يادداشت/
آشنايي با 2 کنسرسيوم بينالمللي ارزيابي خدمات مترو
دو گروه بينالمللي «کومِت (CoMET)» و «نووا (Nova)»، دو گروه بينالمللي ارزيابي خدمات مترو، در دو مقياس جابجايي بزرگ و مقياس جابجايي متوسط هستند.

سرويس بينالملل «شهر»: هر يک از اين دو گروه با هدف افزايش کيفيت خدمات جابجايي شهري، بهبود کيفيت مديريت با ارائهي سيستمهاي سنجش و قياسي و معرفي اولويتها براي بهبود خدمات توسط شرکتهاي مديريت و بهرهبرداري متروي شهرهاي عضو شکل گرفتهاند.
گروه نووا شامل خدمات مترويي 14 شهر با مقياس خدمات جابجايي متوسط است. اين شهرها شامل بارسلون، بانکوک، بوينوس آيرس، تايپه، تورنتو، دهلي، ريودوژانيرو، سنگاپور، سيدني، ليسبون، مونترئال، ميلان، ناپل و نيوکاسل ميشود.
گروه کومت شامل خدمات مترويي 12 شهر با مقياس خدمات جابجايي بزرگ است. برلين، پاريس، پکن، سائوپائولو، سانتياگو، شانگهاي، لندن، مادريد، مسکو، مکزيکوسيتي، نيويورک و هنگ کنگ اعضاي اين گروه هستند.
گروه کومت در سال 1982 و در کنفرانس جامعهي بينالمللي حمل و نقل عمومي (UITP)توسط موافقتنامهي خدمات متروي لندن و هامبورگ براي تهيهي يک ارزيابي عملياتي براي قياس دقيق عملکرد اين دو خط حمل و نقل ريلي با 24 خط متروي ديگر پايهگذاري شد. اين دوخط مترو از لحاظ مقياس، ساختار سازماني و بودجه بسيار متفاوت بودند، بنابراين بسياري از عملکردها به سختي قابل قياس با يکديگر بودند. با اين حال اين پروژه موفقيت قابل توجهي در برنامههاي بهبود عملکرد و همچنين استفادهي خلاقانه از«شاخصهاي کليدي اجرايي (KPI)»داشت.
استفاده از شاخصهاي KPI در بهبود عملکرد خطوط متروي هنگ کنگ نيزنقش بسيار قابل توجهي داشت و شاخصهاي انتخابي هنگ کنگ بهبود سالانه در عملکرد رانشان ميداد. در سال 1994 شرکت ترابري جمعي ريلي هنگکنگ (MTR)به اين نتيجه رسيد که به اشتراک گذاري دادههاي اجرايي و تلاش براي پيدا کردن بهترين روشها، بين متروهايي با حجم بالاي جابجايي مسافر ميتواند کمک کننده و ارزشمند باشد. در نتيجه اين شرکت به خدمات متروي لندن (LUL)، پاريس (RATP)، نيويورک (NYCT) و برلين (BVG) پيشنهاد داد که يک کنسرسيوم ارزيابي عملکرد براي تهيهي شاخصها و به اشتراکگذاري دادهها و ايدهها تشکيل دهند. اين کنسرسيوم به «گروه پنج» معروف شد.
تهيهي شاخصهاي مربوط به هزينهها و کنترل به مرکز استراتژي راه آهن و حمل و نقل (RTSC) در کالج ايمپريال لندن سپردهشدند.
گروه پنج تحت مديريت چرخشي روساي خدمات مترويي هر شهر عضو، هر يک به مدت يک سال، اداره ميشد. اين باعث ميشد که هر يک از اعضا در دوران مديريت خود، تلاشهاي گروه را به سمت مسائل و زمينههايي معطوف کند که بيشترين منفعت را براي خودش دارد يا مهمترين اولويت خودش باشد.
اولين کاري که توسط گروه پنج کامل شد، طراحي و انتخاب سيستمي از «شاخصهاي اجرايي کليدي (KPI)»بود. همزمان مطالعات موردي در زمينهي شناخت بهترين عملکردها در ظرفيت خطوط، راندمان سرمايهگذاري و تعمير و نگهداري کامل شدند.
مطالعات ظرفيت خطوط نشان داد که بهترين روشها براي افزايش ظرفيت خطوط، کنترلِ زمان توقف قطارها در ايستگاه است. اين اطلاعات، نتياجِ مطالعهاي دو جانبه توسط متروي لندن و هنگ کنگ بود، ليکن با توجه به فلسفهي وجودي گروه پنج اين دادهها ونتايج مطالعات بين همهي اعضا به اشتراک گذاشتهشدند.
نتايج مطالعهي بالا بلافاصله توسط متروي نيويورک به کارگرفته شد، پروژهي آزمايشي متروي نيويورک بلافاصله باعث 4/5% بهبود در ظرفيتِ يکي از شلوغترين خطوط متروي اين شهر شد. اين افزايش ظرفيت با کمترين هزينه و تنها با جابجايي خطوط محل توقف مسافران و قرار دادن تايمرهاي نشاندهندهي زمان خروج از ايستگاه براي رانندگان ميسر شد.
در سال 1996 در نتيجهي موفقيتهاي به دست آمده توسط برنامههاي گروه پنج، خدمات متروي شهرهاي مکزيکو سيتي (STC) و متروي سائوپائولو و توکيو نيزتصميم گرفتند به گروه بپيوندند. پس از افزايش تعداد اعضا به هشت شهر، نام اين گروه به «کومت (CoMET)»تغيير يافت.
در اين گروه ممکن است که متروي هر يک از شهرهاي عضو درزمينههايي نسبت به ديگران برتر باشد، اما در زمينههاي ديگر از اعضاي ديگر گروه ميآموزد. در بسياري موارد ارتباطات غيررسمي ميان اعضاي گروه از ارتباطات رسمي موثرترهستند و همين باعث شدهاست تا تعداد ملاقاتهاي دوجانبه و همکاريهاي تکنيکي دوطرفه بين اعضا افزايش يابد.
در سال 1999 متروي مسکو و در سال 2005شرکت SMOC شانگهاي به گروه پيوستند. آخرين عضواين گروه متروي پکن بود که در سال 2008 به کومت پيوست.
در پي موفقيتهاي گروه کومت گروه ديگري با عنوان «نووا (Nova)» در سال 1998 تاسيس شد. اعضاي اين گروه نيز شرکتهاي مديريت و بهرهبرداري چهارده شهر با ظرفيت متروي متوسط و کوچک هستند.
تاکنون متروي شهر مادريد در فرآيند افزايش ظرفيت جابجايي درسال 2004 به صورت رسمي از گروه «نووا» خارج شده و به عضويت گروه «کومت» درآمدهست.