يك متخصص تغذيه هشدار داد:
كاهش توزيع شير استريل در مدارس سلامت دانش‌آموزان را به خطر انداخته است
يك متخصص تغذيه با هشدار در مورد كاهش نسبت توزيع شير استريل به شير پاستوريزه كه با هدف كاهش هزينه‌هاي اجراي طرح شير مدرسه صورت گرفته است، گفت: اين امر براي سلامت دانش‌آموزان مخاطرات به همراه دارد.
به گزارش "شهر"، دكتر ربابه شيخ الاسلام افزود: كاهش نسبت توزيع شير استريل به شير پاستوريزه و به مناقصه گذاشتن اجراي اين طرح در بين واحدهاي توليدي در كنار توزيع شير به صورت مدرسه محور (تهيه شير از مراكز عرضه مواد غذايي با نظر مدير آموزشگاه )و طرح هاي اين چنين، هر چند ممكن است تا حدودي هزينه‌هاي اجراي اين طرح را كاهش دهد، اما سلامت دانش آموزان را تهديد مي‌كند.
وي ادامه داد: صنعت شير كشور در اين سال‌ها گسترش بسيار خوبي داشته و امكان توليد شير با كيفيت بالا و به صورت استرليزه را كه نيازي به زنجيره سرد ندارد، مهيا كرده است و شركت هاي معتبر مي‌توانند با حمايت از اين برنامه ملي به كمك دولت آمده، محصول با كيفيت را با حداقل قيمت عرضه كنند.
نتايج ارزيابي طرح شير مدرسه ايران (شما) در سال 1385 نشان مي‌دهد 56 درصد مدارس زير پوشش طرح شير مدرسه فاقد يخچال بوده‌اند.
شيخ الاسلام، توزيع نامناسب و نداشتن زنجيره سرد براي ارسال شير به مدارس دور افتاده را از موانعي اعلام كرد كه به جاي علاقه‌مندي كودكان به خوردن شير، آنان را به دليل تغيير طعم شير زده مي كند. وي خواستار جايگزين كردن شير استريل به جاي شير پاستوريزه در مدارس شد.
وي افزود: از سوي ديگر كارخانه‌هاي توليد كننده، معمولاً شيرهاي خام باكيفيت بالا را براي تهيه شير استريليزه مصرف مي‌كنند. اگر با برنامه‌ريزي بتوان به تدريج شير استريليزه را در برنامه شير مدرسه به جاي شيرهاي فعلي جايگزين كرد، هم كودكان به طعم واقعي شير علاقه‌مند مي‌شوند و هم نگراني‌هايي كه در حال حاضر به دليل توزيع نامناسب اين ماده غذايي ارزشمند پيش آمده از بين خواهد رفت. از همه مهمتر كودكان كشور از محصولي با كيفيت بالا كه سلامتشان را ارتقا مي‌دهد، بهره خواهند برد.
به غير از بحث كيفيت شير مدرسه كه اجراي مناقصه به آن لطمه مي‌زند، موضوع كميت توزيع شيرمدرسه نيز جاي تامل دارد. براي مثال امسال شير مدرسه با تأخير سه ماهه و از دي در مدارس سراسر كشور توزيع شد. تأخيري كه وزير آموزش و پرورش با ابراز خرسندي از اين اقدام، آن را دستاوردي در راستاي صرفه جويي 10 ميليارد توماني عنوان كرد.
شيخ الاسلام گفت: پرسش اينجاست كه تأخير در اجراي طرح شير مدرسه كه در بهترين حالت 3 واحد از 21 واحد شير مورد نياز دانش آموزان در هفته به مدت 6 ماه از سال را تامين مي‌كند و طي سال فقط 7 درصد از نياز دانش آموزان به شير و فرآورده‌هاي شيري از طريق شير مدرسه تامين مي‌شود، به راستي صرفه جويي است؟
به گفته وي اگر چه دولت از توجه به توسعه فرهنگ مصرف شير از سنين كودكي و ايجاد عادت در بين كودكان براي مصرف لبنيات بارها صحبت كرده است به نظر مي‌رسد، رويكرد برخي مسئولان در زمينه كاهش هزينه‌هاي اجراي طرح توزيع شير مدارس، نتيجه‌اي برخلاف اهداف پيش بيني شده به دنبال داشته باشد.
شيخ الاسلام با انتقاد از برپايي مناقصه براي تهيه شير مدرسه گفت: در مناقصه معيار كيفيت نيست، بلكه قيمت پايين تر محصولات توليدي مد نظر است.اين مسئله باعث مي‌شود شيرهاي توليد شده با كيفيت پايين تر خريداري شود كه مسلماً روي طعم و كيفيت شير اثر مي‌گذارد و اين عاملي براي تنفر بچه‌ها از اين ماده غذايي شده و بسياري از دانش آموزان اين شيرها را مصرف نمي‌كنند.
وي با انتقاد از اين مسأله گفت: تهيه شير براي برنامه مهم و ملي شير مدرسه از طريق مناقصه صرفه جويي نيست بلكه موجب ضرر است؛ چون باعث به خطر افتادن سلامت بچه‌ها شده و اين فرهنگ سازي تبديل به ضد فرهنگ و موجب تنفر بچه‌ها از شير مي‌شود و ما در آينده بيماراني خواهيم داشت كه بايد بودجه‌هاي بيشتري را صرف سلامت و درمان آنها كنيم.
وي گفت: مسووليت توزيع شير نبايد با قسمت خدمات مالي و اداري وزارت آموزش و پرورش باشد؛ چرا كه ارزانتر بودن قيمت شيرها مد نظر اين ادارات خواهد بود و لذا بايستي اداره كل بهداشت مدارس و كميته شير مدرسه بر اين امر مهم نظارت داشته باشند.
اين متخصص تغذيه اضافه كرد: در حال حاضر پوشش بيش از 12 ميليون دانش آموز، ايران را به عنوان يكي از بزرگترين كشورهاي مجري طرح شير مدرسه در بين بيش از 60 كشور كه طرح شير مدرسه در آنها اجرا مي‌شود، معرفي مي‌كند.
به اعتقاد كارشناسان صنعت شير، طرح توزيع شير رايگان در مدارس از جمله فعاليت‌هاي موثر فرهنگ سازي براي افزايش سرانه مصرف شير و ارتقاي شاخص سلامت در جامعه به شمار مي‌رود. به عبارتي، ميزان شير توزيع شده در قالب اين طرح، بيش از آنكه ارزش تغذيه‌اي داشته باشد، ارزش فرهنگ سازي دارد، رسالت اصلي آن آشتي دادن كودكان و نوجوانان اين مرز و بوم با شير است.
از سوي ديگر، كودكان به عنوان مهمترين گروه مخاطب در زمينه اصلاح الگوي مصرف شير به شمار مي‌روند.
طرح توزيع شير مدرسه، نزديك به يك دهه است كه در كشور اجرا مي‌شود و وقت آن است كه آثار اجراي طرح بررسي و اثر بخشي آن ارزيابي و نقاط ضعف و قوت آن مشخص شود.