جامعه و ترافيک در استانبول
گره‌هاي ترافيکي اثر منفي مستقيمي بر کيفيت زندگي افراد در شهرهايي مانند استانبول دارد، در عين حال هزينه‌هاي غير مستقيم زيادي نيز به اقتصاد خانواده و شهر وارد مي‌کند.
به گزارش «شهر»: مردم شهر استانبول روزانه دو تا سه ساعت از وقت خود را در ترافيک شهري مي‌گذرانند، اين زمان طولاني مي‌توانست در بين خانواده بگذرد. هدر رفتن چنين زمان طولاني‌اي باعث مي‌شود نگهداري خانواده در استانبول مشکل‌تر شود.
شهرواندان استانبول در يک شهر مدرن نسبت به بقيه‌ي شهرهاي ترکيه زندگي مي‌کنند. اما آيا تاکنون ما اثر ترافيک بر هزينه‌هاي خانواده و اثر آن بر رابطه‌ي فرد با اجتماع را بررسي کرده‌ايم؟
رابطه بين برنامه‌ريزي خانواده و حمل و نقل يکي از مهمترين مسائل براي توسعه‌ي شهري است. اين رابطه بر سبک زندگي و اقتصاد خانواده‌ها اثر مستقيم دارد و کيفيت زندگي شهري آنان را شکل مي‌دهد.
مدل فرآيند شهري‌سازي استانبول بر اساس مدل شهرهاي بزرگ آمريکايي مشابه‌سازي شده‌است. اما استانبول يک مثال ضعيف از اين مدل شهرسازي را ارائه مي‌دهد. ما نيازمند شهري هستيم که امکان پياده‌روي بيشتري داشته‌باشد، مردم نزديک محل کار خود زندگي کنند و بتوانند به جاي استفاده از خودروهاي شخصي پياده سر کار خود بروند.
مناطق تازه توسعه يافته استانبول مانند «مسلک» با الگو برداري از مدل‌هاي ضعيف کلان‌شهري ايالات متحده‌ي آمريکا ساخته‌شده‌اند. ساخت ساختمان‌هاي بزرگ تجاري در محلاتي که کاملا از مناطق مسکوني جدا افتاده‌‌اند يکي از دلايل اصلي ترافيک در استانبول است، دقيقا به همان شکل در برخي از کلان‌شهرهاي ايالات متحده هم مشاهده مي‌کنيم.
بايد در استانبول برنامه‌ريزي ساخت مسکن را عوض کنيم. بايد خانه‌ها را در بافت شهري استانبول مجددا پخش و تجديد کنيم. اگر ساختمان‌هاي مسکوني به نزديک محله‌هاي تجاري بيايند، آنگاه بار بزرگي از روي ترافيک شهري برداشته مي‌شود. در نتيجه مي‌توان شهري مناسب‌تر براي پياده‌روي داشت.
تا کنون تعداد خودروهاي شخصي در استانبول به سه ميليون خودرو رسيده است و به نظر مي‌رسد 200 هزار خودروي ديگر هم امسال به اين جمع اضافه شود. معني اين ارقام اين است که از هر چهار نفر در استانبول يک نفر صاحب خودروي شخصي است. اين رقم به شکل وحشتناکي بالاست.
در کنار هزينه‌هاي محيط زيستي و اجتماعي ترافيک و افزايش پايدار تعداد خودروها در شهر، هزينه‌هاي اقتصادي را نيز نبايد فراموش کرد. سالانه ميلياردها دلار از درآمد ممکن افراد در گره‌هاي ترافيکي و ساعات طولاني انتظار در ترافيک هدر مي‌رود و عملکرد و راندمان اقتصادي را کاهش مي‌دهد.
يافتن راه حل مناسب براي ترافيک، با در نظر گرفتن همه‌ي هزينه‌هايي که ترافيک براي افراد، جامعه و شهر بر جاي مي‌گذارد، يک اجبار براي استانبول است تا بتواند در آينده به شهر مناسبي براي زندگي تبديل شود. راه حل براي ترافيک شهري چيزي نيست که يک شبه به دست بيايد بلکه راه حل‌هاي گوناگوني براي کاهش خودروهاي شخصي و در نتيجه کاهش ترافيک بايد آزموده شود.
در کنار اضافه کردن ساختمان‌هاي مسکوني در بافت مرکزي شهر، بايد حمل و نقل عمومي هر چه بيشتر گسترش پيدا کند. بايد شبکه‌اي از خطوط سبک ريلي در کنار مترو و اتوبوس و بي‌آر‌تي پديد بيايد تا بتوان به همه‌ي نقاط شهر بدون استفاده از خودروي شخصي دسترسي داشت.
در عين حال حمل و نقل عمومي بايد قيمتي مناسب و قابل پرداخت براي جامعه داشته‌باشد. اين نتيجه را مي‌توان با استفاده از سرمايه‌گذاري خصوصي در حمل و نقل عمومي به سادگي به دست آورد.
در کنار همه‌ي اين مسائل، خودروي شخصي يک موضوع فرهنگي هم هست. اعتقاد عمومي وجود دارد که طبقه‌ي متوسط رو به بالا و طبقه‌ي مرفه از مترو استفاده نمي‌کنند. استفاده از وسائل حمل و نقل عمومي بايد به صورت يک فرهنگ مسوولانه‌ي شهروندي و ميهن‌پرستانه در بيايد. يک وظيفه براي همه. خودروي بيشتر به معناي آسيب بيشتر به سلامت مردم، به روابط خانوادگي و اجتماعي و به شهر است.
صورت‌هاي گوناگوني از حمل و نقل براي شهر لازم است تا بتوان عملکرد شهر را مناسب ارزيابي کرد. پياده‌روي، استفاده از دوچرخه، مترو و بي‌آر‌تي و حتي گاهي استفاده از خودروي شخصي همه ابزار لازم براي شهرونداني هستند که در کلان‌شهرها زندگي مي‌کنند. اما مساله‌ي مهم اين است که از همه‌ي اين ابزارها براي حمل و نقل استفاده شود و تنها يکي از آنها (براي مثال خودرو) مورد استفاده نباشد.
نويسنده: سيدني راسخ
کارشناس توسعه‌ي شهري و حمل و نقل
ترجمه: شهاب شهسواري علويجه
(منبع: حريت)
گزارش‌هاي مرتبط:
استانبول و مونيخ بهترين شهرهاي اروپابراي سرمايه‌گذاري املاک