گزارش «شهر »از روز هاي پس از آتش سوزي در سراي حاج حسن خان؛
بازار تهران تا چند سال ديگر تنها در خاطرات زنده مي ماند!
وارد سراي حاج حسن بازار تهران كه ميشوي؛ تنها ويرانه اي مي بيني كه ديگر حتي نمي تواني تشخيص دهي كه ديوارهاي سوخته آن روزي مغازه هايي بودند كه گروهي ساليان سال رزق و روزي خود را در آنها كسب كرده اند و پدر ، پسر ، نوه و نتيجه پشت دخل مغازه نشسته اند و اتفاقا تا همين چند روز پيش هنوز اين گمان را در سر مي پروراندند كه وارث بعدي چطور مغازه را اداره خواهد كرداما...
به گزارش خبرنگار شهر، سراي حاج حسن داراي 3 دالان و يك محل بار انداز در محوطه است. در آتش سوزي نيمي از دالان دوم و سوم كه شامل 100 باب مغازه ميشود دچار حريق شدهاند، كه ازاين تعداد مغازه تنها 8 باب بيمه بوده اند.
در محوطه «سراي حاج حسن» نيز كه به گفته كسبه به صورت غير قانوني تبديل به محل بارانداز شده بود، هر روز به ارتفاع 2 متر بار چيده يا شايد هم تلمبار ميشده است. اين مكان حالا تبديل به تل انباري از پتوهاي خاكستر شده است.
اين بخش سرا البته محل كارتن فروشي نيز بوده است كه به تخمين كارشناسان همين امر مي تواند يكي از علل گسترش آتش باشد.
ظاهرا دو اصله درخت بزرگ نيز كه در اين محوطه وجود داشته كه آتش به آنها نيز رحم نكرده، يكي به طور كامل سوخته و آتشنشان ها براي جلوگيري از پيش روي آتش آن را قطع كرده اند.
اما در دالان سوم نيز نيمي از سقف كاملا فرو ريخته و وضعيت آن بيشتر شبيه به محلي است كه موشك يا بمبي منفجر شده باشد.بانكي كه در طبقه دوم اين سرا قرار داشته نيز كاملا از بين رفته و اثر چنداني از آن باقي نمانده است.
البته ظاهرا فاجه مي توانست از اين هم عميق تر باشد اگر آتش نشان ها دير تر مي رسيدند و 20 كپسول گازكبابي و رستوران ها را از محل خارج نمي كردند. از سوي ديگر با يك نگاه به تاسيسات و سيستمهاي برق نيز مي توان فهميد كه بسيار قديمي و مربوط به نزديك 40 تا 50 سال پيش هستند كه خوشبختانه از انفجار آنها نيز به موقع جلوگيري شده است.
نكته قابل توجه ديگري در سرا وضعيت كنترهاي برق است كه محل نصب آنها به گفته كسبه تا يك ماه پيش به دليل قديمي بودن فيوزها و استفاده زياد برق بسيار داغ مي شده است كه بنكدارانبه همين دليل اقدام به تعويض كنترها و نصب فيوزهاي مينياتوري كرده بودند.
***مقصر اصلي؛ سازمان اوقاف يا كسبه؟!
اما با وجود يك چنين اوضاعي و در حالي كه گذشته از خسارت عظيم مالي كه به كسبه بازار وارد شده ، قسمت قابل توجهي از ميراث به ياد ماندني و قابل احترام مردم تهران نابود شده است هنوز كسبه سرا بي توجه به نكات ايمني به كار ادامه مي دهند و به نظر مي رسد مي خواهند براي صرفه جويي در برخي از هزينه ها! ضررو زيان همكارانشانرا به سرعت فراموش كنند.
يكي از اين كسبه در اين باره كه چرا اطراف مغازه خود را مملو از بار كرده است به خبرنگار شهر مي گويد: نميتوانيم سه روز منتظر رسيدن بار شويم.با اين روش مي توانم با سرعت بيشتري اجناس را بفروشم.
او در مقابل سئوالي درباره ايمني اين مكان سعي مي كند به سراغ مقصران اصلي برود! . اين مغازه دار معتقد است: سازمان اوقاف از وظايف خود در حفظ ايمني كوتاهي مي كند و حداقل به عنوان مالك اين سرا يك نگهبان استخدام نمي كند.
اما يكي از عمدهفروشان پتو و حوله با بيان اين مطلب كه اگر مسايل ايمني مثل داشتن كپسول آتش نشاني را رعايت نكنند، اتحاديه به آنها مجوز كسب نميدهد ، مي گويد: درصورتي كه موارد ايمني دراين بازار رعايت مي شد، اين ميزان خسارت و ويراني به وجود نمي آمد.
يكي ديگر از آنها معتقد است: چيدن بار تا سقف اشكالي ندارد و باعث آتش سوزي نمي شود. مشكل اصلي سازمان اوقاف است كه به عنوان صاحب اين ملك كوتاهي كرده و به جاي اين كه محوطه وسط سرا اجاره بدهد، بايد فضاي سبز در اين مكان ايجاد مي كرد و نبايد اينجا بار اندازي مي شده است.
البته به گفته خود كسبه سرا ، سازمان اوقاف با نصب پلاكارد چيدن بار در اين محوطه را غير شرعي اعلام كرده است و مغازه داران هستند كه به اين امر توجهي ندارند.
اين بنكدار همچنين نسبت به رفتار نامناسب قاضي دادستاني اعتراض دارد. او ميگويد: نماينده ما براي دريافت يك گواهي براي تعيين وتكليف وبازسازي مكان به دادگاه مراجعه كرد كه قاضي پرونده را مختومه اعلام كرده و با اين فرد رفتار نامناسبي داشته است.
به هر حال گفته مي شود اين سرا يك بار ديگر نيز در سال 58 به همين شكل طعمه حريق شده بود كه دوباره با تلاش يكي از كاسبان قديمي اين محل سرا را بازسازي كرده اند و بي توجهي كسبه به مسائل ايمني و البته ناديده گرفته شدن اوضاع از سوي مسئولين مربوطه باعث شد كه اين اتفاق يك بار ديگر و با ميزان خسارت بيشتري تكرار شود و البته مشخص نيست كه بازسازي اين سراي قديمي و تاريخي اين بار نيز انجام مي شود يا خير!
به قول يكي از كسبه سراي حاج حسن ،بازاريان دوباره تا چند ماه ديگر اين آتش سوزي را نيز فراموش مي كنند و معلوم نيست با اين اوضاع و احوال تا چند سال ديگر اطلا اثري از بازار بزرگ تهران باقي بماند.