وزير سابق امور خارجه؛
تحولي بسيار عظيم و حرکتي بنيادين در اين سوي جهان در حال وقوع است
سخنران پيش از خطبه‌هاي امروز نماز جمعه تهران گفت: تحولي بسيار عظيم و حرکتي بنيادين در اين سوي جهان در حال وقوع است و مردم کشورهاي منطقه نقش‌آفرينان اول اين تحولات و قيام‌ها هستند.
به گزارش "شهر" ، منوچهر متکي وزير امور خارجه سابق در سخنان پيش از خطبه‌هاي نماز جمعه امروز تهران گفت: آنچه در بيش از پنج ماه گذشته در مهم‌ترين، حساس‌ترين و راهبردي‌ترين منطقه دنياي امروز يعني بخشي از جهان عرب، خاورميانه و شمال افريقا جاري است جاي تأمل جدي و بررسي همه جانبه دارد.
متکي به طرح اين سؤال پرداخت که آيا اين حوادث دفعتا ايجاد شده است؛ اگر نه، ريشه اين قيام‌هاي به قول فرنگي‌ها، پي در پي و دومينو کجاست؛ چه کساني پديدآورندگان اين قيام‌ها هستند.
وي با طرح اين سؤال که آيا اين قيام‌ها طراحاني دارد، افزود: نقش‌آفرينان اصلي اين قيام‌ها چه کساني هستند؟ تعامل و برخورد دولت‌هاي اين کشورها با مردم خود در قبال اين قيام‌ها چگونه بوده است؟ جاي غرب به ويژه امريکا و انگليس در اين تحولات کجاست و چه سياستي را دنبال مي کنند؟ سمت و سوي اين تحولات و مطالبات مردم در اين قيام‌ها چيست و چه مي گويند؟
متکي گفت: اين پرسش‌ها و پاسخ درست به آنها به ما مي گويد که تحولي بسيار عظيم و حرکتي بنيادين در اين سوي جهان در حال وقوع است و مردم کشورهاي منطقه نقش‌آفرينان اول اين تحولات و قيام‌ها هستند.
وي افزود: اگرچه به نظر مي رسيد که حادثه‌اي چون خودسوزي يک نفر در تونس و حرکت مشابهي در مصر، خيزش عمومي مردم را در پي داشت، اما وقتي در شبيه‌سازي تاريخي اين قيام‌ها را با انقلاب اسلامي ملت ايران مقايسه مي کنيم مي بينيم آنچه در دي 1356 با انتشار مقاله‌اي در يکي از روزنامه‌ها در رژيم شاه عليه امام راحل، حرکت 19 دي قم را رقم زد در حقيقت آن مقاله انگيزه و وسيله اي بود براي باز شدن بغض‌هاي ده‌ها ساله مردم بر حکومتي که حدود نيم قرن آن پدر و پسر بر اين کشور حکمراني کرده بودند و اين قيام موجب شد مردم برآشوبند، اعتراضشان را مطرح کنند و سرانجام نهضت خود را در 22 بهمن 1357 به نتيجه برسانند.
متکي گفت: تحليل جامع، عالمانه و دقيقي که مقام معظم رهبري به فاصله کوتاهي پس از آغاز اين خيزش‌ها در اين جايگاه مقدس نه تنها براي همه ملت ايران که براي همه مسلمين و مستضعفان جهان بيان کردند، براي ما آشکار مي کند که آنچه در اين کشورها از غربي‌ترين نقطه شمال افريقا تا شرقي‌ترين نقطه جهان عرب در غرب آسيا رخ داده است سر باز کردن دمل و عقده‌اي است که در طول ده ها سال در دل مردم اين کشورها ايجاد شده است.
وي اضافه کرد: در حقيقت قيام‌هاي اين منطقه بازخورد سياست‌هاي حکمرانان اين کشورها در تبعيت از سياست‌هاي قدرت‌هاي سلطه‌گر و تحميل آنها بر مردم خود بوده است و مردم اين کشورها در تعبير زيباي مقام معظم رهبري، تحقيرشدگي را با پوست، گوشت و همه وجود خود احساس مي کردند.
وزير امور خارجه سابق ادامه داد: مردم اين کشورها همچنين شرايط خود را با شرايط کشوري چون ايران اسلامي که 30 سال قبل به پا خاسته و انقلابي را به ثمر رسانده بود و در همه مناسبات حکمرانان و مردم تحول و تغييري ايجاد کرده بود، مقايسه مي کردند و آنها مي ديدند که در انقلاب اسلامي ايران، اين تغيير ابتدا با آگاهي بخشي در خود مردم به وجود آمد و سپس مردم جامعه را متحول کردند.
متکي گفت: آنها مي ديدند که ملت ايران در 30 سال گذشته با نشاط در صحنه هاي مختلف سياسي و اجتماعي در تعيين سرنوشت خود نقش آفرين بوده اند و در انتخاب نمايندگان، رؤساي جمهور و حتي رهبري نقش دارند.
وي افزود: قبل از پيروزي انقلاب اسلامي، مردم در جامعه هيچ نقشي نداشتند، به بازي گرفته نمي شدند و آنچه اراده شاه برآمده از اراده امريکا بود اجرا مي شد.
متکي اضافه کرد: آنها مقايسه مي کردند که ايران با نشاط در صحنه هاي مختلف سياسي حضور دارد، به طور مستقل مواضعش را درباره مسائل مختلف مبتني بر عدالتخواهي بيان مي کند از قدرت هيچ قدرتمدار و سلطه گري نمي هراسد و در بلندگوهاي بين المللي آزادانه و سرافرازانه مواضع خود را بيان مي کند.
وي ادامه داد: آنها اين موارد را با سران کشورهاي خود مقايسه مي کردند که هر روز ذليل‌تر، تسليم‌تر و گرفتارتر در تصميمات دشمنان ملت، نظام مستبد و ديکتاتوري را بر مردم خود حاکم مي کردند؛ آنها مي ديدند که در جاي جاي جهان مردم فرياد مي زنند و طالب دموکراسي به معناي واقعي و نقش آفريني و توجه به اراده ملي خود هستند اما در کشورهايشان هيچ خبري از اراده مردم نيست.
متکي گفت: در اين کشورها خواست، بي توجه به اراده مردم، خواست ملوکانه است و اگر نظام جمهوري برپا کرده‌اند 30 ،32 و 42 سال است که يک نفر به عنوان رئيس جمهور در کشور حاکم است و اگر رأي گيري فرمايشي هم داشته اند هر 7 سال و 5 سال يک بار، بيش از 90 درصد رأي مي آورد.
وي افزود: اين چه نظامي است که حتي يک کانديداي رقيب هم در بعضي از اين انتخابات حضور ندارد؟
وزير امور خارجه سابق در ادامه تحليل خود از تحولات چند ماه گذشته در برخي کشورهاي عربي گفت: مردم اين کشورها به نقش موثر خود در اوضاع اقتصادي، سياسي و اجتماعي کشورشان پي برده اند.
متکي افزود: با توجه به ذخاير نفتي و منابع اقتصادي موجود در اين کشورها مردم اوضاع خود را از نظر اقتصادي، اجتماعي و سياسي با ديگر کشورها مقايسه مي کردند و با گذشت 30 تا 50 سال حکومت دولت‌هايشان نقش موثر خود را ناديده مي ديدند و اين تحولات پس از شروع در يک کشور، به ديگر کشورها سرايت کرد.
وي با بيان اينکه برخي ها در خارج اين موضوع را کار کشورهاي سلطه‌گرا و در رأس آنها امريکا مي دانستند تصريح کرد: بعضي‌ها در داخل هم سعي کردند اين موضوع را القا کنند و البته خود امريکايي‌ها نيز مايل بودند که اين مسئله گسترش يابد، متأسفانه اين نگاه موجب شد در روزهاي نخست در برخورد با اين موضوع عقب بمانيم.
اين کارشناس ارشد مسائل بين الملل با بيان دلايلي به رد اين مسئله پرداخت و افزود: اين حرکت بيداري اسلامي را هيچ شخصيت سياسي و موسسه مطالعاتي پيش بيني نکرده بود.
وي اضافه کرد: مگر امريکايي ها با حکومت هاي منطقه يا با شوراي همکاري خليج فارس، کشورهاي خاورميانه و يا شمال افريقا چه مشکلي داشتند که بخواهند مردم آن کشورها را عليه حکومت‌هايشان تحريک کنند؟
متکي تصريح کرد: اگر چند کشور منطقه با سياست هاي امريکا مشکل داشتند و ساز جداگانه مي زدند آنها را مشغول مسائل داخلي خود مي کردند و نمونه آن سودان است که اين کشور را گرفتار تجزيه در جنوب آن کردند و البته تن دادن رهبران سودان به اين موضوع تصميم اشتباهي بود که گرفته شد.
وي افزود: امريکايي ها پس از جنگ جهاني اول، بيش از شش دهه است که تلاش مي کنند اين منطقه را از اسلام دور کنند تا اسلام مبناي فکري مردم نباشد، پس چطور خود باني تحولاتي مي شوند که صداي اسلام را در منطقه و خارج از آن بيش از گذشته طنين انداز کند و صف هاي نمازهاي جمعه و جماعات که تا پيش از اين به يکصد نفر مي رسيد، اکنون به يکصد هزار نفر تبديل شود؟
وزير امور خارجه سابق گفت: امريکايي ها به زحمت توانستند امپراتوري عثماني را از بين ببرند و حکومت لائيک را حاکم کنند که آن هم پس ازسال‌ها با بيداري مسلمانان از بين رفت.
متکي با بيان اينکه امريکايي ها از شروع اين بيداري اسلامي در بهت و حيرت به سر مي برند تصريح کرد: اين حيرت مقامات امريکايي در مواضع چندگانه آنان به خوبي مشخص است و هنوز هم نتوانسته اند اين تحولات را به خوبي تحليل کنند.
وي با اشاره به بيانات مقام معظم رهبري در روزهاي نخست اين حرکت اسلامي گفت: ايشان در سخنانشان فرمودند که همگان دريافته‌اند خاستگاه اين تحولات چيست، اما القا مي کنند ايران مي خواهد مکتب تشيع و ولايت فقيه را ترويج کند، که سي سال است گوش‌هاي ما از اين حرف‌ها پر است.
وزير سابق خارجه با اشاره به واکنش برخي دولت ها به بيداري مردم تاکيد کرد: برخورد اين دولت ها اين بود که سعي کردند که اول باور نکنند مردم شان قيام کردند.
متکي گفت: مردم بي سلاح و مسالمت آميزبه خيابان‌ها مي آمدند و مي گفتند بايد صداي ما شنيده شود و به اراده ما توجه شود و دولت ها آرام آرام فهميدند موضوع جدي است .
وي خطاب به کشورهاي عربي حاشيه خليج فارس گفت: چرا فرافکني مي کنيد وقتي مستشاران آمريکايي بر جان و مال و ناموس شما حاکم مي شوند روزي مردم را به تنگ مي آورند چرا ديگران را متهم مي کنيد اصلا اين مردم سلاح دارند که بگوييد ديگران به آنها کمک مي کنند؟
وزير سابق امور خارجه تاکيد کرد : برخي از شما کشورتان را به پايگاه جاسوسي آمريکا و اگر مردم ايران با شما اينطور رفتار مي کنند بخاطرمقاومتشان است. مگر من به شما نگفتم چرا عليه جمهوري اسلامي ايران تبليغ مي کنيد و به ما که مي رسيد ادعاي دوستي مي کنيد؟ اين نفاق را به جايي نخواهد برد.
متکي گفت : در همين موضوع افغانستان چند تا از شما به آمريکايي ها گفتيد به ايران حمله کنيد آنها خيلي مي خواستند اما نتوانستند.آنوقت الان به دبير کل سازمان ملل نامه مي نويسيد که ايران اينطور است شرم هم خوب چيزي است.
وي با اشاره به حمله نيروهاي سعودي به بحرين خاطرنشان کرد: در بحرين دخالت عربستان را محکوم مي کنيم و معتقديم سربازان خارجي در اين کشور جنايت مي کنند.
متکي افزود: چون شما عرضه تعامل با مردم خود را نداريد و از ارتش کشور ديگر مي خواهيد با مردمتان برخورد کند.
وي ادامه داد: مردم به قدرت خود پي بردند، حکومت ها متوجه شدند در وابستگي به ديگران و پشت کردن به ملت هايشان قدرتشان چقدر پوشالي است.
متکي در پايان اظهار داشت: اگر وضعيت اين قيام ها در شرايط فعلي متوقف شود که نخواهد شد ديگر اين‌ها قادر نخواهند بود بر گرده مردم خود سوار شوند به اين‌ها توصيه مي کنم با مردم خود تعامل کرده و به مطالباتشان توجه كنند.