هنرستان‌ها گرايشات سنتي و مدرن به هنر را تعديل مي‌کنند

به گزارش خبرنگار شهر، مسعودناصري، سرپرست موسسه فرهنگي هنري صبا در ابتداي اين نشست گفت: موسسه صبا وابسته به فرهنگستان هنر، ورود خود را به اين مبحث از اين مجرا مي‌داند که در راهبرد جديد خود،‌ اهميت به مراکز آموزشي را از اهداف و محورهاي اصلي قرارداده است. در سال گذشته نيز از همين باب با مخزن هنرستان پسران مرتبط شديم.


وي گفت: آموزش هنر و فرهنگ در ايران اسلامي در دنياي کهن ما وجود داشته و با رجوع به مکاتبي چون هرات، تبريز، اصفهان و شيراز که در کارگاه‌ هاي هنري اقدام به آموزش هنر مي‌کردند، اين حضور کاملا ديده مي‌شود.


ناصري سپس با اشاره به تاسيس مدرسه صنايع مستظرفه توسط کمال‌الملک در سال 1300 شمسي و آشتي مکاتب نام‌برده با هنرجهان به اين واسطه، اظهار داشت: فعاليت هنرهاي مستظرفه تا 1319 شمسي ادامه داشت و پس از آن تبديل به هنرکده مروي شد. پس از آن نيز مدرسه مروي با حضور آندره گدار فرانسوي تبديل به دانشکده هنرهاي زيبا شد.


وي درباره اهميت جايگاه‌ هنرستان‌ها گفت:‌ در گذشته به اين مراکز طوري توجه شده، که تبديل به دانشکده هنرهاي زيبا شده‌اند و بهترين اساتيد کشور با بهترين موضوعات براي تدريس وارد عرصه هنر شده و هنرستان را ايجاد کرده‌اند. در واقع هنرستان به مثابه اندام يک مکتب وارد مي‌شود و با يک دبيرستان معمولي تفاوت دارد.


ناصري افزود: هنوز هم در آموزش هنر ابطه استاد و شاگردي و به نوعي رابطه مکتبي وجود دارد؛ ولي هنرستان‌ها کم کم در حال از دست دادن اين شکال مکتبي هستند. باتوجه به سابقه و مواضع هنرستان‌ها، اساتيد درجه يکي در اين مراکز تدريس مي‌کردند و شاگرداني در آن‌ها تربيت مي‌شدند که امروز نيز دنياي هنر و دانشگاه‌ها را تغذيه مي‌کنند.


سرپرست موزه صبا با اشاره به تخصيص کمک هزينه تحصيل و بورسيه هنرجويان براي تحصيل در خارج از کشور گفت: اين مشوق‌ها و محرک‌ها کمک مي کردند که هنرستان‌ها به شکل مطلوبي اداره شوند. همچنين پيش از پذيرش هنرجو، ‌در ابتدا استعداديابي صورت مي‌گرفت.



وي افزود: ولي از سال 54 به بعد هرکس مدرک سوم راهنمايي داشت، مي‌توانست وارد هنرستان شود و به اين ترتيب کم کم هنرستان‌ها تضعيف شدند. با ورورد دانش‌آموختگان غير هنري به رشته‌هاي هنر در دانشگاه‌ها نيز ضربه ديگري به بدنه آموزش هنر وارد شد.



ناصري گفت: قرار نيست ما در اين نمايشگاه آثار فاخر اساتيد هنر به نمايش بگذاريم؛ بلکه مي خواهيم جايگاه هنرستان‌ها را در آموزش هنر يادآوري کنيم که امتحان خودشان را پس داده‌اند. اميدواريم بتوانيم با هنرستان اصفهان و همچنين هنرستان ميرک تبريز نيز اين پروژه را ادامه دهيم. بايد نحوه صحيح آموزش را به خودمان يادآوري کنيم.


وي درباره نمايشگاه گنجينه آثارهنرستان هنرهاي زيبا پسران توضيح داد: اين نمايشگاه در دو بخش قديم و معاصر برگزار مي‌شود كه بيش از 85 درصد آثار آن مربوط به دانش‌آموختگان اين هنرستان و مابقي آن مربوط به استادان و مدرسان هنرستان است. در بخش قديم حدود 200 اثر از آثار دوره هنرستان دانش‌آموختگان كه اكنون به مقام استادي رسيده‌اند به نمايش درمي‌‌آيد، 150 اثر از گنجينه هنرستان هنرهاي زيبا پسران انتخاب شده است كه به پيشنهاد مؤسسه صبا آثار معاصر اين هنرمندان نيز به آن اضافه شده است. اين امر روند پژوهشي نمايشگاه را قوت مي‌بخشد.



سرپرست موسسه فرهنگي هنري صبا همچنين گفت: نشست‌هايي تخصصي درباره آموزش هنر و شيوه تدريس به مديريت عبدالمجيد حسيني‌راد در خلال برگزاري اين نمايشگاه، برگزار خواهد شد.



در ادامه نشست احمد رويايي، مدير هنرستان هنرهاي زيباي پسران درباره اين هنرستان توضيح داد: از سال 1286 مديريت اين هنرستان را بر عهده دارم و هفته گذشته پنجاهمين نمايشگاه پروژه‌هاي پاياني هنرجويان را برگزار كرديم. اولين نمايشگاه‌‌ اين هنرستان در سال 1339 برگزار شده و به جز سال 58‌ که هنرستان به حالت نيمه تعطيل درآمده بود، هر ساله اين نمايشگاه در هنرستان برگزار شده است. در نمايشگاه فعلي هنرستان 300 اثر در همه رشته‌ها به نمايش گذاشته شده و با استقبال خوبي نيز مواجه شده است.


