گزارشي از نخستين روز همايش « جوان ايراني، پرسشهاي امروزي»
نخستين روز همايش «جوان ايراني، پرسشهاي امروزي»، با موضوع جنبش نرم‌افزاري و توسعه علمي ايران در تالار دهشور دانشکده علوم پايه دانشگاه تهران آغاز به کار کرد.
به گزارش شهر، در بخش اول همايش دکتر سعيد زيبا کلام پيرامون موضوع نظريه، نظريه‌سازي و افسانه‌هاي پيرامون آن به ارائه مقاله پرداختند، وي در بخشي از سخنراني خود در انتقاد از دانشگاهيان، گفت: شايد مدت زمان زيادي است که جامعه علمي ما هم در سطح حوزه و هم در سطح دانشگاه ، بيش از آنکه به پژوهش در مسايل و معضلات جامعه بپردازد و در جهت رفع و يا تقليل اين معضلات گام بردارد؛ خود را درگير برخي مباني کرده است که روند پژوهش را کند يا معطل گذاشته است.
وي افزود: يکي از اين مباني، تعريف مفهوم « نظريه» است که شايد بتوان گفت از بعد از انقلاب تا به امروز در دانشگاه، در تلاشيم تا آن را به گونه‌اي جامع و مانع تعريف کنيم، در حاليکه اصرار بر تعريف اين مفهوم کاري عبث و بيهوده است و ما را در گام نهادن به پژوهش‌هاي کاربردي و جدي براي حل مشکلات جامعه تضعيف كرده است. هر پژوهشي در هر زمينه اي بر اساس آمال، آرزو، معضلات و متعلقات آن (روش/ نظريه/ مفاهيم و .....) انجام مي‌گيرد. لذا توجه به اين ابعاد در جهت پيشبرد پژوهش هاي مهم کاربردي مقدم بر مفهوم شناسي نظريه است.
در ادامه سخنراني دکتر زيبا کلام به سؤالات متعدد دانشجويان و خبرنگاران در باره نظريه سازي پاسخ دادند و به روشنگري پرداختند.
در بخش دوم همايش دکتر ابراهيم فياض، استاد علوم اجتماعي دانشگاه تهران، پيرامون سازمان‌هاي دانش در ايران به ايراد سخنراني پرداخت. وي سازمان‌هايي نظير حوزه و دانشگاه را ضد خلاقيت، دانش و ايده پردازي دانست و فضاي علمي دانشگاه‌ها را فقط مصرف کننده و ضد توليد معرفي کرد. سپس وي تاريخچه اين مشکلات را مطرح کرده و ريشه اصلي را در وابستگي حوزه به گذشته و وابستگي دانشگاه به غرب دانست.
از نظر وي نتيجه اين فرايند عدم تفکر از سوي هر دو سازمان(حوزه و دانشگاه) و در نتيجه عدم توليد و خلاقيت است.
وي راه حل فراروي سازمان(حوزه و دانشگاه) را به منظور جلوگيري از اين معضل مطالعه غرب و اسلام دانست و گفت: از يکسو جنبش‌هاي دانشجويي بايد سازنده باشند نه اينکه تنها به دنبال ساختار شکني باشند و چيزي بنيان ننهند و از سوي ديگر حوزه بايد به دنبال علوم و دانش‌هاي جديد باشند و فقه اجتماعي را دنبال کنند و از فقه فردي دوري گزينند زيرا فقه فردي همان سکولاريزه شدن حوزه است.
در بخش سوم همايش حجت الاسلام احمد احمدي، رئيس گروه فلسفه، درباره موانع توليد و توفيق علوم انساني-اسلامي در کشور سخنراني کرد. وي در بخشي از سخنراني خود گفت: حوزه علوم انساني بسيار گسترده است، در جامعه ما به خصوص در حوزه‌هاي ديني ما که در دوره‌اي هم حوزه بودند و هم دانشگاه افرادي نظير فارابي، کندي، ابن سينا و ... هم کار علمي کردند و هم کار ديني و فلسفي و حتي کار علوم طبيعي را هم انجام مي دادند و اين ها با هم پيوسته بود.
در غرب هم انديشه و عقل گرايي با دکارت رايج شد و با پيشرفت در علوم طبيعي، در علوم انساني هم پيشرفت کردند و خيلي از رشته‌هاي علمي نيز پديد آمد.
در حالي که ما هماهنگي و پيوستگي بين علوم را ازدست داديم. ما حتي فلسفه را هم از دست داده ايم، از موانع علوم انساني در دانشگاه ها اين است که بين علومي که آموزش داده مي‌شد پيوستگي وجود نداشت و ما وارث ميراث ازهم گسسته بوديم.
بعد از انقلاب تلاش جانکاهي صورت گرفت تا علوم چشم اندازي داشته باشند و پيوستگي مناسبي بين علوم ايجاد شود. تحولي هم صورت گرفته ولي رابطه و تطبيق بين نظريه متفکرين اسلامي و غربي صورت نگرفته است. بايد ساختاري تشکيل مي شد که شکاف و گسستگي بين علوم اسلامي و علوم غربي وجود نداشته باشد. بايد پيوستگي بين علوم وجود داشته باشد و جايگاه دين در اين ميان مشخص شود.
دکتر احمدي در ادامه سخنراني خود بيان کرد: عالم دانشگاهي بايد هر علمي را بررسي کنند و بگويند هر علمي را چقدر بخوانند، کجايش را بخوانند، کارايي اش چقدر است و ... زيرا پيش از انقلاب مباحثي مطرح بود که پيوستگي نداشتند و بعد از انقلاب هم کارهايي انجام مي شد اما نه در حد کمال.
استاد فلسفه دانشگاه تهران راه چاره را در اين عنوان كرد که وزارت علوم يک جمع دانشمند و معتقد به تحول را بگمارند و حوزه هم حضور داشته باشند و هر کدام داشته‌هاي خود را بياورند و يک آينده منسجم ايجاد کنند.
در پايان سخنراني، دکتر احمدي راهکارهايي نظير شناخت دقيق علوم انساني، بررسي فلسفه از گذشته تا حال، بررسي علوم غربي و علوم خودمان را براي توليد علوم انساني در کشور مطرح کرد که با انتقاد مناسب بايد آنها را پيراسته كرد.
همچنين وي از وظايف استادان دانستند که خوب مطالعه کنند، تدريس کنند، نقد کنند و کتاب بنويسند تا بدين وسيله در علوم انساني تحول مناسب ايجاد شود.
در بخش نهايي همايش جاي پا حجت الاسلام عباس ايزدپناه، پيرامون جنبش نرم افزاري و رويکرد تطبيقي_تعاملي مقاله خود را ارائه دادند، ايشان وجود تعامل را بين حوزه هاي مختلف علوم از جمله علم و فلسفه، علم و هنر و حتي وجود تعامل بين حوزه و دانشگاه را از مصاديق جنبش نرم افزاري دانستند، وي موانع پيشرفت در جنبش نرم افزاري را تفکيک گرايي در فلسفه کانت، ويتگنشتاين، تفکيک گرايي در سکولاريزم، تفکيک گرايي منفي در اسلام(مانند مکتبهاي انحرافي)، تحجرگرايي و تجددگرايي در روش تحقيق، رويکرد التقاطي و تأويلي در روش، يکسان کردن دو نظام مختلف، نخبه گرايي و قهرمان گرايي مفرط، تعصب و جزميت گروهي و حزبي دانست.
در پايان اين استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: هرگونه جنبشي در زمينه علم و هنر پيش آمده، نتيجه تعامل و تطبيق گروه ها و افراد مختلف بوده است.