طرح جامع جديد كاهش آلودگي هوا روي ميز دولت؛
آلودگي تهران را رها مي‌كند؟
طرح جديد جامع كاهش آلودگي هواي تهران با عمر پنج سال كه در سازمان محيط زيست تدوين شده در حال حاضر منتظر تاييد هيئت دولت براي اجرايي شدن است.
به گزارش خبرنگار«شهر» سالي كه نكوست از بهارش پيداست، اين ضرب المثلي است كه با حال و هواي اين روزهاي تهران همخواني دارد. با گذشت تنها يك ماه و اندي از شروع سال 90 هواي تهران 20 روز در شرايط سالم، 13 روز ناسالم و يک روز بسيار ناسالم بوده بدون حتي يك روز پاک!
در بهار معمولا هواي تهران به علت بارش باران سالم‌تر از مواقع ديگر است اما امسال نزولات جوي به حدي كم بوده كه هواي تهران از همين ابتداي سال وضعيت مناسبي ندارد چه برسد به پاييز و زمستانش.
طرح جامع كاهش آلودگي هواي تهران و4كلانشهر ديگر كشور تدوين شده و منتظر امضاي هيئت دولت است. شايد اين طرح گره كور هواي ناسالم اين شهر را بازكند. هرچند كه طرح هايي از اين دست سالها پيش هم امضا شدند و اجرايي نشدند تا اين بار چه پيش آيد. كابوس هواي بد تهران را چه چيزي پايان مي‌بخشد؟
طرح جامع آلودگي هوا
برنامه جامع کاهش آلودگي هواي شهر تهران كه در سال 1379 در هيئت دولت به تصويب رسيد، قرار بود طي يک دوره 10 ساله ميزان آلودگي هوا را به حد استانداردهاي ملي كاهش دهد. با وجود شروع مناسب اين برنامه و دستيابي آن به برخي اهداف تعيين شده از جمله حذف سرب از بنزين مصرفي کشور، استقرار و ارتقاي استانداردهاي زيست‌محيطي در خودروهاي سواري، احداث هشت مرکز مکانيزه معاينه فني خودروهاي سواري توسط شهرداري، روند ادامه اجراي اين برنامه در سال‌هاي اخير مناسب با شرايط تهران و ساير كلانشهرها نبوده است.
برنامه جامع کاهش آلودگي هواي شهر تهران در راستاي اصول پايداري کيفيت هوا و راهبردهاي مرتبط تبيين شد و اجراي آن به کميته اجرايي کاهش آلودگي‌هوا سپرده شد، اما متأسفانه در سال‌هاي اخير اين برنامه براي کنترل کاهش آلودگي هوا در اولويت مسئولان قرار نگرفت. طرح جديد جامع آلودگي هوا که در سازمان محيط زيست تصويب شده تفاوت‌هايي با طرح جامع سابق دارد که از مهمترين اين تفاوتها 5 ساله شدن دوره اجراي آن است.
به گفته محمدعلي شاعري قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست در طرح جديد تدوين استانداردهايي براي سوخت و توليد خودروها در نظر گرفته شده که در طرح قبلي کمتر به آن توجه شده است.متفاوت بودن شرايط خارج کردن خودروهاي فرسوده در طرح جديد و اضافه کردن چند پروژه تازه مانند ساماندهي صنايع آلاينده، توسعه فضاي سبز و مديريت عمومي در چارچوب طرح جامع اين طرح را با طرح جامع سابق متفاوت كرده است.
طرح جامع کاهش آلودگي هوا يک برنامه جامع است و بايد به تصويب دولت برسد تا مراحل بعدي آن طي شود اما هنوز اين سوال باقي است كه بخت اين برنامه براي كاهش آلودگي كلانشهر تهران چقدر است؟ آيا اين طرح باز به فراموشي سپرده نمي شود؟ آيا باز شاهد آلودگي هوا، افزايش بيماري هاي تنفسي، افزايش ابتلا به سرطان ريه و خون، مرگ و مير تهراني ها و حتي مهاجرت پرندگان از تهران خواهيم بود يا طرح جديد بداقبالي هاي شهرمان را پايان مي بخشد.
فرسوده‌ها از تهران اخراج مي‌شوند
بر اساس گفته كارشناسان منابع متحرک آلودگي هوا که شامل خودروها هستند، 80 درصد آلودگي هواي تهران را به خود اختصاص داده‌اند . در اين ارتباط سه مؤلفه استاندارد خودرو، خروج خودروهاي فرسوده و کيفيت سوختي که در اختيار خودروها قرار مي‌گيرد، مهم است.
