محمدرضا درويشي:
سازهاي ابداعي در دست سازندگان و نوازندگان معتبر معنا مي‌يابد
جا افتادن و پذيرش يك ساز در فرهنگ موسيقايي حاصل دو موضوع معتبر بودن سازنده و نوازنده‌اي است كه مي‌خواهد اين ساز را به جامعه معرفي كند.
به گزارش «شهر» محمدرضا درويشي آهنگساز و پژوهشگر موسيقي در خصوص نمايشگاه سازهاي ابداعي استاد محمدرضا شجريان گفت: «موضوع سازهاي ابداعي در بسياري از كشورهاي جهان رايج است و به نظرم اين مسئله با ساز سازي كه در ايران مرسوم است و به سازندگاني اطلاق مي‌شود كه سازها را از روي الگوهاي قديمي به قصد فروش مي‌سازند، كاملا متفاوت است كه البته بيشتر سازندگان ساز در ايران از اين گروه هستند.»
وي ادامه داد: گروه ديگري وجود دارند كه دلبستگي خاص يا نياز مالي به ساختن سازهايي كه با يك الگو ي مرتب بصورت تکراري و به قصد فروش ساخته مي‌شوند ،ندارند .
درويشي با بيان اينكه آقاي شجريان حدود 50 سال پيش ساختن سنتور را آغاز كرده ،بيان داشت: كار اول آقاي شجريان از ساختن سنتور شروع شد و در ادامه از حدود 30 سال پيش به ابداعات سازهاي جديد پرداخت درواقع اين كار 3- 2 سال اخير نيست چرا كه در اين مدت كوتاه به هيچ‌وجه كسي نمي‌تواند به اين ابداعات جديد دست بزند.
آن دسته سازندگان ساز كه براساس الگوهاي قديمي و به قصد فروش، ساز مي‌سازند به آقاي شجريان اين انتقاد را دارند كه چرا وارد حوزه كاري‌شان شده است، در حالي كه كار آقاي شجريان اصلا در حوزه آنها نيست .ايشان ساز نمي‌سازد يا ابداع نمي‌كند براي فروش، بلكه فنون خاص خود را در بسياري از هنرها همانند خوشنويسي، ساز سازي و ... دارد و همانند برخي هنرمندان تنها خواننده نيست.
درويشي بيان داشت: آقاي شجريان مثل آقاي استاد قنبري مهر هيچ وقت ساز مطابق الگوهاي قديمي نساخت بلكه همانند ايشان به رفع عيوب پرداخت.
اين آهنگساز با اشاره به دو حوزه كاري در زمينه ساخت ساز گفت: ساخت سازها از روي الگوهاي قديمي به قصد فروش و نيز ساخت و ابداع و رفع عيوب سازها از جمله حوزه‌هاي سازسازي است. ناگفته نماند كه سازهاي ايراني و ابداعي هر كدام جاي خودشان را دارند و نبايد وارد جايگاه‌هاي يكديگر شوند، البته ما تصور مي‌كنيم اين سازها بايد جايگزين سازهاي سنتي باشند كه اين مسئله نه نياز است و نه عملي.
وي ادامه داد: به عقيده من اصلاً نياز نيست كه سازهاي ابداعي جايگزين سازهاي سنتي شوند، چرا كه هر كدام حوزه‌هاي مختلفي دارند.
درويشي با بيان اينكه سازهاي ابداعي در دست نوازندگان و سازندگان معتبر معنا پيدا مي‌كند، اظهار داشت: هم اكنون اين سازها توسط يك سازنده معتبر ساخته شده‌اند و بايد براي طي شدن كامل كار توسط نوازندگان خيلي معتبر و نه معمولي نواخته شوند كه البته اين اتفاق تا حدي رخ داده ولي كامل نيست.
خالق كليدر افزود:نوازندگان معتبر در موسيقي ايراني بايد سازهاي ابداعي آقاي شجريان به خصوص سازهاي آرشه‌اي را بنوازند و به دنيا عرضه كنند. جا افتادن و پذيرش يك ساز در فرهنگ موسيقايي حاصل دو موضوع معتبر بودن سازنده و نوازنده‌اي است كه مي‌خواهد اين ساز را به جامعه معرفي كند. طي سالهاي اخير در ايران سازهاي خوبي ساخته شده ولي چون در دست نوازندگان معتبر نواخته نشده، فراموش شده و جامعه ايران آنها را نشناخته است.
درويشي در خصوص ايجاد صداهاي جديد در موسيقي ايراني بواسطه حضور اين سازها در اركسترها گفت: من با نظر و فكر آقاي شجريان مبني بر اينكه كه اين سازها امكاني را ايجاد مي‌كنند كه صداهاي جديدي را در موسيقي ايراني داشته باشيم، موافقم چرا كه هر چه قدر امكانات صوتي در موسيقي ايران در كنار محتوا فراتر رود به حيثيت موسيقي ايران كمك بيشتري مي‌كند.
اين آهنگساز بيان داشت: يكي از مشكلات گروه نوازي در سازهاي ايراني وجود صفحه پوستي است چرا كه پوست در شرايط مختلف آب و هوايي نوسان صدايي دارد . در بيشتر سازهايي كه آقاي شجريان نيز ساخته‌اند اين صفحه پوستي ديده مي‌شود كه البته يا ايشان نحوه ساختمان آنها را طوري پيش‌بيني كرده‌اند كه پايداري كوك بيشتري داشته باشند يا اينكه اينها خود نمونه تستي است و با اجرا در اركسترها به تدريج ايراداتشان برطرف مي شود.
درويشي در خاتمه خاطر نشان كرد: آقاي شجريان سال گذشته از من خواستند كه يك موسيقي براي كوارتت سازهاي آرشه‌اي ايشان بسته به اختيار خودم با كلام و يا بي‌كلام بسازم . با پيشنهاد ايشان قرار شد تعداد بيشتري ساز ساخته شود تا بتوان موسيقي مناسبي براي يك تركيب سازي نوشت.