14 روز تا گشايش زيباترين پل خاورميانه باقي مانده؛
«جيم» مثل جلوه جديد جواديه
سالها پيش در تيتراژ يكي از سريالهاي تلويزيوني بود كه براي اشاره به مرام مردم جنوب تهران به منطقه جواديه اشاره ميشد، اما امروز جواديه نمادي از توانمندي مهندسي و توسعه شهري ايرانيان نيز هست.

به گزارش خبرنگار «شهر»، چند روز آينده (هم زمان با عيد سعيد قربان-26 آبان) پل جديد جواديه افتتاح خواهد شد. مطلبي كه محمدباقر قاليباف، شهردار تهران در چند روز گذشته بر آن تاكيد كرد، تا شهروندان منطقه جواديه، به زودي شاهد جهشي در اين منطقه باشند.
لباس جديد بر تن عريان جواديه
ساخت پل جديد جواديه علاوه بر اينكه عليالقاعده باعث تسهيل رفتو آمد شهروندان ميشود، مزاياي ديگري نيز به همراه دارد. حتما شهروندان جواديه بهخاطر دارند عبور وسايل نقليه از پل قديم جواديه باعث ارتعاشاتي ميشد و اين ارتعاش همراه با ارتعاش ساختمانهاي اطراف، سلب آسايش آنها را بههمراه داشت. اما علاوهبراين كه پل جديد اين مشكل را پايان ميبخشد، و امكان توسعه خطوط راهآهن را فراهم ميكند، نمادي براي شهر تهران هم بهشمار ميآيد. مسالهاي كه مورد توجه مديران شهري تهران بوده است. دكتر محمد باقر قاليباف، شهردار تهران دراين باره ميگويد: ميخواستيم كار متفاوتي در يكي از محلههاي قديم و جنوبي شهر تهران انجام شود، از اينرو امروز پل جواديه پس از برج ميلاد، دومين نماد شهر تهران بهشمار ميآيد و در خاورميانه بينظير يا حداقل كمنظير است.
اين هويت جديد موضوعي است كه حمزه شکيب، رييس کميسيون توسعه و عمران شوراي شهر تهران كه به ركگويي در ميان همقطاران خود نيز معروف است، بر آن تاكيد مي كند: در تهران حدود 300 پل وجود دارد که همگي آنها ظاهري شبيه بههم دارند اما پل جواديه متفاوت از پلهاي ديگر است و با طرح زيبا و جديد خود حس خوبي به هر شهروندي منتقل مي کند.
وي ادامه ميدهد: پل جواديه نمونه بارزي در توسعه کالبد فيزيکي شهر است که خصوصيات هنري و انتقال نشاط و شادابي به مخاطب را نيز به همراه دارد.
پل جديد جواديه، حيتيت مهندسي كشور
اين روزها بحث صدور شناسنامههاي جديد براي شهروندان ايراني بسيار مطرح است. اما اينكه قطعات يك پل، شناسنامهدار شوند، كمتر رخ ميدهد. موردي كه به گفته مازيار حسيني، معاون فني عمراني شهرداري تهران براي بالابردن كنترل فرايند ساخت پل جواديه مدنظر قرار گرفته است: پل جواديه، حيثيت مهندسي كشور است و بههمين دليل در كنترل كيفي آن بسيار سختگيرانه اعمال شده است، بهگونهاي كه تمام قطعات قسمت فلزي اين پل، چه در عرشه و چه در قوس و كابلها شناسنامهدار است.
وي ادامه ميدهد: اين به آن معناست كه همه اطلاعات پل جديد جواديه شامل محل توليد، فرآيند انجام شده آن شامل نوع جوش و حتي نام جوشكار و محل نصب قطعه ثبت شده، ضمن اينكه بر مراحل توليد آن در كارخانه و همچنين فرايند جوشكاري نظارت كافي صورت گرفته است.
اما براي افزايش دقت كار بهاين همين بسنده نشده است. علياصغر مونسان، مديرعامل سازمان مهندسي و عمران شهر تهران، كه مجري ساخت پل جديد جواديه بوده است، بهخبرنگار «شهر» ميگويد: با استقرار يك آزمايشگاه بتون در محل انجام طرح، تمام بخشهاي بتوني نمونهگيري شده و اينكه حتي تمام پيچهاي مورد استفاده در اين پل نيز، در آزمايشگاه مقاومت مصالح يكي از دانشگاههاي تهران با تستهاي مختلف مورد بررسي قرار گرفته است. علاوهبر اين از جوشكاران اين پل نيز با توجه به شرايط خاص پل جواديه، تست مجدد گرفته شده است تا هرگونه نگراني احتمالي در اين زمينه برطرف شود.
بحث مونيتورينگ كه در پروژههاي عمراني كشور جوان است، نيز در اين پروژه مدنظر بوده به نحوي كه نظام پايش دورهاي براي طراحي اين پل طراحي شده و در زمان بهرهبرداري در فواصل زماني مشخص عملکرد پل رصد خواهد شد.
پل جواديه بهاين راحتي نميلرزد
در پل جديد جواديه، براي بهبود عملکرد پل در بارهاي بحراني مانند زلزله از چهارسري دستگاه ضربهگير (Shock Transmitter) استفاده شده و از اين رو تحمل بارهاي لرزهاي تا امكان جابجايي تا30سانتي متر را داراست، ضمن اينكه اگر لرزشها بيشتر باشد، پل قفل شده و كل بار به پايهها و كولهها منتقل ميشود.
مازيار حسيني در باره بررسيهاي انجام شده در زمينه ژئوتكنيك اين پل هم ميگويد: بهاين منظور مطالعات لازم فونداسيون تا عمق 50متري صورت گرفته و با توجه به شرايط خاكي اين منطقه، طراحيهاي ويژهاي بهخصوص در سازه براي آن در نظر گرفته شد، ضمن اينكه پيش بينيهاي لازم براي مقاومت در برابر وزش باد و زلزله نيز انجام شده است.
همچنين يكي ديگر از مشخصههاي اين پل، داشتن 3پايه است، موضوعي كه اجراي آن را سخت كرده است.
هر كي ديده، پسنديده
پل جواديه كه از همان ابتداي ساخت خود مورد توجه قرار گرفته، پذيراي ميهمانان بسياري بوده است. مهدي چمران، رييس شوراي شهر تهران يكي از اين ميهمانان است. او مي گويد: احداث پل جديد جواديه موفقيتي بزرگ براي مديريت شهري تهران است.
چمران با بيان اينکه پل جديد جواديه و جاذبههاي آن ميتواند به عنوان يکي از دروازه هاي درون شهري و يکي از نمادهاي کلانشهر تهران باشد، اضافه ميكند: سرمايه گذاري در احداث چنين سازهاي در منطقه جنوبي تهران که در نقاط ديگر شهر نظير ندارد، نشان ميدهد که از ديدگاه مديريت شهري شمال و جنوب شهر تفاوتي نميکند و حتي در برخي موارد اولويت با جنوب بوده است.
لاله افتخاري، نماينده مردم تهران هم كه همين اواخر از پل جديد جواديه بازديد كرده است، تاكيد ميكند: طرحهايي همچون پل جواديه در شهر تهران بسيار تاثيرگذار است و ميتواند در رفع مشكلات و گرههايي كه براي مردم منطقه وجود داشته، از جمله مشكل ترافيك موثر باشد.
حسن غفوري فرد، حسن تاميني و عوض حيدرپور ديگر نمايندگان مجلس هم كه در اين بازديد حضور داشتند، ضمن مثبت دانستن اين اقدام شهرداري تهران در ساخت اين پل، تاكيد مي كنند كه كاهش فاصله طبقاتي و ترافيك از مهمترين تاثيرهاي پل جواديه است.
پل جديد جواديه اما تحسين متخصصان دانشگاهي را هم بههمراه داشته است. دكتر همايون استكانچي، عضو هيات علمي دانشكده مهندسي عمران دانشگاه صنعتي شريف هم به خبرنگار «شهر» ميگويد: ايجاد چنين پلي با اين طول دهانه، مشخصات فني، و با اين نوع سازه كمتر ساخته ميشود.
ابتكار بهخرج ميدهيم، پس هستيم
اما پل جواديه، ضمن اينكه در نوع خود كم نظير است، اما مجالي را نيز براي مديريت شهري تهران فراهم كرد تا ابتكارات جديدي را در پروژههاي شهر تهران مدنظر قرار دهند. يكي از مهمترين موارد، توجه به هويت شهري در احداث پروژههاي عمراني است.
مازيار حسيني، معاون فني عمراني شهرداري تهران تصريح ميكند: رسالت ما تنها فيزيک پروژهها و توجه به سيمان و آهن نيست، بلکه در عين حال بايد به هويت فرهنگي شهر و همراه نمودن عنصر زيبايي با پروژههاي عمراني توجه کرد که حوزه عمراني شهرداري اين مهم را در پروژههاي جديد خود دنبال ميکند.
ساخت پل بزرگراه باکري در ابتداي اتوبان تهران کرج و پل تقاطع بزرگراه شيخ فضل ا.. نوري با مجموعه يادمان سازه و برج ميلاد كه بهصورت كابلي اجرا خواهند شد، از ديگر طرحهايي هستند كه قرار است در آنها بحث نمادسازي مورد توجه قرار گيرد.
البته از كنار مشخصههايي مانند ايجاد يك پل عابرپياده با طراحي خاص در كنار اين پل و استفاده از رنگ مخصوص بتن در رنگآميزي پايههاي بتني پل جديد جواديه كه بگذريم، از فضاي سبز پيشبيني شده در جوار آن نبايد بهسادگي گذشت.
شهردار منطقه11 تهران در اين باره ميگويد: بهمنظور ايجاد منظر زيبا در اين مسير، کاشت فضاي سبز روي رفيوژ مياني انجام مي شود و در انتهاي پل جواديه يک معبر به عرض 6متر و بهطول يک کيلومتر با کاشت درختان آراسته خواهد شد، ضمن اينكه ايجاد فضاي سبز در حاشيه اين پل از ديگر اقداماتي بوده كه همراه با ساخت آن انجام شده است.
ايجاد مركز فرهنگي هنري نينوا در حاشيه اين پل از مواردي است كه ميتواند تكميل كننده اين پروژه باشد كه باعث تغيير هويت و نقطه عطفي در منطقه جواديه خواهد بود.
اطلاعرساني شفاف، برگ برنده پل جواديه
طبق قراردادهاي منعقده پايان ارديبهشتماه سال آينده، زمان نهايي ساخت اين پل اعلام شده بود، اما با تلاش صورت گرفته، اين پل تا چند روز آينده(همزمان با عيد سعيد قربان) و نزديك به 6ماه زودتر افتتاح خواهد شد. اما با اين اوصاف مديران شهري تهران سه نكته را هيچگاه از ياد نبردند. اول اينكه علي رغم همه جوسازيهاي صورت گرفته، و بر اساس ادعاي اين مديران هيچگاه كيفيت ساخت اين پل فداي سرعت انجام آن نشد. نكته دوم اطلاعرساني شفاف و ارتباط مستمر با رسانهها طي احداث پل جديد جواديه بهشمار ميآيد. اما نكته سوم عذرخواهي مكرر مديران شهري از شهروندان منطقه جواديه است. شهرونداني كه ناخواسته درگير مشكلات انجام اين پروژه شدند. اينها مواردي است كه ديگر مسئولان كمتر بهآنها اهتمام دارند، از همين رو ساخت پل جديد جواديه جلوهاي در پروژههاي عمراني و شهري است.
گزارش: محمد مجيدزاده