وزارت بهداشت در سالي که گذشت/
ادغام وزارت بهداشت با وزارت علوم مهمترين نگراني خانم وزير در سال89
وزارت بهداشت و درمان از وزارتخانههايي بود که در سال 89 با چالش و موضوعات فراواني روبرو شد از استخدام پرستاران گرفته تا ادغام اين وزارتخانه با وزاتخانههاي ديگر از موضوعات مهمي بود که وزير بهداشت با آن دست و پنجه نرم کرد.

به گزارش خبرنگار "شهر"، در ارتباط با اتفاقات صورت گرفته در حوزه بهداشت و درمان و آموزش پزشکي در سال 89 گزارشي فراهم شده است که در آن 6 موضوع مهم مهم اين حوزه مرور شده است.
* استخدام پرستاران واقعي شد
30 فروردينماه 89، رييسجمهور به مناسبت روز گراميداشت پرستار، دستوري را مبني بر استخدام 23 هزار پرستار جديد صادر كرد كه با كش و قوسهاي فراوان مواجه شد.
چيزي از اعلام اين خبر خوش احمدينژاد نگذشته بود كه نماينده دولت، ديوان محاسبات و کميسيون تلفيق مجلس با استخدام 23 هزار نيروي جديد پرستاري در سال 89 بدليل ديده نشدن رديف اعتبار آن در بودجه امسال كه معادل 230 ميليارد تومان اعتبار نياز دارد، مخالفت كردند!
پس از گذشت بيش از 5 ماه، در حالي كه زمزمههاي مبني بر احتمال قطعي منتفي شدن اين استخدام مطرح شده بود، اماميرضوي معاون وزير بهداشت در مواجهه با انتقادهاي صورت گرفته در خصوص استخدام پرستاران مشكل را در عدم هماهنگي بين معاونتهاي مختلف رياستجمهوري عنوان کرد.
با اين حال سرانجام مجوز استخدام 23 هزار پرستار صادر شد اين خبر را 22 آذرماه، معاونت توسعه مديريت و منابع انساني رييسجمهور اعلام كرد. برگزاري آزمون پرستاران نقطه قوت استخدام پرستاران شد آزموني که در نهايت باعث تا ساعت کار پرستران نيز کاهش يابد و به نظر مي رسد سال 90 براي پرستاران با سال هاي گذشته با اخبار خوشايند تري روبرو باشد.
**اجراي طرح پزشك خانواده دستاورد نظام سلامت
به اذعان كارشناسان حوزه سلامت، آغاز رسمي طرح پزشك خانواده و نظام ارجاع در كشور مقارن روز شنبه 23 بهمنماه 89 يكي از دستاوردهاي ارزشمند نظام سلامت در كشور بود كه در راستاي ارتقاء سطح سلامت و عدالت در سلامت پس از پيروزي انقلاب اسلامي طراحي و اجرا و از دفترچههاي يکسان بيمه و پرونده الکترونيک سلامت رونمايي شد.
هزينههاي سرسامآور بحث درمان و مشكلات متعاقب آن در كشور موجب شد تا بحث پزشك خانواده بصورت يك ضرورت مورد توجه جدي نظام سلامت قرار گيرد.
بر اين اساس با توجه به سند چشمانداز 20ساله و نيز قانون برنامه پنجم توسعه مقرر شد اجراي اين طرح را در سه استان سيستان و بلوجستان، چهارمحال و بختياري و خوزستان بطور رسمي عملياتي شود و قرار است اين طرح تا سال ?? در تمامي شهرهاي کشور گسترش يابد.
اجراي اين طرح ابتدا در شهرهاي زير 20 هزار نفر از سال 84 با محوريت پزشك خانواده و نظام ارجاع صورت گرفت و طي آن، در كمتر از 6 ماه، 17 ميليون نفر از روستاييان و عشاير كشور تحت پوشش بيمه درمان روستايي قرار گرفته و از خدمات بيمهاي دفترچههاي درماني اين سازمان بهرهمند شدند.
از مزاياي اجراي طرح پزشك خانواده در كشور ميتوان به كاهش هزينههاي تحميل شده به نظام سلامت كشور، جلوگيري از سرگرداني بيماران در چرخه درمان، تشكيل پرونده سلامت براي بيماران و ... اشاره كرد.
**تأكيد بر ساماندهي اورژانسهاي بيمارستاني
همچنين در اولين روز از ماه خرداد، وزير بهداشت با اعلام اين كه ارجاع بيماران از بخش دولتي به بخش خصوصي خلاف قانون است، از رؤساي دانشگاههاي علومپزشكي خواست تا با موارد تخلف برخورد قانوني كنند.
دكتر مرضيه وحيد دستجردي، مجهز كردن اورژانسها به سامانه هوشمند براي آگاهي از وضعيت پذيرش بيماران و انتقال بموقع و مناسب بيمار را ضروري دانست.
با استقرار سامانه هوشمند در اورژانس بيمارستانها و مراكز درماني، قبل از انتقال بيمار به بيمارستان، اورژانسهاي پيش بيمارستاني از وضعيت پذيرش و وجود تخت خالي لازم براي بستري و مراقبت از بيمار مطلع شده و از سرگرداني بيمار جلوگيري ميشود.
از سوي ديگر با اعلام ابلاغ دستورالعمل ارتقاي اورژانس بيمارستاني از 15 خرداد، وزير بهداشت به بيمارستانها توصيه كرد: ساماندهي اورژانسها را جدي بگيرند!
وي با اشاره به مراجعه ساليانه 25 تا 30 ميليون نفر از هموطنانمان به اورژانس بيمارستانها به خاطر مشكلات و مسايل درماني، تصريح كرد: بر اين اساس اين بيماران حتي در ساعات نيمه شب و يا روزهاي تعطيل بايد خدمات خوب دريافت كنند. در غيراينصورت بيمارستانها دچار مشكل در حوزه اعتباربخشي خواهند شد.
همچنين سوم مردادماه، رؤساي دانشگاههاي علومپزشكي كشور در قطعنامه اجلاس شصت و چهارم درباره ساماندهي اورژانسهاي بيمارستاني راهكارهايي پيشنهاد دادند از جمله راهاندازي رشته تخصصي طب اورژانس، اصلاح فرهنگ مراجعه به اورژانس، بكارگيري پرستاران آموزش ديده در اورژانسها، امكان ادامه تحصيل پزشكان عمومي شاغل در اورژانسها، حضور فعال رييس بيمارستان و مسوولان دانشگاه در اورژانس، استفاده از امكانات ساير نهادها از جمله استانداريها و شوراي شهرها در ارتقاء كمي و كيفي اورژانسها، پاسخگويي بخش خصوصي در ارائه خدمات به بيماران اورژانس و تعامل با نظام پزشكي و نظام پرستاري در ارتقاي فرآيند اورژانسها.
در اين رابطه، معاون وزير بهداشت نيز طي گفتوگويي با "شهر" گفت: اجراي اهداف برنامههاي اولويتدار بود؛ يعني ما در حوزه وزارت بهداشت دو برنامه اولويتدار مهم وزير اعلام كرده بود: يكي اجراي برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع بود و ديگري بحث اورژانسهاي پيشبيمارستاني بود كه هر دو اين برنامهها با موفقيت و خوبي پيش رفته و به اهداف تعيينشده رسيده و ساير برنامهها هم در حال پيگيري و اجراست.
**ماجراي انحلال دانشگاه علومپزشكي ايران
نهم آبانماه، وزير بهداشت با تشريح جزئيات انحلال دانشگاه علومپزشكي ايران و ادغام آن با دو دانشگاه علومپزشكي تهران و شهيد بهشتي اعلام كرد: از اين پس دانشجويان دانشگاه علومپزشكي ايران به دانشگاه علومپزشكي تهران منتقل و از اين دانشگاه فارغالتحصيل ميشوند.
اين اقدام در پي ابلاغيه معاونت نيروي انساني رياست جمهوري صورت گرفت و به اعتقاد وحيددستجردي، در جريان ادغام اين دانشگاه، هيچ اتفاقي جز ارتقاء شبكه بهداشتي ـ درماني و مسائل آموزشي ـ پژوهشي استان تهران نميافتد.
وي با بيان اين كه با ادغام دانشگاه علومپزشكي ايران ميتوان رتبههاي بالاتري را از اين پس در دانشگاهها كسب كرد، تأكيد كرد: در رابطه با فارغالتحصيلان اين دانشگاه نيز بايد گفت كه اتفاق خاصي برايشان نميافتد.
اماميرضوي در اين باره معتقد است: در سطح شهر تهران يك اتفاق مهم افتاد و آن هم اين بود كه دانشگاه علومپزشكي ايران در دانشگاههاي علومپزشكي شهيد بهشتي و تهران ادغام شد و به اين ترتيب حوزه آموزش و پژوهشمان در حوزه بيمارستانهاي دانشگاه علومپزشكي تهران رشد قابل توجهي ميكند.
وي همچنين اضافه كرد: با اين ادغام، حوزه ارايه خدمات هم در دانشگاه شهيد بهشتي متمركز ميشود و يك كيفيت ارتقاء يافتهاي هم در آنجا خواهيم داشت كه همه اينها مثبت ارزيابي ميشود.
طرح ادغام وزارت بهداشت و علوم
ماجراي ادغام وزارت بهداشت با وزارت علوم از آنجا آغاز شد كه مديركل دفتر گسترش آموزش عالي طي مصاحبهاي با يكي از خبرگزاريها از ارايه پيشنهاد ادغام اين دو وزارتخانه خبر داد و اعلام كرد كه تا كنون مخالفت جدي درباره اين پيشنهاد وزارت علوم مطرح نشده است و نمايندگان مجلس نيز موافق اين ادغام هستند.
ابوالفضل حسني 17 بهمنماه همچنين اضافه كرده بود كه وزارت بهداشت و وزارت علوم پيش از اين تجربه با هم بودن را دارند و فقط 3 درصد از دانشجويان در وزارت بهداشت تحصيل ميكنند و افزايش اين آمار به وزارت علوم سبب بروز مشكل خاصي نميشود.
انتشار اين اظهارات منجر به جنجال رسانهاي و نقطهنظرات مسوولان مرتبط شد و به اين ترتيب مخالفان ادغام وزارتخانههاي علوم و بهداشت عنوان كردند كه اين تصميم عملي نبوده و "بازگشت به عقب" محسوب ميشود.
مدافعان استقلال وزارت بهداشت ميگويند: "ادغام آموزش پزشکي در وزارت بهداشت موجب شد آموزش پزشکان و کادر پزشکي در کشور جامعنگر و جامعهنگر شود".
كارشناسان همچنين افزايش کيفيت خدمات بهداشتي و درماني در ايران و افزايش کمي تعداد کادر پزشکي را از ديگر نتايج تاسيس وزارت بهداشت و آموزش پزشکي ميدانند.
در همين حال مشاور وزير بهداشت در واکنش تندي اين پيشنهاد را رد کرد و گفت: بازگشت آموزش پزشکي به وزارت علوم جدي نيست، چراكه ادغام آموزش پزشکي در وزارت بهداشت منجر به ارتقاي سطح کمي و کيفي خدمات و آموزش پزشکي شده و بصورت يک الگو در چشمانداز 20 ساله و برنامه پنجساله مصوب شده است.
دكتر حسن آقاجاني افزود: تجربه موفق ايران بعد از ادغام آموزش پزشکي در نظام ارائه خدمات بهداشتي و درماني بسياري از کشورها را به سمت الگوبرداري از اين سيستم پيش برده و به عنوان يک الگوي موفق ايراني در سازمان بهداشت جهاني نيز مطرح شده است.
در ميان اظهارنظرهاي مختلفي كه در اين رابطه طي اين مدت عنوان شد، نكته مهم و تأكيدي موضعگيري خانم وزير بود!
وحيددستجردي بحث ادغام را چيزي بيشتر از شايعه ندانست و تأكيد كرد: ادغامي صورت نخواهد گرفت، چون وزارت بهداشت يکبار ادغام شده است و بيشتر از اين ادغام نخواهد شد.
وي گفت: مطمئن باشيد وزارت بهداشت با وزارتخانه ديگري ادغام نخواهد شد.
همچنين در رابطه با ادغام وزارت بهداشت و وزارت رفاه، كارشناسان طرح چنين مباحثي را بيشتر شبيه يك شوخي ميدانند و معتقدند واگذاري وزارت بهداشت به وزارت رفاه و علوم کاملا غيرکارشناسي است و در بافت اداري کشور يک چنين چيزي تحقق نمييابد، از اين رو نبايد به هيچ وجه به اين موضوع پرداخت.
** ايجاد مركز ملي خون بند ناف
مهمترين دستاورد سازمان انتقال خون در سال 89، ايجاد مركز ملي خون بند ناف بود كه با موفقيت انجام شد.
همچنين راهاندازي مركز پذيرهنويسي سلولهاي بنيادي و در جهت ارتقاء فرآوردههاي خوني نيز ارتقاء فرآوردههاي پلاكتي اقدامات مهم ديگري بودند كه تحقق يافت.
دكتر حسن ابوالقاسمي، رييس سازمان انتقال خون در رابطه با مهمترين دستاوردهاي اين سازمان گفت: موضوع اتوماسيون را در تمام استانهاي محروم كشور مستقر كرديم، بطوري كه در حال حاضر در تمام استانها، انجام غربالگري، هپاتيت و HIV با روش كاملا «اتوميت» انجام ميشود كه موجب كاهش خطاي انساني ميشود و با اين اقدام، ضريب سلامتي خونها بسيار بالا رفت.
وي افزود: در زمينه تهيه پلاسما موفق شديم رسما اعلام كنيم IVIG و فاكتور 9 كشور را صد در صد از خون ايراني تهيه كرده و در اختيار قرار داديم كه اين هم دستاورد بزرگي بود.بااين وجود مهمترين برنامههاي سازمان انتقال خون براي سال 90، از اين قرار است كه اين سازمان بنا دارد ضمن اين كه پروژههاي اجرا شده در سال 89 به مرحله حداكثري خود برسد. همچنين ارتقاء فرآوردههاي خوني و روند خون اشعهديده در 6 استان كشور مستقر شود.
سعيده ساجدينيا