پرنده‌هاي کهن‌سال سقوط مي‌کنند

به گزارش  «شهر» - هواپيمايي که عصر يک‌شنبه، هفتاد و چهار تن از هموطنان ايراني و چهار خارجي را به کام مرگ کشاند، قديمي‌ترين پرنده‌ي در حال پرواز در خطوط تجاري هوايي ايران بود.

قديمي‌ترين هواپيماي در حال پرواز در خطوط هوايي ايران

اين هواپيما با بيش از 36 سال سن اولين فروند از هواپيماهاي 727 سري 200 ادونسدي بود که در سال 1974 (1353) به سفارش ايران ساخته شد و در خرداد ماه 1353 به ايران تحويل شد. چهار نمونه‌ي ديگر از اين سري تا سال 1354 از هواپيما توسط شرکت بوئينگ به ايران تحويل شده‌است. مهمترين سانحه‌ي پيش آمده براي اين پنج فروند هواپيما پيش از سانحه‌ي يک‌شنبه سقوط يک فروند آن در حين پرواز آموزشي در رشت بود.

در سال 1375 يک فروند هواپيماي 727 سري 200 ادونسد، در حال پرواز آموزشي در نزديکي فرودگاه رشت در يک شاليزار سقوط کرد، از هفت خدمه‌ي حاضر در اين پرواز چهار نفر جان باختند. سانحه پس از انجام 15امين تاچ-اند-گوي آموزشي در آن روز رخ داد.

از سري 200 هواپيماي بوئينگ 727 چهار هواپيماي مسافري و دو هواپيماي باربري نيز که در سال 1980 ساخته شده‌اند در اواسط دهه‌ي نود به ناوگان هوايي خطوط هوايي آسمان اضافه شده‌اند که از دو فروند هواپيماي باربري آسمان استفاده نمي‌شود.

اما از پنج فروند قديمي‌تر اين هواپيما که در خدمت خطوط هوايي «ايران اير» بودند، جز يکي که در رشت سقوط کرد و قديمي‌ترين آن که پريروز در اروميه سقوط کرد، سه فروند ديگر هنوز در حال خدمت‌رساني در خطوط هوايي «ايران اير» هستند.

سقوط قديمي‌ترين پرنده از اين مدل، هر چند که گزارش‌هاي اوليه‌ي علل حادثه عامل انساني و بدي آب و هوا را در سقوط آن بسيار مهم ارزيابي کرده‌اند، مي‌تواند کهن‌سالي و قديمي بودن فن‌آوري‌ها اين هواپيما در کمبود امکانات ناوبري زميني در فرودگاه اروميه نيز باشد.

توليد اين هواپيماهاي کهن‌سال 36 ساله از نزديک به سه دهه است که متوقف شده‌است. در سال‌هاي 1983-84 آخرين نمونه‌هاي اين هواپيما توليد شد.

به جز پنج هواپيماي سري 200 از بوئينگ 727 که در ايران‌اير خدمت مي‌کردند، چهار بوئينگ 727سري 100 نيز در خدمت اين شرکت بوده‌اند. از اين پرنده‌هاي پير که يکي از آنها در سال 1358 با رشته‌کوه‌هاي البرز برخورد کرد و يکي ديگر سه سال بعد در حال حرکت آزمايشي سريع بر روي باند آسيب ديد، دو فروند باقي‌مانده‌است که هر دومدتي‌ست بازنشسته شده‌اند.

بازنشسته شدن اين بوئينگ‌ها قديمي باعث شد که لقب پيرترين پرنده‌ي فولادين تجاري آسمان ايران به هواپيمايي برسد که يک‌شنبه در نزديکي فرودگاه اروميه 78 نفر را به کام مرگ کشاند.

اولين سانحه‌ي مرگبار هوايي بوئينگ 727 در ايران، در سال بهمن ماه 1358 با برخورد پرواز مشهد تهران با رشته کوه‌هاي البرز رخ داد. کليه‌ي 120 مسافر و 8 نفر خدمه‌ي اين پرواز کشته‌شدند. اين سانحه همچنين اولين سانحه‌ي هوايي در ايران پس از انقلاب اسلامي و بدترين سانحه‌ي هوايي بوئينگ از لحاظ تلفات در تاريخ هوانوردي ايران بود.

 نهايتا سه روز پيش بوئينگِ پيرِ 727 سومين سانحه‌ي مرگبار خود را در طول خدمت در خطوط مسافري ايران به ثبت رسانده‌است. مجموع تلفات سوانح اين مدل بوئينگ در ايران به 209 نفر مي‌رسند.

رقابت غربي‌ها با روس‌ها

بدنام‌ترين پرنده‌ي خطوط هوايي ايران، توپولف روسي‌ است. چهار سانحه‌ي منجر به مرگ اين هواپيما در خاک ايران تا کنون باعث مرگ 446 نفر در ايران شده‌است.  اما بالا رفتن سن هواپيماهاي بوئينگ در حال پرواز در ايران هم کم کم به رقم جان باختگان رقباي غربي توپولف اضافه مي‌کند.

تاکنون در همه‌ي سوانح هواپيمايي هواپيماهاي ايراني از ابتداي انقلاب اسلامي تاکنون 1882 نفر جان خود را از دست داده‌اند که اين رقم شامل شهادت 290 مسافر ايرباس ايراني که توسط ناو وينسنت نيروي دريايي ايالات متحده آمريکا مورد حمله قرار گرفت محاسبه شده‌است.

از اين رقم 731 نفر در پروازهاي نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي شهيد شده‌اند.

در نتيجه با حذف جان باختگان پروازهاي نظامي و پرواز ايرباس کل جان باختگان خطوط هوايي مسافري ايران در حوادث غيرنظامي 861 نفر محاسبه مي‌شوند.

نزديک به 52 درصد از کشته‌شدگان همه‌ي سوانج هوايي خطوط مسافري در ايران، يعني بيش از نيمي از کشته‌شدگان جان خود را در چهار سانحه‌ي هواپيماهاي روسي توپولف از دست داده‌اند.

اما 25 درصد کشته‌شدگان، يعني يک چهارم کشته‌شدگان مذکور جان خود را در سه سانحه‌ي مرگ‌بار بوئينگ 727 از دست داده‌اند. و بالغ بر  17 درصد کشته‌شدگان نيز با مدل‌هاي مختلف هواپيماي فوکر پرواز مي‌کرده‌اند.

شهاب شهسواري