محور اصلي طرح جامع فعلي بر ساماندهي و خروج خودروهاي فرسوده از سطح شهر تهران استواراست. هم اكنون چهارميليون خودروي فرسوده در ايران وجود دارد که 50درصد آنها در تهران مشغول تردد هستند. به گفته محمدعلي شاعري قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست براي مقابله با آلودگي هوا با تامين اعتبار براي خروج خودروهاي فرسوده با همکاري ستاد سوخت، براي از رده خارج کردن فرسوده ها از خيابان هاي شهر تفاهماتي انجام شده است.
او مي‌گويد: پيش بيني شده در طول سه سال خودروهاي فرسوده ازتهران خارج و خودروهاي جايگزين وارد شوند .
موتورسيكلت‌ها كنترل مي‌شوند؟
موتورسيكلت ها يكي ديگر از منابع آلوده كننده هواي تهران هستند كه معمولا معاينه فني هم نمي روند. هم اكنون در تهران 250هزار موتورسيكلت عبور و مرور مي كنند و هر موتورسيکلت هشت برابر يک خودور آلاينده توليد مي کند.
به گفته مديرعامل شركت كنترل ترافيك شهر تهران امسال تكليف محدوديت تردد موتورسيكلت‌ها در محدوده طرح ترافيك مشخص مي‌شود و ممكن است براي آنها محدوديت تردد در محدوده طرح ترافيك به منظور كنترل و كاهش آلودگي هواي تهران برقرار شود.
معافيت خوردوها درست يا غلط؟
شهرداري تهران با برپايي مراكز معاينه فني سعي دارد خودروهاي آلاينده را شناسايي و درمان كند اما تصميم براي معافيت 5ساله خودروهاي نو اين روزها سروصداي زيادي ايجاد كرده است.
مدير عامل شرکت کنترل کيفيت هوا مي گويد: معاف شدن خودروهاي نو تا 5 سال از دريافت معاينه فني، عقب‌گرد در حل معضل آلودگي هوا محسوب مي‌شود و مي‌تواند سبب تشديد آلودگي هواي پايتخت شود.
يوسف رشيدي با بيان اين مطلب اظهار کرد: يکي از راهکارهاي کاهش آلودگي هوا کنترل مداوم خودروها براي سالم بودن مبدل کاتاليستي آنها ، تنظيم بودن موتور، عدم وجود روغن سوزي است که تحقق اين مهم با معاينه فني خودروها امکان پذير است.
او با بيان اين که خودروهاي نو در اروپا با وجود دارا بودن کيفيت و استانداردهاي بالا ، يک سال پس از توليد مکلف به دريافت معاينه فني هستند اما بر اساس قانون جديد اخذ جرايم رانندگي، خودروهاي نو در کشور ما تا 5 سال از دريافت معاينه فني معاف شده اند، گفت: موضوع معاينه فني خودروها بايد جدي گرفته شود و اگر به اين مهم توجه لازم صورت نگيرد ما شاهد افزايش و تشديد آلودگي هوا در شهر خواهيم بود.
رشيدي تصريح کرد: بيش از 80 درصد از آلودگي وسايل نقليه به وسيله خودروهايي توليد مي شود که فرسوده بوده يا به مرور از استانداردها خارج مي شوند و در چنين شرايطي معاينه فني خودروها يک ضرورت انکار ناپذير محسوب مي شود که اميدواريم در قانون جديد اخذ جرايم رانندگي در اين مورد تجديد نظري صورت گيرد.
رشيدي ادامه داد: به طور مثال مبدل هاي کاتاليستي که نقش بسيار مهمي در ميزان توليد آلايندگي خودروها دارند پس از حداکثر 80 هزار کيلومتر از بين مي رود و در صورتي که قرار باشد خودروها پس از 5 سال نسبت به دريافت معاينه فني اقدام کنند، تعداد زيادي خودروها فاقد مبدل کاتاليستي در شهر تردد خواهند کرد که اين مساله مي تواند به شدت سبب افزايش و بحراني شدن آلودگي هوا شود.
به هرحال براي كاهش آلودگي هواي تهران علاوه بر معاينه فني و نصب كاتاليست در خودروهاي توليدي و رعايت استانداردهاي توليد در آنها، مصرف سوختشان نيز بايد استاندارد و سوخت مصرفي آن ها هم بايد داراي استاندارهاي متعارف در سطح جهان باشد. همه اين عوامل در كنار توسعه سيستم حمل و نقل عمومي و ترغيب مردم به استفاده ازآن‌ها مي تواند آلودگي هواي تهران را كاهش دهد.
در همين ارتباط بخوانيد: