گفت‌و‌گو با محمد باقر قاليباف به مناسبت دهه فجر(بخش نخست)
انقلاب اسلامي، احياگر نقش دين در بيداري ملت‌ها
محمدباقر قاليباف را در هر دوره‌اي از سال‌هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي مي‌توان در جايي از دشوارترين مسئوليت‌هاي جمهوري اسلامي ايران يافت.
قاليباف 22 ساله، لشکر 5 نصر خراسان را در دفاع مقدس ايران در نبرد نابرابر متجاوزان عراقي فرماندهي مي‌کرد، در سال 1373 فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبيا شد و در سال1376 فرماندهي نيروي هوايي سپاه را به‌عهده گرفت. فرمانده جوان سال‌هاي دفاع‌مقدس، در سال 1379 پيش از آنکه وارد سال چهلم زندگي شود، براي فرماندهي نيروي انتظامي انتخاب شد و پس از آن در سال 1383 با حکم رئيس‌جمهور وقت، رياست و نمايندگي رئيس‌جمهور در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز را به‌عهده گرفت. قاليباف اخيرا يکي از 5 شهردار برتر جهان در توسعه حمل‌ونقل عمومي پايدار سال 2011 شناخته شده است.
با جوان پرشور روزهاي انقلاب و مدير موفق‌سال‌هاي پس از انقلاب، درباره ماهيت انقلاب اسلامي و دستاوردهاي آن به گفت‌و‌گو نشستيم. قاليباف بر اين باور است که انقلاب اسلامي ايران پس از گذشت 3 دهه به بسياري از اهداف و آرمان‌هاي بلند خود دست يافته‌است. او انقلاب اسلامي ايران را زمينه‌ساز احياي تمدن بزرگ اسلامي - ايراني مي‌داند که با وجود همه دشمني‌ها و توطئه‌هاي گوناگون داخلي و خارجي، به راه خود ادامه داده است. قاليباف درباره نوع مديريتي که چنين دستاوردي‌هايي را در پي داشته مي‌گويد: مديريت جهادي که تلفيقي از شور و ايمان انقلابي در کنار خردورزي و تدبير است ناظر بر آزمون‌هايي است که تجربه مديريت جهادي از آنها سربلند بيرون آمده است.
آقاي دکتر قاليباف با تشکر از فرصتي که در اختيار ما قرار داديد. در ايام گراميداشت پيروزي انقلاب اسلامي قرار داريم. براي بسياري جالب است بدانند براي شما اين روزها يادآور چه خاطراتي است ؟
بسم‌الله الرحمن الرحيم. بنده نيز متقابلا سپاسگزارم. دهه فجر براي امثال بنده يادآور تمامي خاطرات و شور و شوق جواني است. اکنون که به گذشته نگاه مي‌کنم، مي‌بينم با آنکه ما در آن ايام بسيار جوان بوديم اما دغدغه‌ها و آرمان‌هاي بسيار بزرگي در سر داشتيم. شايد بزرگ‌ترين ويژگي‌هاي نسل جوان انقلاب، روحيه آرمانگرايي و انقلابي‌گري است. ما آن روزها يا در مدرسه بوديم يا در مسجد و يا در تظاهرات‌هاي خياباني. يادم مي‌آيد در آن روزها رنگ خانه را خيلي کمتر مي‌ديديم. اما از همه اينها که بگذريم، دهه فجر براي من بيش از هر چيز يادآور امام عزيزمان است. آن روزها امام براي ما همه چيز بود و امروز کلامش و گفتمانش همه چيز.
آيا امروز هم نشاني از آن شور و شوق جواني را مي‌توان در دکتر قاليباف ميانسال سراغ گرفت؟
خودم که فکر مي‌کنم شور و حالم از آن روزها نيز بيشتر شده است.
مي توانم بپرسم چرا؟
به هر حال آن روزها، انقلاب و اهداف و آرمان‌هاي آن صرفا در حد يک اميد و آرزو بود و هيچ‌کدام از ما و حتي بسياري از رهبران انقلاب، فکر نمي‌کردند انقلاب به اين زودي به پيروزي برسد و مخصوصا آنکه به‌زودي شاهد به بار نشستن بسياري از اهداف و آرمان‌هاي انقلاب اسلامي باشيم. مسلما هنگامي که ببينيد بسياري از آرمان‌ها و آرزوهايي که دوران جواني‌تان را در راه تحقق آنها مبارزه کرده‌ايد، محقق شده است، انرژي و تواني دوباره خواهيد گرفت.
آيا واقعا تمام آن اهداف و آرزوها محقق شده است؟ اگر اجازه دهيد مي‌خواهم به‌عنوان يک کارشناس و تحليل‌گر و نه به‌عنوان يک جوان انقلابي گذشته، به اين سوال بنده پاسخ دهيد که اگر بخواهيد با توجه به تجربه سه دهه گذشته، از منظري آسيب شناسانه به وضعيت کنوني نگاه کنيد آيا واقعا باور داريد که آرمان‌هاي انقلاب اسلامي محقق شده است؟
چه از منظر يک فرد انقلابي و چه با رويکرد تحليلي و علمي اگر منصفانه به شرايط امروزمان و نيز رويدادهاي 3 دهه گذشته نگاه کنيم، عميقا بر اين باورم که در رسيدن به بسياري از آرمان‌ها و اهداف انقلاب اسلامي موفق بوده‌ايم. به‌نظر بنده يکي از نقاط ضعف دستگاه‌هاي فرهنگي ما در طول اين سال‌ها اين بوده است که نتوانسته‌اند درک صحيحي از شرايط اسفبار دوران طاغوت و نيز اهميت و جايگاه منحصر به فرد انقلاب اسلامي در تاريخ جهان را به نسل‌هاي جديد منتقل کنند. به‌نظر بنده اگر نسل جوان ما با اهميت تاريخي و سرنوشت ساز انقلاب اسلامي به‌درستي آشنا مي‌شد، امروز تحقق اهداف و آرمان‌هاي انقلاب براي شما نيز همانند بنده بديهي بود.
به‌طور مشخص در کدام اهداف موفق بوده‌ايم؟
اگر اهداف اوليه انقلاب اسلامي را به 2دسته سلبي و ايجابي تقسيم کنيم، خواهيم ديد که درخصوص اهداف سلبي که همانا ريشه کني ظلم و استبداد و قطع يد استکبار و استعمار از اين سرزمين است، به‌طور کامل اهداف انقلاب اسلامي محقق شده است؛ به‌گونه‌اي که امروز ايران اسلامي داراي يکي از مستقل‌ترين و در عين حال مردمي‌ترين نظام‌هاي جهان است. در زمينه اهداف ايجابي نيز که بنده همه آنها را در حرکتي پايدار به زمينه‌سازي براي «احياي تمدن بزرگ اسلامي - ايراني» خلاصه مي‌کنم، مي‌توان با اطمينان مدعي بود که به‌رغم تمامي مشکلات و توطئه‌هاي گوناگون داخلي و خارجي، گام‌هاي بسيار بزرگي برداشته شده است؛ اينکه مي‌بينيد دشمنان ما پس از گذشت بيش از سه دهه از عمر انقلاب اسلامي هنوز دست از دشمني‌هاي خود برنداشته‌اند و هر روز توطئه‌اي جديد عليه ما انجام مي‌دهند، نشان‌دهنده آن است که انقلاب اسلامي در بسياري از اهداف خود موفق بوده است.
