تحقيقات علمي راهكاري براي خروج سينماي ايران از بحران است/ تعداد سالن هاي سينما، مخاطب و فروش كم است

به گزارش خبرنگار شهر، بر اساس نتايج تحقيقات و بررسي‌هاي پژوهش مركز افكار سنجي و رصد فرهنگي پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وابسته به وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي، ايران از معدود كشورهايي است كه چرخه كامل فعاليت‌هاي سينمايي، توليد و توزيع و نمايش، از ساليان پيش در آن وجود داشته است. بنابراين، مي‌توان ادعا كرد كه ايران صاحب صنعت سينما است. بررسي وضعيت سينماي ايران، در مقايسه با برخي از كشورهاي صاحب صنعت سينما، نشان مي‌دهد كه توليد سينماي ايران كم نيست، اما تعداد سالن‌هاي سينما، تعداد مخاطبان و ميزان فروش فيلم‌ها بسيار پايين است.

در اين متن پژوهشي همچنين آمده است: اين صنعت، علاوه بر اشتغال‌زايي مستقيم در تمام بخش‌ها، اعم از توليد، توزيع، نمايش و سالن، در عرصه رسانه‌ها (صدا و سيما، مطبوعات،...) نيز اشتغال‌زايي و درآمدزايي غير مستقيم مي‌كند. اين توقع زماني واقعيت خواهد يافت كه سينماي ايران به صنعتي سودآور تبديل شود. اقتصاد سينما اصطلاحي است كه در ايران بيشتر به كار مي‌رود. در مراكز دانشگاهي، از «سينما بيزينس» يا «فيلم بيزينس» نام برده مي‌شود كه يكي از ابعاد آن بعد اقتصادي است.

بنا بر اين پژوهش،‌نمي‌توان انتظار داشت كه سينما از كاركرد فرهنگي-اجتماعي قوي، فناوري پيشرفته و به روز و جذابيت‌ها و ارزش‌هاي هنري برجسته برخوردار باشد، ولي كاركرد اقتصادي آن ضعيف باشد. اين موارد با يكديگر مرتبط‌اند. در بررسي وضعيت سينما از بعد اقتصادي، هرگونه نتيجه‌گيري و جمع‌بندي، چه مثبت و چه منفي، نمايشگر وضعيت كيفيت سينما و ابعاد و جنبه‌هاي ديگر آن نيز هست. به همين علت، سينماي بيمار، هم از لحاظ فرهنگي و هم از لحاظ اقتصادي، مشكل دارد و سينماي خوب اقتصاد خوبي هم خواهد داشت.

روش تحقيق در اين پژوهش از حيث هدف، كاربردي، از حيث داده‌ها يك تحقيق كيفي، در بررسي ادبيات و مستندات از نوع كتابخانه‌اي و در بررسي و تعيين مدل تحليل محيطي از نوع ميداني بوده است. در ضمن روش تحقيق از حيث روش، به شكل استنتاجي - توصيفي انجام شده است.

پژوهشگران در اين فعاليت خود، جامعه آماري كل متقاضيان سينما در همه سينماهاي فعال شهر تهران در مدت زمان يك ماه، ارديبهشت 1388، در نظر گرفته‌اند و به علت دسترسي نداشتن به تمام متقاضيان سينما و هزينه بالا براي اين دسترسي و صرف وقت زياد، نمونه‌گيري تصادفي - خوشه‌اي انجام شده است. يعني نحوه انتخاب نمونه‌گيري تصادفي است و بدون جايگذاري اعضاي هر خوشه – بر مبناي 45سينماي موجود كه هر يك را يك خوشه در نظر گرفته‌ شده است.

براي توزيع پرسشنامه‌ها، با توجه به فراواني سينماها در مناطق مختلف، بيست و دو منطقه، يك يا چند سينما در هر منطقه بر حسب تصادف به عنوان نمونه انتخاب شد و با توجه به پراكندگي سينماها در شهر تهران، 19 سينما، از 45 سينما، و براي هر سينما 10 پرسشنامه در نظر گرفته شد.

رتبه بندي داده‌ها بر اساس فرضيه دوم

نتايج حاصل از آزمون كروسكال – واليس براي فرضيه دوم

پژوهشگران به اين نتيجه رسيند كه با مقايسه رتبه‌بندي داده‌ها در هر دو قسمت متوجه مي‌شويم بين تعداد خانوار با تعداد دفعات سينما رفتن در ماه و تعداد دفعات سينما رفتن در سال، رابطه‌اي معكوس وجود دارد. به طوري كه بيشترين دفعات سينما رفتن در ماه و در سال، مربوط به يك خانوار دو نفره است و با افزايش تعداد افراد خانوار، تعداد دفعات سينما رفتن در ماه و در سال كاهش مي‌يابد.

در نتيجه اين پژوهش چنين آمده است: پراكندگي سالن‌هاي سينما، قيمت كالاهاي جانشين، قيمت ساير تفريحات، دسترسي آسان به CD هاي قاچاق، قيمت كالاهاي مكمل سينما، كيفيت فيلم، حضور بازيگران مشهور، حضور كارگردان نامي و مشهور، موضوع فيلم، تماشاي بيشتر فيلم‌ها در جشنواره، دسترسي به سيستم حمل و نقل عمومي، سيستم‌هاي فروش و رزرو بليت، معضلات فرهنگي، اكران نشدن فيلم‌هاي به روز خارجي، تبليغات مناسب، مناسب بودن مدت زمان اكران فيلم، ساخت و اكران فيلم براي همه گروه‌ها.

اين پژوهش به سفارش مركز افكار سنجي و رصد فرهنگي پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وابسته به وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي و توسط دكتر غلامرضا گرايي‌نژاد( استاديار دانشكده اقتصاد و حسابداري دانشگاه آزاد اسلامي تهران مركز)، دكتر منيژه هادي‌نژاد( استاديار دانشكده اقتصاد و حسابداري دانشگاه آزاد اسلامي تهران مركز) و آرزو بختياري( كارشناس اقتصاد) انجام شده است.