فهرست آلوده‌ترين شهرهاي جهان

در حاليکه دور آخر مذاکرات در اجلاس تغييرات آب و هوايي در شهر کانکون در حال برگزاري است، بايد نمايندگان حاضر در اين نشست خوشحال باشند که اين اجلاس در شهرهايي مانند پکن يا دهلي نو برگزار نمي‌شود. اين دو شهر در راس فهرستي قرار دارند که هيچ شهر ديگري دوست ندارد در آن حضور داشته‌باشد، فهرست آلوده‌ترين شهرهاي جهان.

مسلما در کنار ذوب شدن يخ‌هاي قطبي و بالا آمدن سطح آب درياها، دليل اصلي‌اي که مقامات جهان را در کانکون مکزيک براي مذاکره و رايزني در مورد آب و هواي جهان جمع کرده‌است، اين است که بخش مهمي از هوايي که بسياري از ما تنفس مي‌کنيم آلوده و مضر است. تعدادي از متراکم‌ترين و بزرگترين شهرهاي پرجمعيت جهان آنچنان هواي آلوده‌اي دارند که رقم مبتلايان به بيماري‌هاي ريوي، بيماري‌هاي قلبي و سرطان در آنها به شدت از ارقام متوسط جهاني بالاتر رفته‌است.

بسياري از اين شهرها در عين حال به سرعت در حال رشد و توسعه هستند. در برخي از اين شهرها شهروندان براي گرم کردن خود هنوز هيزم و ذغال‌سنگ مي‌سوزانند که همين امر آلودگي‌هاي بيشتري را در جو منتشر مي‌کند.

اما کدام يک از شهرها بيشترين آلودگي هوا را دارند؟ براي تهيه‌ي چنين ليستي ده‌ها مطالعه در زمينه‌ي کيفيت هوا در چند سال گذشته مرور شد و داده‌هاي دولتي در وبسايت‌ها و منابع غيرعمومي مورد استفاده قرار گرفته‌اند. اين تحقيق آلاينده‌هاي زير رو مورد بررسي قرار داده‌است:

دي‌اکسيد گوگرد: زماني که سوخت‌هاي فسيلي مي‌سوزند ايجاد مي‌شود و دليل اصلي بارش باران‌هاي اسيدي است. اين آلاينده باعث سوختن چشم، سرفه و تشديد تنگي‌نفس و افزايش احتمال عفونت‌هاي ريوي مي‌شود.

دي‌اکسيد نيتروژن: توسط ژنراتورها، نيروگاه‌ها و خودروهاي موتوري توليد مي‌شود. اين آلاينده عامل برونشيت و ديگر بيماري‌هاي ريوي است.

ذرات معلق: اين آلاينده‌ها شامل ذرات ريز مواد مختلف از جمله سرب، غبار، آمونياک، دوده و ذرات مواد معدني مي‌شود. اين ذرات معلق دليل اصليِ سرطان ريه هستند. بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهاني مرگ و مير در شهرهايي که سطح بالاتري از ذرات معلق در هواي‌شان دارند از شهرهايي با آلودگي کمتر به نسبت 15 تا 20 درصد بيشتر است.

نتايج تحقيقات نشان مي‌دهد اين ده شهر از لحاظ آب و هوايي در بدترين وضعيت قرار دارند:

1)پکن (چين)

هواي شهر پکن پايتخت چين آنچنان آلوده شده‌است که به تازگي اين شهر کاملا زير ابري از غبار فرو رفته‌. اين امر باعث شده‌است که فعاليت‌هاي خارج از کلاس مدارس تعطيل شوند و کارشناسان سلامت از کودکان، افراد مسن و افرادي که بيماري‌هاي تنفسي دارند بخواهند که از خانه خارج نشوند. آمار منتشر شده حاکي از اين است که ميزان دي‌اکسيد گوگرد در هواي اين شهر در بين سال‌هاي 2000 تا 2005 از همه‌ي شهرهاي جهان بيشتر بوده و در همين بازه‌ي زماني سطح دي‌اکسيد نيتروژن هواي پکن تنها پس از سائو پائولو و مکزيکو در رتبه‌ي سوم جهان قرار داشته‌است. آلودگي هواي اين شهر در سال 2008 و به علت برگزاري مسابقات المکپيک تابستاني 2008 و سختگيري شديد در تردد اتومبيل‌ها در خيابان‌هاي شهر بهبود يافت، اما اين آلودگي پس از پايان يافتن بازي‌ها دوباره شهر را فراگرفت. 

