مد و پوشش در ميان دختران تهراني

«مد» پديده‌اي است كه از كشور فرانسه و از شهر پاريس گسترش پيدا كرد و بعد‌ها در ميان ديگر كشور‌هاي اروپايي رواج پيدا كرد اما اين پديده براي اولين بار از همان آغازين سال هاي دهه 20 خورشيدي از زماني که حرف ازمد و سالن هاي مد بين زنان خانواده هاي اعيان تهراني به ميان آمد به آرامي و توسط زني ايراني با راه‌اندازي اولين خياط‌‌خانه پا به عرصه گذاشت. *بعضي‌ از مد‌ها امنيت اجتماعي ندارند امروز و با گذشت بيشتز از 50سال هنوز اين كلمه در ميان اقشار مختلف جامعه بر سر زبان‌ها است پديده‌اي كه به جرات مي‌توان گفت از سوي پايتخت نشين‌ها به ديگر شهر‌ها سرايت مي‌كند و دغدغه و نگراني بسياري از جواناني است كه مي‌خواهند بدانند مد سال و يا حتي ماه چيست. اما جواب اين سوال در گوشه‌كنار پايتخت براي همه يكسان نيست، اگرچه به نظر مي‌رسد تا كنون اهميت مد در ميان پسر‌ها و دختر‌ها نظرسنجي نشده است اما مشاهدات ميداني نشان مي‌دهد اين پديده در ميان دختر‌ها اهميت بيشتري دارد اينكه امسال رنگ سال چيه يا چه مدلي قديمي يا جديد؛ بيشتر دغدغه دختر‌ها بوده تا پسر‌ها، البته اين موضوع در اين كه شما كجاي شهر تهران زندگي مي‌كنيد يا در چه موقعيت اجتماعي قرار داريد متفاوت است. شايد براي كساني كه مركز خريد آنها پاساژ لباس‌هاي مارك و گران قيمت است كلمه «مد» اهميت بيشتري داشته باشد. سعيده الف در اين باره مي‌گويد: مد بايد مطابق با سليقه‌ام باشد اينكه هر چيزي جديدي مد شود و آن را بخرم اينطور نيست، بلكه مد تا زماني براي مهم است كه مطابق با اعتقاداتم باشد. «سارا» يكي ديگر از شهروندان تهراني معتقد است مد براي او خيلي اهميت دارد البته هرچه سنش بيشتر مي‌شود از اهميت آن نيز كمتر مي‌شود او مي‌گويد البته تا زماني از مد پيروي مي‌كند كه هنجار‌هاي اجتماعي به او اجازه ‌دهد. الگو‌هاي پوشش در شهري مثل تهران از محله‌هاي شمال تهران تا جنوب ان تفاوت‌هاي آشكاري دارد،گوناگوني در مانتو‌هاي كوتاه، چسبيده، رنگ‌هاي روشن يا به قول اصطلاح «جيغ» بيانگر نوعي تفاوت پوششي براي دختران شهر تهران است كه البته وابستگي شديدي به موقعيت اجتماعي و شاغل بودن دختران در ارگان‌هاي دولتي و خصوصي دارد. سعيده درباره نوع پوشش خودش در محيط‌ كاري با زماني كه به مهماني مي‌رود مي‌گويد تفاوت‌هاي آشكاري دارد در حاليكه سارا آن را خيلي متفاوت نمي‌داند اما فاطمه درباره مد و پوشش نظرات جالبي دارد او مي‌گويد «اين كه بدانم چي مد نيست جي هست برايم جالب است و آن را دنبال مي‌كنم اما در انتخاب آن فرهنگ جامعه و خانواده‌ام را دخالت مي‌دهم او نوع پوشش را با توجه به فرهنگ خانواده و جامعه كاملا شخصي عنوان مي‌كند البته معتقد است گاهي نوع مدها امنيت اجتماعي به همراه ندارد. » *جوانان توسط مدگرايي پيام خود را به جامعه مي دهند اين در حالي است كه نوآوري و خلاقيت در توليد و عرضه الگوهاي پوشش متناسب با فرهنگ ايراني و ذائقه مردم مسلمان كشورمان مهمترين هدف كارگروه