هوا صبح آلوده مي‌شود، عصر را تعطيل مي‌کنند

به گزارش شهر، استانداري تهران ديروز اعلام کرد با توجه به تداوم آلدوگي هوا در تهران امروز شنبه ادارات و سازمانها يک ساعت زودتر تعطيل مي‌شوند تا با کاهش حجم ترافيک عصرگاهي ميزان آلاينده هاي هوا کم شود. اين تصميم توسط شورايي وضع شده که اعضاي آن را نمايندگاني از استانداري، سازمان محيط زيست، شهرداري تهران، وزارت بهداشت و نهادهاي ذيربط ديگر تشکيل مي دهد. حضور نمايندگان سازمان هايي با حوزه مسئوليت فني و کارشناسي در زمينه آلودگي هوا، قاعدتاً بر مي تابد که تصميمات اتخاذ شده از حداقلي از منطق هاي فني و علمي برخوردار باشند.

در همين ارتباط ناصر کرمي کارشناس محيط زيست با اشاره به اين مطلب در يادداشتي عنوان کرد: اما تصميم اتخاذ شده براي تعطيلي ساعات آخر وقت روز شنبه کاملاً مغاير با اين انگاره است. مي دانيم که بيشترين حجم از توليد و تراکم آلاينده هاي هوا در شهري با شرايط اقليمي تهران در ساعات اوليه صبح رخ مي دهد. يعني زماني که به دليل وارونگي دما امکان عروج هوا وجود نداشته و هر ميزان آلودگي توليد شده توسط انواع منابع آلاينده در سطح پايين متراکم خواهد شد.

80 درصد آلودگي هواي تهران ناشي از وسايل نقليه است، از سوي ديگر با توجه به هم زمان بودن ساعت آغاز به کار در تهران(شامل مراکز دولتي، تجاري، آموزشي ) عملاً در تهران زمان بيشترين گره خوردگي ترافيک و بالاترين شدت وارونگي دما بر هم منطبق است، يعني در همان زماني که بيشترين توليد آلودگي صورت مي گيرد، بيشترين امکان تراکم آلودگي در سطح پايين نيز وجود دارد. اما به تدريج با گرمترشدن سطح زمين بعد از ساعات اوليه صبح، هم زمان هم فشار بر معابر( و در نتيجه توليد ذرات معلق) کم مي شود و هم ذرات توليد شده تحت تاثير کاهش وارونگي دما امکان عروج و خروج از فضاي شهر پيدا مي کنند.

بنابراين، اگرچه دومين پيک بزرگ ترافيکي تهران در ساعات بعد از ظهر و قبل از غروب رخ مي دهد، اما تحت تاثير دو پديده اقليمي الف) کاهش وارونگي دما ب) افزايش نقش جزيره حرارتي شهر به ندرت ممکن است در اين ساعات " دودمه" (اسموگ) رخ دهد، به همين خاطر تاثير ترافيک قبل از غروب از نظر ميزان آلايندگي هوا اصلاً قابل مقايسه با ترافيک صبحگاهي نيست. مضاف بر آنکه بيشترين حجم ترافيک صبحگاهي در شصت دقيقه محدود(بين 7 تا 8 صبح) رخ مي دهد در حالي که ترافيک عصرگاهي تقريباً به شکلي متوازن در 180 دقيقه (بين 16 تا 19 عصر)تقسيم مي شود. پس، اگر قرار است يک ساعت تعطيلي ادارات نقشي در کاهش آلودگي هواي شهر داشته باشد، آن ساعت بايد ساعت آغاز به کار صبح باشد، نه سه تا چهار بعد ازظهر.

آنچه که گفته شد البته يافته هاي غامض و پيچيده علمي نيستند و همه آنها که دو واحد درسي مرتبط با اقليم شناسي گذرانده باشند، قطعاً همه موارد پيش گفته را از بر هستند. اما ظاهراً در پايتخت ايران هيچ کدام از اعضاي شورايي که درباره وضعيت شهر در شرايط آلودگي هوا و راه هاي خروج از بحران و اضطرار ناشي از آن تصميم مي گيرد، حتي در اين حد با مباني هواشناسي و ميکرو اقليم آشنا نيستند. تصميم غير کارشناسي، غير فني و غير علمي اين شورا مصداق بارز تخريب اموال عمومي (آيا وقت مردم و ادارات و سازمانها مشمول قاعده اموال عمومي نمي شود؟) و سهل انگاري و اهمال در انجام وظيفه است.سرتا پاي ساختار ادارات و سازمانها در ايران متشکل شده است از همين گونه شوراها و نشست ها و مجمع ها و شايد براي قدري مسئولانه تر شدن اين شوراها لازم باشد که دادستان، شورايي را که مسبب تعطيلي عصرگاهي شنبه است، تحت پيگرد جدي قرار دهد.

گفتني است  استانداري تهران با اشاره به تصميمات اتخاذ شده در جلسه روز جمعه كميته هماهنگي و نظارت مواقع اضطراري آلودگي هواي تهراناعلام كرده است: به دليل كاهش ترافيك عصرگاهي تمامي ادارات، سازمان‌هاي دولتي و نهادهاي عمومي به استثناي بانك‌ها، مراكز آموزشي و درماني روزهاي شنبه و يكشنبه 6 و 7 آذرماه يك ساعت زودتر تعطيل مي‌شوند.

دكتر ناصر كرمي