انتقال ويروس HIV از طريق رابطه جنسي چالش پيش روي وزارت بهداشت
بيماري ايدز تنها يك معضل سلامتي نيست، بلكه معضل اجتماعي- اقتصادي است و به گفته رييس دفتر مديريت بيماري‌هاي واگير وزارت بهداشت، دغدغه اصلي در رابطه با "ايدز" اين است كه اين بيماري، جوانان را مورد تهديد قرار داده است.
دكتر عباس صداقت در گفت‌و‌گو با خبرنگار بهداشت و درمان «شهر» گفت: تا امروز بحث ما بيشتر مصرف‌كنندگان تزريقي موادمخدر بود، اما مطالعات و شواهد نشان مي‌دهد كه خوشبختانه خيلي خوب توانسته‌ايم مداخلاتي در اين حوزه داشته و بر اين آسيب مسلط شويم، اما از نظر اپيدمي اين بيماري، پيش‌بيني‌ها حاكي از آن است وقتي اين بيماري در گروهي مهار شد، براحتي در گروه‌هاي ديگر با تغيير ماهيت روش‌هاي انتقال نفوذ پيدا مي‌كند!
وي هشدار داد: بايد مواظب موج سوم ايدز باشيم كه بر ما مسلط نشود؛ موضوع فعلي ما، انتقال از طريق رابطه جنسي محافظت نشده است، چون جامعه ما جامعه جواني است و از سوي ديگر كشور ما در مسير ترانزيت موادمخدر قرار دارد و جوانان به خودي خود در معرض خطر قرار دارند.»
رييس دفتر مديريت بيماري‌هاي واگير وزارت بهداشت با بيان اين كه بسياري از داروهاي روانگردان و يا حتي مصرف الكل به صورت كاذب ميل جنسي را افزايش مي‌دهند، تصريح كرد: به اين ترتيب وقتي فرد اقدام به مصرف اين مخدرها مي‌كند، اراده و كنترلي كه بايد داشته باشد را از دست داده و در نتيجه در معرض روابط جنسي پرخطر قرار مي‌گيرد و در پي آن، احتمال ابتلا بهHIV افزايش مي‌يابد.
در اين رابطه، دكتر صداقت نقش خانواده‌ها را در پيشگيري از ابتلا به HIV بسيار حائزاهميت و كليدي دانست و خطاب به آنها تأكيد كرد كه در مديريت بحران‌هاي كودكان در دوره پيش‌دبستاني، نوجواني و جواني كه بدلايل عاطفي، عشقي، اجتماعي، تحصيلي و .... ممكن است رخ داده باشد، نقش بسزايي دارند؛ مبادا آنها براي تخليه فشارهاي دروني و رواني خود به انجام رفتارهاي پرخطر جنسي مبادرت كنند.
وي تأكيد كرد: تفاوت اين بيماري با ساير بيماري‌ها، اين است كه بيماري، سوژه خود را انتخاب نمي‌كند، بلكه اين ما هستيم كه ويروس HIV را انتخاب مي‌كنيم!
رييس دفتر مديريت بيماري‌هاي واگير وزارت بهداشت با بيان اين كه براي بيماران ايدزي، 13 قلم دارويي و 19 قلم شكل دارو (قرص، شربت، كپسول و ...) در كشور وجود دارد، به خبرنگار "شهر" گفت: خوشبختانه 6 قلم از اين داروها در داخل كشور توليد مي‌شود، ولي بقيه اقلام از خارج وارد مي‌شوند و تنها در مقاطعي از زمان، مشكلاتي در اين زمينه داشته‌ايم، اما بطور كلي مشكل خاصي در زمينه تامين داروي بيماران نداريم.
وي تأكيد كرد: براي جلوگيري از خطر ورود به بازار، همه اين داورها به صورت رايگان در اختيار نظام سلامت وزارت بهداشت است و تمامي بيماران مي‌توانند با مراجعه حضوري از همه خدمات آزمايش، ويزيت، دارو و در صورت نياز، بستري در بيمارستان بهره‌مند شوند.
بر اساس اعلام دكتر صداقت، ساليانه، براي هر بيمار ايدزي حدود 5 تا 7 ميليون تومان شامل تمامي خدمات نظام مراقبت درمان هزينه مي‌شود و در اين ميان، بيمار هيچ پرداختي از جيب خود ندارد.
وي با بيان اين كه "در سال‌هاي اخير متوجه شديم، بيماران مبتلا به HIV و ايدزي يا بصورت عادي و يا بدليل كاهش ايمني بدنشان، ممكن است نياز به خدمات ديگري مانند ارتوپدي،گوارش، زايمان و ... (مثل ساير افراد جامعه) پيدا كنند"، اظهار كرد: اين در حالي بود كه براي نظام سلامت، تأمين هزينه ساير خدمات تخصصي براي بيماران ايدزي امكانپذير نبود، از اين رو بابت مشكلات بعدي كه ممكن بود براي اين بيماران اتفاق بيفتد، از سال گذشته پيگيري‌هاي زيادي براي بيمه آنها و خانواده‌هايشان كرديم و طي مذاكره با وزارت رفاه و كميته امداد براي اتخاذ تدبيري در اين زمينه وارد عمل شديم،چون بسياري از مبتلايان و بيماران ايدزي از نظر اجتماعي و اقتصادي جزو دهك‌هاي پايين جامعه و از افراد آسيب‌پذير محسوب مي‌شوند.