2)دهلي‌نو (هند)

بر اساس آخرين يافته‌هاي منتشر شده توسط سازمان بهداشت جهاني، از لحاظ غلظت ذرات معلق در هوا، دهلي‌نو دومين شهر جهان محسوب مي‌شود. سطح اين غلظت شش برابر بيشتر از رقمي است که مطابق استاندارد سازمان بهداشت جهاني مجاز محسوب مي‌شود. بر اساس مطالعات موجود، از هر پنج نفر دو نفر در اين شهر با جمعيت 13/8 ميليون نفري از بيماري‌هاي تنفسي رنج مي‌برند. اين مطالعه دليل اصلي آلودگي هواي دهلي‌نو را گازهاي خروجي از اگزوز خوردروها و غبار برخواسته از خيابان‌ها شلوغ بر اثر تردد بيش از اندازه مي‌داند. در اين شهر کارگران ساختماني و رانندگان تاکسي به دليل آلودگي هوا بيش از همه در معرض بيماري‌ها ناتوان‌کننده و حتي مرگ زودرس هستند.

3)سانتياگو (شيلي)

بر اساس استانداردهاي يسازمان بهداشت جهاني، غلظت ذرات معلق در هواي نبايد بيشتر از 50 ميکرو‌گرم در هر متر مکعب باشد. در شهر سانتياگو زماني که ميزان ذرات معلق در هواي شهر از 200 ميکرو‌گرم در متر مکعب افزون شود از طرف دولت هشدار مبني بر آلودگي بيش از اندازه‌ي هوا صادر مي‌شود. در طول سال 2008 در برخي از روزها ميزان ذرات معلق در هواي سانتياگو پايتخت شيلي از 444 ميکروگرم در متر مکعب هم بالاتر رفت. در کنار اين موضوع شهر ساتياگو دومين شهر جهان با غلظت بالاي گاز اوزون در سطح زمين است.

4)مکزيکو سيتي (مکزيک)

بر اساس مطالعات محققان دانشگاه سالزبورگ غلظت همه‌ي آلاينده‌هاي هوا شامل دي‌اکسيد گوگرد، دي‌اکسيد نيتروژن و منواکسيد کربن، در شهر مکزيکوسيتي بالاتر از حد مجاز است. با اين حال مهم‌ترين مشکل مکزيکو ابر غباريست که تقريبا هر روزه اين شهر را فراگرفته‌است. سطح اوزون در نزديکي سطح زمين در اين شهر بالاترين رقم در بين همه‌ي شهرهاي جهان است.

5)اولانباتور (مغولستان)

در اولانباتور غلظت متوسط سالانه‌ي ذرات معلق در هوا بيش از 14 برابر رقم مجاز استاندارد سازمان بهداشت جهاني است. کيفيت بد هواي شهر اولانباتور باعث گسترشِ بيماري‌هاي تنفسي مزمن و بيماري هاي قلبي در بين شهروندان اين شهر شده‌است. همچنين دود غليظي غالبا شهر را آنچنان تيره مي‌کند که حتي در طول روز نيز اتومبيل‌ها مجبورند براي افزايش ميدان ديد چراغ‌هاي خود را روشن کنند.

6)قاهره (مصر)

آخرين گزارش‌هاي سازمان بهداشت جهاني قاهره را پس از دهلي نو داراي بالاترين غلظت ذرات معلق در هوا معرفي مي‌کند. گزارش ديگري که چند سال پيش از طرف سازمان تجارت جهاني منتشر شد، هر رو تنفس در اين شهر را معادل کشيدن يک پاکت سيگار در روز ارزيابي مي‌کند. از آنجا که هنوز در قاهره از گازوييل بدون سرب استفاده نمي‌شود، شهروندان اين شهر در معرض سطح بالايي از سرب در هواي اين شهر هستند. قاهره معمولا زير يک ابر سياه بسيار آلوده و سمي قرار دارد که بر اثر سوزاندن فصلي شالي‌زارهاي اطراف قاهره ايجاد مي‌شود.

7)چونگ‌کينگ (چين)

اين شهر يکي از در حال توسعه‌ترين شهرهاي چين است و پرسرعت‌ترين توسعه را در ميان شهرهاي چين دارد. به علت استفاده از ذغال سنگ به عنوان سوخت در کارخانه‌ها و نيروگاه‌ها اين شهر هميشه آلودگي زياد هوا را تحمل مي‌کند.  کيفيت پايين هواي اين شهر باعث بيماري شهرواندن مي‌شود. مطالعات نشان مي‌دهد در چونگ‌کينگ 4/63? از کودکان از تنگي‌نفس رنج مي‌برند. همچنين سطح غلظت دي‌اکسيدنيتروژن به علت تردد روزافزون اتومبيل‌ها در اين شهر روز به روز رو به افزايش است.

8)گوانگجو (چين)

گوانگجو 12 ميليون نفر جمعيت دارد و يکي از بدترين شهرهاي چين از لحاظ غلظت ذرات معلق در هواست. ذرات معلق در هواي گوانگجو بر اساس مطالعه‌اي منتشر شده از سوي سازمان بهداشت جهاني در سال 2007 حتي از شهر پکن پايتخت چين نيز بيشتر است. سطح غلظت دي‌اکسيد گوگرد تنها پس از پکن در رتبه‌ي دوم قرار مي‌گيرد. هر چه ميزان توليدات صنعتي و ترافيک در اين شهر افزايش ميابد، تعداد افرادي هم که به تنگي‌نفس، سرفه، سرگيجه، ضعف و تهوع مبتلا مي‌شوند افزايش ميابد.

9)هنگ‌کنگ (هنگ‌کنگ)

هنگ‌کنگ غلظت بسيار بالايي از همه‌ي ترکيب‌هاي دي‌اکسيد نيتروژن، اوزون، دي‌اکسيد گوگرد و منواکسيد کربن در هواي خود دارد. شاخص آلودگي هوا که نشان‌دهنده‌ي احتمال آسيب‌ديدن شهروندان از تنفس هواي شهر است به تازگي از 500 نيز در اين شهر افزون‌تر شده‌است. امسال بدترين رقم‌هاي شاخص آلودگي هوا از سال 1995 در اين شهر اعلام شده‌است. اين ارقام بين 12 تا 14 برابر رقم‌هاي استاندارد سازمان بهداشت جهاني هستند. بي‌دليل نيست که آخرين نظرسنجي موسسه‌ي گالوپ در هنگ‌کنگ نشان مي دهد که بيش از 70? مردم اين شهر از وضعيت هواي شهر ناراضي‌اند.

10)کابل (افغانستان)

به دليل جنگ در افغانستان، پايتخت اين کشور مملو از آوارگاني شده‌است که از اطراف کابل و از ديگر مناطق افغانستان به کابل آمده‌اند. به گزارش راديو ان‌پي‌آر زيرساخت‌هاي اين شهر براي نزديک به 500 هزار نفر جمعيت ساخته‌شده‌اند، اما اکنون بايد به بيش از 5 ميليون نفر جمعيت خدمت‌رساني کند. اين شهر با جمعيت بيش از اندازه‌ي خود هنوز پر از بخاري‌هايي است که هيزم مي‌سوزانند و پر از ژنراتورهاي گازوييلي که براي تهيه‌ي برق مصرفي شهروانداني استفاده مي‌شوند که شبکه‌ي برق جنگ‌زده‌ي افغانستان توانايي برآورده کردن نياز انها را ندارد. خودروها هنوز از گازوييلِ سرب دار استفاده مي‌کنند و شهروندان گاهي براي گرم کردن خود مجبور به سوزاندن لاستيک خودروها مي‌شوند. به علت افزايش روزافزون ذرات خطرناک در هواي کابل، حامد کرزاي رييس جمهور اين کشور اعلام وضعيت اضطراري در اين شهر کرده‌است. 

(منبع: وال‌استريت 24/7)