين نمايشگاه فرصت خوبي است که مردم با اين بناهاي قديمي آشنا شوند.
برپايي دو نمايشگاه عکس معماري در گرگان
نمايشگاه عکسي از آثار محمدفريد خدارحمي، عکاس و عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس و جاسم غضبانپور، عکاس معماري، در گالري تالار فخرالدين اسعدگرگاني، برپاست.
مريم حق پرست، مدير هنري کارگاه فهم معماري ايران، گفت: در حاشيه‌ي کارگاه فهم معماري ايران- پنجره‌اي به گرگان، 18 قطعه از آثار محمدفريد خدارحمي و 12 قطعه از آثار جاسم غضبانپور، در قالب نمايشگاهي در تالار فخرالدين اسعد گرگاني به نمايش گذاشته شده است. اين نمايشگاه از اول تا پانزدهم آبان‌ماه در گرگان برپاست.
کارگاه فهم معماري ايران، پنجره‌اي به گرگان، از دوم تا ششم آبان‌ماه در اين شهر برگزار مي‌شود. طي اين کارگاه شرکت‌کنندگان به همراه استادان و دستياران علمي، در شش گروه، با هدف فهم معماري ايران، از گرگان و شش روستاي منتخب منطقه، ديدن مي‌کنند.