فاجعه در قلب منابع طبيعي به بهانه توسعه بندر نوشهر

اين باغ گران‌بها از سال 1333و در زمينهاي ايستگاه كشاورزي نوشهر جهت كاشت گونه هاي درختي و درختچه اي ايجاد شده است. بيش از نيم قرن از عمر اين باغ مي‌گذرد و احتمالاً بايد منتظر آخرين نفس‌هاي قديمي‌ترين باغ اکولوژي ايران در نوشهر باشيم!

روز گذشته لودر‌هاي تخريب كننده به دستور فرمانداري نوشهر تخريب را آغاز كرده وپس از تخريب حدود 8 هكتار از شمال و جنوب اين باغ و  ريشه كن كردن درختان تنومند و ويراني و صاف كردن اراضي اين باغ با  تلاش كاركنان باغ اكولوژيك نوشهر  اين  عمليات متوقف شد.

در اين اقدام مخرب 3 هکتار از اين ايستگاه تحقيقاتي به بهانه احداث جاده براي اتصال کمربندي شهر نوشهر به کلي نابود شد و گونه‌هاي نادري نظير سرو شيرازي، سرو گريان، افرا، سپيدار، راش، تاکسديوم (دارتالاب)، توسکا، صنوبرهاي پايه مادري، انواع اکاليپتوس و سوزني برگ‌ها قرباني اين عمليات شدند.

دكترمحمد اميني رئيس مرکز تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي مازندران در گفت‌وگو باخبرنگار محيط زيست شهر گفت:  ساعت 7:30 صبح ديروز اداره کل بنادر و کشتيراني استان مازندران بدون اخذ مجوز و به‌صورت کاملا غيرقانوني با چند دستگاه لودر و شمار قابل‌توجهي نيروي انساني از شمال و جنوب وارد باغ گياه‌شناسي شده و با تخريب كامل3 هکتار از عرصه‌هاي اين باغ خسارات جبران‌ناپذيري را به آن وارد کردند.

اين در حالي است که اين باغ با 70 سال قدمت، 35 هکتار مساحت دارد و در همين مساحت ناچيز، بيش از 350 گونه گياهي نادر جهان که از اقصي نقاط کشور و جهان با مشقات فراوان جمع‌آوري شده و همچنين بيش از 50 هزار گونه خشک گياهي که از سطح کشور با صرف هزينه‌هاي فراوان جمع‌آوري شده به‌صورت خشک در اين مرکز نگهداري مي‌شود.

افزون براين، آزمايشگاه‌هاي متعدد و سايت اداري و چند واحد مسکوني مربوط به کارکنان در اين ايستگاه وجود دارد. اين موارد روي هم قابليت و استعداد‌هاي فراوان و بي‌نظير تحقيقاتي و پژوهشي را براي اين ايستگاه رقم زده است و برهمين اساس به جرات مي‌توان ادعا کرد که آموزش کشاورزي و منابع طبيعي در کشور وابسته به اين باغ است و نظيري براي آن وجود ندارد.

به گفته اميني فعلا عمليات تخريب با دستور دادستاني متوقف شده اما چه فايده که وقتي کار از کار گذشته و باغي با اين ارزش هاي ملي و منطقه اي و تحقيقاتي دستخوش تخريب شده حالا عمليات متوقف مي شود.

او افزود:  اين باغ مالکيت دارد و زماني كه عده اي به صورت غير قانوني به آن حمله بردند و آن را تخريب کردند نيروي انتظامي مي بايست آنها را از محل دور مي کرد ولي به بهانه اينكه حكمي از مراجع قضايي براي جلوگيري از اين کار نداشتند اقدامي نكردند.

اميني ضمن ابراز تأسف از چنين اقدامات غيرمسئولانه‌اي تصريح کرد: با وجود آنکه با پيگيري مسئولان ذيربط و با دستور دادستاني اين عمليات مخرب متوقف شده است اما متصرفان ايستگاه تحقيقاتي، اطراف 3هکتار تخريب شده را حصار کشيده‌اند و با استفاده از گارد حفاظت حتي به کارکنان و نيروهاي ايستگاه هم اجازه ورود نمي‌دهند.

او تأكيد كرد:از 20 سال پيش طبق قانون  تصميم گيري در مورد اين باغ به عهده هيأت امنا سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج كشاورزي كه متشكل از رييس سازمان حفاظت محيط زيست ، معاون برنامه ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور، وزير جهاد كشاورزي ، وزير علوم و چند نفر انتصابي از دانشگاهها  است.

اميني خاطرنشان كرد: اين هيأت امنا به هيچ وجه مجوز چنين اقدامي را صادر نكرده و اين عمليات كاملاً غيرقانوني بوده و از طريق مراجع قضايي آن را پيگيري مي كنيم .

عبدالوحيد مقدم معاون محيط طبيعي اداره كل محيط زيست مازندران نيز در اين رابطه به خبرنگار محيط زيست شهر گفت: نزديک به 8 سال پيش اداره کل بنادر و کشتيراني براي دسترسي بندر نوشهر به کمربندي، طرح احداث اين جاده را مطرح کرد که به‌دليل عبور آن از داخل باغ گياه‌شناسي با مخالفت سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج کشاورزي کشور، مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع کشور و مرکز تحقيقات کشاورزي محيط زيست  و منابع طبيعي استان مازندران مواجه و به همين دليل اجراي آن از دستور کار خارج شد.

 او افزود: اين باغ مهمترين آزمايشگاه  آموزش گونه هاي گياهي به دانشجويان منابع طبيعي و محيط زيست است كه با تخريب آن خلا چنين ذخيره ژنتيكي با ارزشي توسط مجامع علمي عميقاً احساس مي شود. 

به گفته مقدم از آنجايي كه اين باغ اكولوژيكي جزء مناطق حفاظت شده محيط زيست نيست ما نمي توانيم در مورد آن تصميم گيري كنين و نظر مخالف محيط زيست براي تخريب اين باغ را بارها به مسئولان استان مكاتبه كرده ايم. 

از سوي ديگر مهندس وهابي مديركل منابع طبيعي مازندران به خبرنگار محيط زيست شهر گفت: اگرچه ما با تخريب اين باغ با اهميت و قديمي كه از جنبه هاي وراثتي و آموزشي بسيار ارزشمند است كاملاً مخالفيم ولي نمي توان جلوي توسعه بندر مهم نوشهر را گرفت.

او افزود: اين باغ جزء اموال دولتي است و زير نظر جهاد كشاورزي است در حاليكه مديريت و تصميم گيري در مورد انفال به عهده منابع طبيعي است. 

 رئيس مرکز تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي مازندران در پايان  خاطرنشان کرد: در اين ايستگاه تحقيقاتي که به‌حق از آن به‌عنوان مهم‌ترين پشتوانه تمام دانشکده‌هاي کشاورزي و منابع طبيعي کشور ياد مي‌شود صرف‌نظر از طرح‌هاي بي‌شمار تحقيقاتي که به سرانجام رسيده است تمامي فارغ‌التحصيلان اين دو رشته در طول تحصيل خود حداقل يکبار از اين باغ ديدن کرده‌اند و درواقع بخشي از حافظه و تاريخ گياه‌شناسي کشور محسوب مي‌شود، با اين همه با آنکه چند گزينه براي مصون ماندن اين باغ به متوليان احداث جاده پيشنهاد شد اما با پشت پا زدن به تمام اين گزينه‌ها، بخشي از باغ را تخريب کرده و بيم آن مي‌رود بخش‌هاي ديگر را هم قرباني احداث جاده کنند.