رويايي سپس با اشاره به بازسازي بخش‌هايي از هنرستان و انتقال آثار از انبار هنرستان به مكاني جديد، گفت: آثار تخريب شده توسط عباس سليماني مرمت شد. انبار قديمي نيز بازسازي و اکنون تبديل به آمفي تئاتر هنرستان شده است. در همان سال 73 مجموعه‌اي از کارهاي کاظم چليپا، خسروجردي و ديگران را به اضافه چند کار از واحد خاکدان در محل فعلي کتابخانه هنرستان به نمايش گذاشتيم و براي اولين بار آثار گنجينه هنرستان به نمايش گذاشته شد.


وي سپس با اشاره به بازسازي حياط هنرستان با حمايت حبيب‌الله صادقي، مدير کل هنرهاي تجسمي وقت و با طراحي داريوش شريف‌آبادي گفت: پس از اين بازسازي، گنجينه آثار هنرستان با حضور ايماني خوشخو معاون هنري وقت در محل بازسازي شده جديد خود افتتاح شد.



وي تاکيد کرد: ما هنوز در حال ثبت بخشي از اين آثار به کمک وزارت ارشاد هستيم و تعدادي نيز در حال اضافه شدن به ليست آثار گنجينه هستند. فکر مي‌کنم يکي از مهم‌ترين برنامه‌ةاي هنري که تاکنون در سراسر کشور برگزار شده، اين نمايشگاه است؛ زيرا در ميان آثار آن به اسامي بزرگي چون جليل ضياءپور، سهراب سپهري، محسن وزيري‌مقدم،‌ ويشكايي، كاظمي و فرشچيان برمي‌خوريم و در ميان دانش‌آموختگان آن نيز اسامي هنرمنداني چون عباس معيري، عليرضا اسپهبد، ناصر آراسته، حسين خسروجردي، واحد خاكدان،‌ حبيب‌الله صادقي و كاظم چليپا به چشم مي‌خورد.


در ادامه نشست، ناصري با بيان اين كه برخي از آثار اين گنجينه هيچ امضايي ندارند يا آن كه امضا دارند و از هنرمند آن خبري موجود نيست، گفت: آثار گنجينه هنرستان مربوط به دهه 30 به بعد هستند كه مرحله دوم زندگي هنرستان محسوب مي‌شود. ما براي شناسايي اين آثار گروهي از هنرمندان و فارغ‌التحصيلان اين هنرستان را دعوت كرديم كه برخي از آثار را شناسايي كردند.


وي همچنين گفت: به نظر مي‌رسد روساي هنرستان‌ در دوره‌هاي مختلف با سلايق مختلف در اين زمينه فعال بوده‌اند و همچنين هنرستان براي حفظ و نگهداري اين اثار با مشکل مالي مواجه است. اميدواريم پژوهشگران به اين نمايشگاه توجه ويژه‌اي داشته باشند. آثار اين گنجينه تا آن جا كه امكان داشته است مرمت شده است؛ اما بايد توجه جدي‌تري به آن شود و برگزاري اين نمايشگاه در واقع تذكري براي حفظ همه آثار آن است.



ناصري اظهارداشت: ما حاضريم كه آثار اين گنجينه به صورت اماني در اختيار مؤسسه صبا قرار گيرد تا در مكان مناسبي نگهداري و به نمايش درآيد. رويايي نيز گفت: ما اين آثار را طوري نگهداري كرده‌ايم كه از آن چه هست بدتر نشود؛ چرا كه نه بودجه کافي و نه زمان کافي براي مرمت اين آثار داشته‌ايم. آثار گنجينه حدود هزار اثر است ولي جاي ما در مخزن براي نگهداري حدود 500 اثر كافي است.



رؤيايي از پيشنهاد ناصري براي امانت دادن آثار و نگهداري آن درمكان مناسب‌تر استقبال كرد و گفت: تا زماني كه محل مناسبي از سوي معاونت هنري يا وزارت ارشاد براي گنجينه آثار هنري هنرستان هنرهاي زيبا اختصاص يابد مي‌توانيم اين آثار را به مؤسسه صبا امانت دهيم.



سرپرست موسسه صبا در انتهاي اين مراسم تاکيد کرد: پژوهشگران نقش هنرستان‌ها را فراموش كرده‌اند؛ در حالي كه شيوه کار فارغ‌التحصيلان هنرستان‌ها به هنر بومي ما نزديك‌تر از كساني است كه مستقيم وارد دانشگاه شده‌اند. همچنين نقش هنرستان‌ها در حفظ تعادل هنرمدرن و هنر سنتي نقشي ويژه است و اين موضوع از نگاه پژوهشگران دور مانده است.



نمايشگاه آثار گنجينه هنرستان هنرهاي زيبا از 10 خردادماه در گالري‌هاي موسسه صبا گشايش مي‌يابد و به مدت يك ماه همه‌روزه به جز روزهاي تعطيل از ساعت 10 تا 19 پذيراي بازديدکنندگان خواهد بود.