ساماندهي مدولباس در عرصه اجتماعي است. عليرضا حسين زاده ، سخن گو و دبيركارگروه ساماندهي مدولباس در در اين باره مي‌گويد: تقليدي بودن مد در داخل كشور نتيجه انفعال بخش توليد است چراكه توليد كنندگان ما اهل خطرپذيري نيستند و آنچه به مردم عرضه مي كنند متناسب با سليقه و ذائقه آنها نيست و آنچه مردم در بازار مي بينند تنها يك سري تابلوهاي يكنواخت است كه حق انتخاب را از آنها سلب مي كند . به گفته وي قاعده كلي تناسب پوشش با موازين شرعي و عرف جامعه است حال اگر طرحي با اين قواعد متناسب بود و چيزي غير از چادر و مانتو هم باشد چه اشكالي دارد ؟ بسياري از طرح هاي قومي ما نه چادرند ، نه مانتو اما كاملاً پوشيده و زيبا هستند طراحان ما با الهام از اين طرح ها مي توانند به خلق الگوهاي نوين بپردازند . علي گرانمايه پور” استاد دانشگاه و كارشناس علوم ارتباطات در تعريف مد مي‌گويد: مد نمادي از وضعيت فرهنگي واجتماعي يك جامعه و نمادي از برداشت و ديدگاه مردم نسبت به اين وضعيت است وي برخي مدها را انتقاد به اوضاع جامعه مي داند وبا اشاره به برخي جنبش هاي اجتماعي غرب كه بعدها شكل ظاهري آنها تبديل به مد شده است، مي گويد: در دهه هاي 60و70ميلادي جنبش انتقادي اجتماعي - سياسي هيپي ها، در دهه 80پانك ها وبعدها رپ ها به وجود آمدند كه البته بعد از مدتي به انحراف كشيده شدند. اين استاد دانشگاه همچنين برخي مدها را حركت نوگرايانه افراد تنوع طلب مي داند و مي گويد: مد وضعيت، شرايط، شكل وشمايلي است كه مردم با تقليد از آن براي خود پايگاه اجتماعي ايجاد مي كنند و مي خواهند به كمك اين تقليد متحول شوند. گرانمايه پور معتقد است :جوانان توسط مدگرايي پيام خود را به جامعه مي دهند. مد متغيري است كه بيشترين فراواني را دارد. به زبان ساده ، مد اتفاق يا شرايطي است كه مدام در جامعه تكرار مي شود. مد خاص افراد نوگرا و نوجو است نسل جوان معمولا نوگرا هستند، عقايد نو را مي پذيرند و پيروي مي كنند و هر چه سن بالا مي رود ، دامنه مدگرايي هم كم مي شود. *كريمه اهل بيت الگوي دختران مسلمان در سال 1385 يک رويداد تاثيرگذار براي دختران کشورمان اتفاق افتاد. شوراي عالي انقلاب فرهنگي بر اساس پيشنهاد فرهنگسراي دختران ، روز مبارک تولد حضرت فاطمه معصومه ، را به عنوان روز ملي دختران تصويب كرد و فرهنگسراي دختران به عنوان دبيرخانه دائمي روز ملي دختران انتخاب شد. بدون ترديد ، توجه به اهميت و ضرورت اين روز و فرصت هاي آن ، همچنين دقت به وضعيت دختران در جامعه که براي اصلاح و بهبود آن به عزم و اهتمام ملي نياز است ، مي تواند از روز ملي دختران يک فرصت مغتنم براي کار دسته جمعي در مورد دختران بسازد که زمينه هاي حرکت هاي بزرگ و تغيير و تحولات درخشان براي توسعه و بهبود زندگي دختران را فراهم كند . دختري که در خاندان پيامر لقب کريمه اهل بيت را به خود اختصاص داد مي‌تواند مي تواند سر آغاز يک جريان باشد جرياني که الگو‌سازي از آن با روز ملي دختران همگام باشد.

گزارش: مهدي نوروزونديان