به دشمني‌ها اشاره کرديد. رهبر معظم انقلاب نيز بارها نسبت به مسئله غفلت از دشمن هشدار داده‌اند. اگر اجازه دهيد با صراحت بيشتري به اين سوال بپردازم. براي بسياري از نسل جديد اين سوال مطرح است که چرا ما بايد اين همه «دشمن» داشته باشيم؟ ريشه اين همه دشمني‌ها با انقلاب به کجا بر مي‌گردد؟
بنده نيز از شما و از همه نسل جوانمان انتظار دارم که با همين صراحت به‌دنبال يافتن پاسخ سوالات خود باشند. عميقا بر اين باورم که اگر مردم ما به سوال صريح و بي‌پرده و مسوولين ما نيز به پاسخ صريح و دقيق، خود را ملزم کنند، نه تنها بسياري از شائبه‌ها و دغدغه‌ها رفع خواهد شد بلکه شاهد تحولي عميق در روند اداره جامعه نيز خواهيم بود. در پاسخ به سوال شما بايد بگويم که علت اصلي اين دشمني‌ها در وهله اول به ماهيت انقلاب اسلامي و اهداف و آرمان‌هاي آن و در مرحله بعد به نتايج و پيامدهاي اين انقلاب بر مي‌گردد. ببينيد اين انقلاب از هر جهت يک پديده منحصر به فرد بود. هيچ کدام از صاحب‌نظران جهاني تصور نمي‌کردند در اين نقطه از جهان که جزيره ثبات خوانده شده بود، يکي از بزرگ‌ترين انقلاب‌هاي تمام تاريخ جهان به وقوع بپيوندد.
در شرايطي که انقلاب‌هاي قرن بيستم، همگي مستقيم يا غيرمستقيم متاثر از انديشه‌هاي مارکسيستي بودند، شاهد شکل‌گيري انقلابي با رويکردي کاملا ديني و مذهبي هستيم. اين انقلاب در شرايطي با هدايت رهبري ديني و با اهداف و آرمان‌هاي ديني و مذهبي به پيروزي رسيد که جهان در نيمه دوم قرن بيستم شاهد افول ارزش‌هاي ديني و مذهبي در ميان جوامع و کشورها بود. در واقع انقلاب اسلامي، نه تنها احياگر اسلام ناب محمدي در ايران بود بلکه احياگر و اثبات‌گر نقش برجسته دين در بيداري ساير ملت‌ها و جوامع نيز به شمار مي‌رود. خود همين مسئله به تنهايي مي‌تواند عاملي براي دشمني قدرت‌هايي باشد که تمام مباني فکري و معرفتي خود را در خطر مي‌ديدند.
از سوي ديگر اين انقلاب در بردارنده الگويي نوين از مملکت‌داري و حکومت نيز بود. در شرايطي که حکومت‌هاي جهان يا تحت سيطره نظام‌هاي مستبد سنتي بودند و يا از 2الگوي مشخص سرمايه داري و سوسياليسم تبعيت مي‌کردند، انقلاب اسلامي با ارائه الگوي «مردم‌سالاري ديني» در چارچوب نظام مقدس جمهوري اسلامي، الگويي بي‌بديل از حکومتي با مشروعيت الهي - مردمي ارائه داد.
در واقع انقلاب اسلامي ارائه‌دهنده «الگوي الهي رهايي» براي تمامي ملت‌هاي دربند بود. ما در سال‌هاي پس از انقلاب اسلامي شاهد بوديم که چگونه ملت‌هاي مظلوم مسلمان از اين الگو براي رهايي از ظلم و ستم و تجاوز استفاده کردند. بي‌ترديد آنچه ملت مظلوم فلسطين را اينچنين به مبارزه با اشغالگران صهيونيست وا داشته است و آنچه ملت مظلوم لبنان را در مقابله با اشغالگران صهيونيست به پيروزي رساند و آنچه اين روزها در تونس و در بسياري ديگر از کشورهاي مسلمان تحت ستم با آن مواجه هستيم همه و همه از برکات اين الگوي رهايي بخش است.
مسلما نمي‌توانيم انتظار داشته باشيم که قدرت‌هاي بزرگ و استکباري در برابر چنين الگو‌سازي‌‌هايي که منافع آنها را با تهديد جدي مواجه مي‌کند، ساکت بنشينند و مقابله نکنند، همچنان‌که در طول سال‌هاي پس از انقلاب نيز ديديم که با هر وسيله ممکن به مقابله با انقلاب ما برخاستند؛ بنابر اين دشمني و کينه توزي دشمنان همانگونه که رهبر معظم انقلاب نيز بارها تاکيد کرده‌اند يک امر کاملا مشهود و عيني است و تا زماني هم که ما بر سر آرمان‌ها و ارزش‌هاي انقلابي‌مان محکم ايستاده باشيم مطمئن باشيد که اين دشمني‌ها ادامه خواهد داشت.
منبع: همشهري