*اعتبارات
رييس دفتر مديريت بيماري‌هاي واگير وزارت بهداشت در خصوص ميزان اعتبارات به "شهر" گفت: از طرف دولت براي برنامه كنترل ايدز، اختصاص 50 ميليارد ريال به وزارت بهداشت جوابگوي حجم فعاليت‌ها نيست، چون برآوردهاي ما براي امسال، 90 تا 100 ميليارد ريال هزينه بود.
وي افزود: وقتي براي تخصيص به استانها وارد عمل مي‌شويم، مجبوريم تقريبا 60 تا 65 درصد كل اعتبارات تخصيصي را صرف هزينه‌هاي درمان و نظام مراقبت كنيم، در نتيجه كمتر از 30 تا 35 درصد براي مباحث مربوط به پيشگيري باقي مي‌ماند؛ حال آن كه آنچه خيلي در بحث HIV حايز اهميت است، موضوع پيشگيري است؛ بايد برنامه‌اي داشته باشيم آنها كه مبتلا نيستند، مبتلا نشوند.
به گفته دكتر صداقت، بايد 18 تا 20 درصد هزينه‌ها صرف كارهاي درماني و حدود 75 تا 80درصد صرف هزينه‌هاي پيشگيري شود، از اين رو از سازمان‌هاي تخصيص دهنده اعتبار، كميسيون بهداشت و درمان مجلس و ... درخواست حمايت بيشتري داريم.
گزارش خبرنگار "شهر" حاكيست: سيستم نظام مراقبت درمان از بيماران HIV و ايدز در سراسر كشور براساس پروتكلي كه به همين منظور تهيه شده و در اختيار استانها قرار گرفته، راه‌اندازي شده است و در جريان آن، سالي يك بار، يك دانشگاه و يك مسوول به عنوان هماهنگ‌كننده برنامه‌هاي مراقبت درمان براي بازنگري وارد عمل مي‌شوند؛ اين پروتكل براساس پروتكل پيشنهادي سازمان جهاني بهداشت تنظيم شده است.
*تفاوت بين مبتلايان به HIV و بيماران ايدزي
مبتلايان به HIV، آندسته از افرادي هستند كه ويروس وارد بدنشان شده، ولي هنوز وارد فاز بيماري نشده‌اند.
دكتر صداقت در اين باره گفت: فعاليت‌هاي پيشگيري در زمينه آموزش همسران، خانواده و يكسري آزمايش‌هايي كه به صورت روتين اين افراد بايد انجام بدهند تا وضعيت بيماري در بدنشان رصد شده و از بروز عفونت‌هاي فرصت‌‌طلب جلوگيري شود، را مرتب در دستور كار داريم كه بدليل شدت نقص ايمني، ويروس به سرعت سوار نشود!
وي تأكيد كرد: سياست ما هم اين است كه در جريان اجراي نظام مراقبت درمان، ورود مبتلايان را به فاز بيماري تا جايي كه امكان دارد به تأخير بيندازيم، از اين رو مرتب تحت كنترل قرار دارند، ويزيت و آزمايش شده و تحت آموزش قرار مي‌گيرند.
به گفته رييس دفتر مديريت بيماري‌هاي واگير وزارت بهداشت،تمامي خدمات رايگان است، حداقل يك مركز در تمامي استانها براي مبتلايان قابل دسترسي است.
اما در مورد افرادي كه وارد حوزه بيماري شده‌اند (سيستم ايمني از حد استاندارد پايين آمده و نياز به داروهاي ويژه ايدز دارند) نيز يك پروتكل خاص كه هر سال، به روز مي‌شود، وجود دارد و بر اساس آن، باز هم همه پيگيري‌ها و حتي دريافت دارو كاملا رايگان است.
دكتر صداقت تصريح كرد: مبارزه با HIV،يك مأموريت فرا‌سازماني است و فقط امكانپذير نيست كه وزارت بهداشت به كنترل يا مقابله با اين بيماري مبادرت كند، چون عوامل اجتماعي تأثيرگذار زيادي با بروز اين بيماري ارتباط پيدا مي‌كنند.
وي گفت: رسانه‌ها در اين زمينه بايد خيلي هوشيار باشند، سياست ما، اين است كه جامعه را حساس كنيم، اما مسوولان را نگران!
سخن آخر...
موتور حركت ويروس HIV خيلي به سرعت جلو مي‌رود و در اين زمينه بايد همگان هوشيار باشند.
