مسوولان در جستجوي متهم؛ تهران در آستانه مرگ

به گزارش خبرنگار«شهر»، آلودگي هواي شهر تهران آنقدر طولاني و عادي شده كه انگار شهروندان نيز ديگر گنبد فيروزه‌اي اين شهر را از خاطر برده اند. امسال براساس آمارها تنها 14روز هواي پاك در تهران داشته ايم در حالي كه تعداد روزهاي پاك سال گذشته 32 روز بوده است. آلودگي هواي تهران هرسال با آغاز فصل پاييز و شكل‌گيري پديده وارونگي هوا جدي مي شود. امسال هم حال هواي تهران خوب نبود. از هركسي حال هواي تهران را بپرسي دليلي مي آورد از مردم عادي گرفته تا كارشناسان. جالب اينكه كارشناسان با يكديگر هم عقيده نيستند و هرفردي با توجه به مقام خود بر دلايل خاصي پافشاري مي كند، اگر هم خبرنگاري زنگ بزند تا علت را از صاحب نظري جستجو كند مي گويند شما خبرنگارها فقط حرفهاي آنهايي را منتشر مي كنيد كه با شما هم عقيده هستند. در اين گزارش اما سعي بر اين است كه علت آلودگي هواي تهران، فارغ از هر جهت گيري بررسي شود.

وسايل نقليه؛ مهم‌ترين عامل آلودگي هوا

كارشناسان محيط زيست علت آلودگي هواي تهران را به دو عامل طبيعي و انسان ساخت مرتبط مي دانند. برخي از كارشناسان معتقدند علت آلودگي هواي تهران تردد زياد خودروها و موتور سيكلت‌ها در سطح شهر است. اشرفي پور، مدير محيط زيست استان تهران متعلق به اين گروه است. او مي گويد بر پايه تحقيقاتي كه انجام شده حدود 70 تا 80درصد آلودگي هواي تهران مربوط به منابع متحرك است براساس آمارها در تهران حدود پنج و نيم ميليون دستگاه خودرو و موتور سيكلت در سطح شهر در حال تردد هستند و ازاين تعداد خودرو و موتورسيكلت روزانه حدود شش هزار و صد تن آلاينده وارد هواي شهر تهران مي شود.

اشرفي پور معتقد است مجهز نبودن خوردوها به كنيستر و كاتاليست سبب اين حجم آلودگي شده است و با نصب اين قطعات بر روي خودرو ها حجم آلايندگي هواي تهران كمتر خواهد شد. اميرفاتح وحدتي مسئول دبيرخانه کميته اجرايي کاهش آلودگي هواي تهران نيز تردد خودروهاي فرسوده را در سطح شهر تهران يكي از دلايل مهم آلودگي هوا مي داند.

كنيستر و كاتاليست در خودروهاي توليدي ساخت ايران تا قبل از سال 82 نصب نشده اند و البته عمر مفيد يك كاتاليست به گفته كارشناسان 2سال است و يك قطعه كنيستر هم بعد از 80 هزار كيلومتر حركت بايد عوض شود. در عين حال اين قطعه در داخل كشور توليد نمي شود و بر اساس اطلاعات موجود واردات هم نداريم.

سوخت غيراستاندارد متهم اصلي

در حالي كه اشرفي پور مديركل سازمان محيط زيست تهران با استناد به آمارهاي وزارت نفت سوخت مصرفي خودروها را در ايران سوختي استاندارد مي داند، محمد هادي حيدرزاده رييس ستاد محيط زيست شهرداري تهران كه اين روزها با جمله «مديريت هواي تهران را به باد سپرده ايم» معروف شده مي گويد كيفيت استاندارد سوخت مصرفي با كيفيت استاندارد «يورو2» خودروها هماهنگ نيست .

برخي نمايندگان اما با صراحت بيشتر انگشت اتهام را به سوي سوخت بي كيفيت نشانه رفته اند مانند محسن نريمان،نايب رئيس فراکسيون عمران مجلس شوراي اسلامي كه معتقد است آلودگي هواي تهران در يک روال غير عادي افزايش يافته و توليد بنزين غير استاندارد و اهميت ندادن به طرح هايي که براي توسعه مترو در نظر گرفته شده موجب تشديد آلودگي هوا شده است.

البته برخي از نمايندگان هم معتقدند بنزين توليد داخل كشور از استاندارد قابل قبولي برخوردار است و مشكلي براي سلامت شهروندان ايجاد نمي كند مانند سيد اميرحسين قاضي زاده،عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس كه معتقد است کيفيت بنزين توليدي در داخل و بنزين وارداتي از خارج کشور کاملا يکسان است. با اين حال در حالي كه اظهارنظرها درباه كيفيت سوخت ادامه دارد نظام‌الدين برزگري،رئيس سازمان استاندارد گفته بنزين‌هايي که در حال حاضر در داخل کشور عرضه مي‌شود با آن استانداردي که ما تدوين کرده‌ايم بسيار فاصله دارد.

متهمان رديف بعدي آلودگي هوا

تقليل گرايي درباره پديده اي به بزرگي آلودگي هوا كار درستي نيست و همواره بايد نقش تمامي عوامل را در اين خصوص در نظر داشت. اگر چه سهم عوامل مختلف يكسان نيست آخرين تحقيقي كه در خصوص آلودگي هواي تهران انجام شده مربوط به سال 84 است. در اين تحقيق عوامل «انسان ساخت» نقش پررنگي داشتند كه هنوز هم اين نقش منطقي به نظر مي رسد. به هر روي عوامل طبيعي مانند شرايط اقيلمي شهر تهران، پايين بودن سطح تكنولوژي خودروهاي ايراني، عمربالاي خودروها، عدم اقبال مردم به معاينه فني، اتلاف انرژي در ايران به علت ارزان بودن آن، آلودگي واحدهاي صنعتي و منازل، عدم هماهنگي بين دستگاه هاي مربوطه، اجرايي نشدن الزامات برنامه ها و نبود اعتبارات تخصيصي كافي مانند عدم تخصيص بودجه مورد نياز به مترو از ديگر دلايلي است كه كارشناسان و مسئولان معتقدند به آلودگي بيشتر هواي تهران دامن زده است.

در كنار عوامل بالامعصومه ابتكار رئيس كميته محيط زيست شوراي شهرتهران معتقد است اجرا نشدن دقيق و متناوب برنامه جامع كاهش آلودگي هوا مسبب وضعيت هواي بحراني و اضطراري تهران است. ابتكار مي گويد اعمال نشدن سياست هاي کنترلي و انضباطي از سوي مراجع ذي صلاح، سازمان ها و نهادهاي مسئول اين وضعيت را رقم زده است.

به هر حال همه عوامل بالا دست به دست هم داده اند و پرونده اي قطور براي آلودگي هوا تهران ساخته اند. فارغ از آنكه نقش كدام عامل پر رنگ تر از ساير عوامل است وظيفه مسئولان يافتن راه چاره اي براي برون رفت از اين وضعيت و چاره جويي براي سلامت شهروندان است. به نظر مي رسد راه حل هاي ارائه شده در اين مدت چاره ساز نبوده و آلودگي دست از گريبان تهران برنداشته است. آلودگي هواي تهران براي آنكه مهار شود نياز به همدلي و اشتراك نظر مسئولان با همديگر دارد بنابراين با توجه به بحراني كه شاهد آن هستيم و ميزان تاثير آن در سلامت شهروندان شايد وقت آن شده باشد كه مسئولان يك بار ديگر با صداقت از خود بپرسند علت آلودگي هواي تهران چيست؟ 29 دي روز هواي پاك نزديك است، ...